Khoa học và công nghệ, động lực cho chuyển dịch năng lượng xanh

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng trở thành xu hướng toàn cầu, Việt Nam đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm giảm phát thải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tiến tới phát triển xanh.

Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ năng lượng.
Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ năng lượng.

Chương trình KC.05/21-30 do Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai giữ vai trò quan trọng trong việc làm chủ công nghệ, thúc đẩy năng lượng sạch và hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững của đất nước.

Trụ cột của quá trình giảm phát thải và phát triển năng lượng bền vững

Hơn một thập niên qua, ngành năng lượng Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng: công suất phát điện tăng mạnh, năng lượng tái tạo bứt phá, hiệu quả sử dụng năng lượng được cải thiện và độ tin cậy của hệ thống điện quốc gia không ngừng nâng cao.

Tuy vậy, những hạn chế cố hữu như phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch, tổn thất truyền tải-phân phối cao, công nghệ khai thác và sử dụng năng lượng tái tạo chưa đồng đều vẫn là rào cản cho mục tiêu giảm phát thải và phát triển bền vững.

Trước yêu cầu đó, Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển năng lượng “nhanh và bền vững, đi trước một bước”, gắn với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả. Khoa hoc và công nghệ vì thế được coi là mũi nhọn chiến lược, góp phần đưa nền kinh tế từ phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch sang mô hình năng lượng sạch, thông minh và bền vững.

Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 (Quyết định 569/QĐ-TTg ngày 11/5/2022) cũng đã đưa “công nghệ năng lượng” vào nhóm 10 định hướng nghiên cứu trọng tâm của quốc gia, tập trung vào năng lượng tái tạo, năng lượng thông minh, công nghệ tích trữ năng lượng tiên tiến và pin nhiên liệu.

anh-2-nhandan.jpg
Tổ hợp năng lượng tái tạo Trung Nam. (Ảnh: Anh Đức)

Thúc đẩy đổi mới công nghệ và làm chủ năng lượng sạch

Trên nền tảng đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt Chương trình KC.05/21-30 tại Quyết định 1217/QĐ-BKHCN ngày 1/7/2022. Chương trình hướng tới ứng dụng và làm chủ các công nghệ tiên tiến trong khai thác, sản xuất và sử dụng năng lượng, nâng cao chất lượng, độ an toàn, độ tin cậy và hiệu quả trong toàn chuỗi giá trị, từ thăm dò, khai thác đến tiêu dùng.

Các hướng nghiên cứu trọng tâm của chương trình gồm: Ứng dụng công nghệ tiên tiến trong thăm dò, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng sơ cấp (than, dầu khí, khí tự nhiên) nhằm giảm phát thải và tăng hiệu suất; Phát triển công nghệ khai thác và sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, sinh khối, hydro.

Đồng thời, nghiên cứu công nghệ lưu trữ năng lượng và lưới điện thông minh, giúp tăng độ ổn định, giảm tổn thất và thúc đẩy điện hóa nền kinh tế; ứng dụng chuyển đổi số và thiết bị giám sát thông minh trong sản xuất, phân phối và tiêu thụ năng lượng; nghiên cứu, thiết kế và vận hành an toàn lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu, cùng các ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong công nghiệp, nông nghiệp, y tế và môi trường.

Về mục tiêu định lượng, chương trình đặt ra yêu cầu cụ thể: ít nhất 50% kết quả nghiên cứu được ứng dụng thực tiễn, 20% có khả năng thương mại hóa; 70% công nghệ, thiết bị, sản phẩm đạt trình độ khu vực và quốc tế; 50% nhiệm vụ có doanh nghiệp tham gia, gắn nghiên cứu với nhu cầu thị trường; 50% nhiệm vụ đóng góp đào tạo sau đại học, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo các chuyên gia, để chương trình KC.05/21-30 phát huy tối đa hiệu quả, cần tiếp tục thúc đẩy liên kết “4 nhà” (Nhà nước-Nhà khoa học-Nhà trường-Nhà doanh nghiệp), đồng thời tập trung làm chủ các công nghệ then chốt như năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng, lưới điện thông minh và công nghệ số hóa năng lượng.

Ngoài ra, Việt Nam cần xây dựng các mô hình năng lượng xanh phù hợp điều kiện khí hậu-kinh tế-kỹ thuật tại từng địa phương để nhân rộng; hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu; và đẩy mạnh đào tạo, truyền thông về chuyển dịch năng lượng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng.

Giai đoạn 2021-2030 được xem là thập kỷ bản lề để Việt Nam nâng cao năng lực khoa học và công nghệ, tiến hành chuyển dịch năng lượng một cách toàn diện. Với việc triển khai đồng bộ chương trình KC.05/21-30, Việt Nam đang khẳng định quyết tâm làm chủ công nghệ năng lượng mới, chủ động nguồn năng lượng sạch và hướng tới mục tiêu phát triển xanh, tự chủ và bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.