Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới

Ngày 16/5, Học viện Tài chính tổ chức Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5, cùng Diễn đàn “Hợp tác và Phát triển” lần thứ II năm 2026 với chủ đề "Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới".

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện.

Thế giới đang bước vào một thời kỳ phát triển mới với những biến đổi sâu sắc, nhanh chóng và khó dự báo dưới tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số, chuyển đổi xanh và kinh tế tri thức. Trong bối cảnh đó, giáo dục nói chung và giáo dục bậc đại học nói riêng cùng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là động lực của sự phát triển mà đã trở thành hạ tầng mềm mang tính chiến lược, là nguồn lực cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia, sức mạnh nội sinh và vị thế của mỗi quốc gia trong trật tự phát triển toàn cầu mới.

Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường Vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định rõ phát triển nhanh và bền vững đất nước phải dựa chủ yếu vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực.

hai.jpg
Bà Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường Vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu tại sự kiện.

Đồng thời, Văn kiện cũng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết trong đột phá chiến lược về nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển hệ thống giáo dục đại học hiện đại, xây dựng đội ngũ trí thức lớn mạnh, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện để tạo động lực tăng trưởng mới cho đất nước.

“Đây không chỉ là định hướng phát triển mang tầm chiến lược lâu dài mà còn là tư duy phát triển mới của Đảng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa trên tri thức, công nghệ và năng lực sáng tạo, là nền tảng quan trọng để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng”, bà Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh.

Với chủ đề của diễn đàn năm nay là "Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới", bà Nguyễn Thanh Hải đánh giá cao Học viện Tài chính đã kịp thời cụ thể hóa tư duy phát triển mới của Đảng, Nhà nước vào các hoạt động học thuật. Đó là chuyển từ mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào tài nguyên, vào vốn và vào lao động sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, dựa trên công nghệ, dựa trên đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh và giá trị gia tăng cao.

Ông Cao Anh Tuấn, Thứ trưởng Tài chính khẳng định sự kiện hôm nay diễn ra trong không khí cả nước hướng tới Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5; đồng thời quán triệt tinh thần của Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; cùng Văn kiện Đại hội XIII của Đảng, trong đó xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực then chốt cho phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Điều này cho thấy tầm nhìn chiến lược và quyết tâm mạnh mẽ của Học viện trong việc kiến tạo không gian phát triển mới: hiện đại hơn, số hóa hơn, hội nhập hơn và gắn chặt với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Thứ trưởng cho rằng, giáo dục đại học, trong đó có Học viện Tài chính, phải trở thành trung tâm sáng tạo tri thức và tư vấn chính sách phát triển quốc gia.

tuan.jpg
Ông Cao Anh Tuấn, Thứ trưởng Tài chính.

Tại diễn đàn, bàn về định hướng xác lập mô hình kinh tế mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của Việt Nam giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Kim Chung, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho biết, cần có một hệ thống giải pháp cốt lõi liên quan trực tiếp đến các nguồn gốc của tăng trưởng kinh tế, bao gồm 3 nhóm cơ bản, trong đó nhấn mạnh đến nhóm giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học-công nghệ bao gồm 3 mảng: phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khoa học công nghệ.

Các diễn giả tham dự diễn đàn cũng khẳng định: Mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là con đường tất yếu để Việt Nam tăng trưởng hai con số, phát triển nhanh và bền vững.

cbo.jpg
Công bố Bộ nhận diện thương hiệu và khai trương Cổng thông tin điện tử mới của Học viện Tài chính.

Tại sự kiện, đã diễn ra lễ công bố Bộ nhận diện thương hiệu và khai trương Cổng thông tin điện tử mới của Học viện Tài chính. Bộ nhận diện thương hiệu mới của Học viện Tài chính được xây dựng với tư duy hiện đại, chuyên nghiệp, giàu giá trị biểu trưng và chiều sâu học thuật, phản ánh rõ tầm nhìn chiến lược, hệ giá trị cốt lõi và khát vọng phát triển của Học viện. Điều này thể hiện bước chuyển quan trọng về tư duy phát triển, tư duy quản trị đại học và chiến lược tái định vị thương hiệu trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Siết kỷ luật thực thi, tạo đột phá trong chuyển đổi số

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị không chỉ phản ánh những hạn chế cần khắc phục, quan trọng hơn, đã nhận diện đúng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay: năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.

Đánh giá chất lượng nông sản bằng AI được tích hợp nhiều phương pháp, trong đó có phân tích hóa lý. (Ảnh: MINH HIẾU)

Ứng dụng AI đánh giá chất lượng nông sản

Yêu cầu kiểm soát dư lượng hóa chất và kim loại nặng trong nông sản xuất khẩu ngày càng cao, buộc các cơ sở sản xuất phải áp dụng công nghệ hiện đại để đánh giá chất lượng sản phẩm, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết trao giải Nhất diễn tập cho Đội Gành Đá Đĩa.

Đắk Lắk chủ động xây dựng “lá chắn số” an toàn trên không gian mạng

Cuộc diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh mạng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk lần thứ nhất năm 2026 là tiền đề quan trọng để Đắk Lắk tiếp tục xây dựng hệ sinh thái số an toàn, tin cậy, phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng đến phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Ban tổ chức trao giải nhất quốc gia tặng 6 thành viên Đội tuyển MOS Việt Nam năm 2026 tại buổi lễ. (Ảnh: BTC cung cấp)

6 bạn trẻ đại diện Việt Nam dự chung kết tin học văn phòng thế giới tại Hoa Kỳ

Chiều 13/7, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn, Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết và trao giải quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOSWC) năm 2026. Ban tổ chức đã tuyên dương 161 cá nhân, tập thể xuất sắc và công bố 6 Đại sứ MOS Việt Nam dự chung kết thế giới tại Hoa Kỳ cuối tháng 7 tới đây.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại Điểm phục vụ hành chính công phường Đống Đa (Thành phố Hà Nội). (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Phát huy nguồn lực dữ liệu trong đổi mới mô hình tăng trưởng

Sự bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng liên quan đã khiến dữ liệu trở thành một nguồn lực chiến lược. Khi nước ta chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dữ liệu giữ vai trò trung tâm, kết nối công nghệ, tri thức và quản trị.

Đội thi Trung tâm 186 tham gia cuộc thi Chiến binh mạng đa quốc gia tại Thái Lan.

Khi tri thức trở thành sức mạnh chiến đấu

Tại Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, những đề tài nghiên cứu không nằm yên trên giá sách. Chúng được đưa thẳng vào huấn luyện, vào thực chiến và đang dần trở thành một thứ vũ khí thật sự, mở ra một hướng phát triển mới trong xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ.

Khơi thông nguồn lực thúc đẩy công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 57-NQ/TW đang tạo động lực thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, với nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị bay không người lái (UAV) hay công nghệ sinh học đã sẵn sàng bước vào giai đoạn ứng dụng. Song để tạo đột phá, Việt Nam vẫn cần khơi thông các nút thắt về thể chế...

Nhân viên Công ty cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam sử dụng nền tảng ứng dụng AI hỗ trợ tra cứu, phân tích và rà soát pháp lý.

AI hỗ trợ rà soát pháp lý

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát pháp lý đang trở thành xu hướng tại nhiều cơ quan, doanh nghiệp. Không chỉ giúp rút ngắn thời gian tra cứu, đối chiếu, công nghệ này còn hỗ trợ phát hiện sớm những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, nâng cao chất lượng văn bản và hiệu quả tuân thủ pháp luật.

Sử dụng drone phun thuốc bảo vệ thực vật cho lúa tại Công ty cổ phần thiết bị bay AgriDrone Việt Nam. (Ảnh AgriDrone Việt Nam)

Tối ưu hóa hiệu quả thiết bị không người lái trong nông nghiệp

Việc ứng dụng thiết bị không người lái (drone/UAV) trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam đang có bước phát triển nhanh, từng bước chuyển từ thí điểm sang ứng dụng thực tiễn trên diện rộng. Điều này đặt ra yêu cầu xây dựng một giải pháp đồng bộ giữa sản phẩm, thiết bị và quy trình sử dụng nhằm tối ưu hóa hiệu quả của drone.

Hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại của Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) phục vụ đào tạo và nghiên cứu công nghệ bán dẫn. (Ảnh VNU)

Khoa học cơ bản và năng lực tự chủ quốc gia

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, khoa học cơ bản ngày càng trở thành nền tảng của công nghệ lõi và năng lực tự chủ quốc gia. Tuy nhiên, để tri thức khoa học thật sự chuyển hóa thành sức cạnh tranh, yêu cầu đặt ra là xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu có chiều sâu...

Sản phẩm nghi vấn giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại và xuất nhập khẩu Lộc Thành bị Hải quan cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp (tỉnh Tây Ninh) thu giữ.

Ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Công tác chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay không còn đơn thuần chỉ bảo vệ một nhãn hiệu mà là câu chuyện bảo vệ năng lực cạnh tranh quốc gia, an ninh kinh tế trong thời đại mà giá trị của nền kinh tế tập trung ở trí tuệ, dữ liệu và sáng tạo.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cùng lãnh đạo Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam thực hiện nghi thức ký kết thỏa thuận hợp tác. (ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Phát huy hạ tầng bưu chính, tạo động lực mới cho chuyển đổi số, cải cách hành chính ở Khánh Hòa

Ngày 10/7, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đã ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030, mở ra bước phát triển mới trong việc khai thác đồng bộ hạ tầng bưu chính phục vụ cải cách hành chính, chuyển đổi số, thương mại điện tử, logistics và các dịch vụ công ích trên địa bàn tỉnh.