Khi Ban Quản lý di tích "tiếp tay" các vụ xâm hại di tích

Với việc phân cấp quản lý các di tích văn hóa như hiện nay, phần lớn di tích nằm trong sự quản lý của Ban Quản lý di tích cấp phường, xã, thị trấn. Biện pháp này góp phần "giảm tải" cho ngành văn hóa của thành phố, bởi trên địa bàn Hà Nội có quá nhiều di tích. Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều vụ xâm phạm di tích xảy ra có sự "tiếp tay" của chính Ban Quản lý di tích các địa phương. Điều này cho thấy cần phải tìm một mô hình quản lý mới đối với di tích trên địa bàn.

Tấm bảng điện tử hoành tráng xâm phạm không gian cổ kính của đình - chùa Bia Bà.
Tấm bảng điện tử hoành tráng xâm phạm không gian cổ kính của đình - chùa Bia Bà.

"Bệnh" cũ lại tái diễn

Những ngày gần đây, dư luận lại "nóng" lên trước sự việc tại cụm di tích đình - chùa Bia Bà (phường La Khê, quận Hà Đông). Ngay trong khuôn viên di tích, một tấm bảng điện tử sừng sững đứng án ngữ. Tấm bảng điện tử (led) cỡ "khủng" này cao hơn ba mét, diện tích gần 20 m 2 , được lắp đặt kiên cố bên phải lối vào chính của khu di tích. Theo ông Nguyễn Thế Hoàng, Trưởng Ban Quản lý di tích La Khê, tấm bảng điện tử này do một đơn vị đóng trên địa bàn phường công đức, dùng để ghi danh những người công đức tiền của, hiện vật vào di tích, đồng thời giới thiệu thông tin về di tích. Bất kỳ ai cũng có thể nhận ra, tấm bảng điện tử này ảnh hưởng nghiêm trọng đến không gian của di tích cổ. Hiện nay, tấm bảng được tạm dừng sử dụng, nhưng trước đây, nó nhấp nháy suốt ngày đêm không khác nào tấm bảng quảng cáo. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, tấm bảng được lắp đặt từ cuối năm 2013, nằm trong khu vực bảo vệ cấp I (khu vực bất khả xâm phạm, theo quy định, khi xây dựng, sửa chữa phải được phép của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch). Song, nó đã được dựng lên mà không cần quan tâm đến ý kiến của các cơ quan quản lý văn hóa.

Khác với các vụ việc trước đây, cơ quan văn hóa đã nhanh chóng vào cuộc xử lý. Ngày 11-2, Phòng Văn hóa - Thông tin quận Hà Đông đã đề nghị phường La Khê cho dừng hoạt động của bảng led. Ngày 13-3, Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội, Phòng Văn hóa - Thông tin quận Hà Đông tiếp tục làm việc với UBND phường La Khê, Ban Quản lý di tích La Khê một lần nữa khẳng định vị trí lắp đặt bảng led nằm trong khu vực bảo vệ cấp I, yêu cầu địa phương tháo dỡ. Chưa dừng lại ở đó, ngày 2-4, UBND quận Hà Đông chỉ đạo phường La Khê tổ chức tháo dỡ bảng led, hoàn trả nguyên trạng ban đầu... Rất nhiều văn bản được đưa ra, nhưng rồi, tấm bảng điện tử vẫn "trơ gan cùng tuế nguyệt". Ban Quản lý di tích viện cớ dỡ tấm biển sẽ gây phản ứng trong nhân dân để không thực hiện các yêu cầu, kiến nghị kể trên.

Cần có mô hình mới quản lý di tích

Liên tiếp trong thời gian qua, đã xảy ra nhiều vụ việc xâm hại di tích trên địa bàn Thủ đô như: nhà sư trụ trì tự ý đưa tượng mới vào di tích chùa Chân Long ở xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất; đưa tượng có phong cách ngoại lai vào chùa Bà Đá (quận Hoàn Kiếm), đưa tượng đồng, giáp đồng vào đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm)... Điểm chung của các vụ xâm phạm này đều là đưa đồ công đức vào di tích. Trong đó, đáng chú ý nhất là vụ việc tại đền Phù Đổng và đình -chùa Bia Bà khi Ban Quản lý di tích chính là những người đồng tình "phá" di tích, bằng việc đưa trái phép hiện vật vào di tích.

Với hơn 2.000 di tích văn hóalịch sử trên địa bàn, thành phố Hà Nội đã thực hiện phân cấp quản lý. Gần đây nhất, tháng 3-2011, UBND thành phố Hà Nội tiếp tục ban hành quy định về việc phân cấp quản lý một số lĩnh vực văn hóa, xã hội. Thực hiện quy định này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trực tiếp quản lý 12 di tích lịch sử - văn hóa trọng điểm. Các quận, huyện, thị xã quản lý các di tích còn lại; các xã, phường, thị trấn quản lý các di tích do quận, huyện, thị xã ủy quyền (trừ các di tích đã được xếp hạng). Trên thực tế, tại mỗi xã, phường, thị trấn thường có một Ban Quản lý di tích do lãnh đạo UBND xã hoặc lãnh đạo đoàn thể làm trưởng ban. Các quận, huyện quản lý di tích trên địa bàn thông qua chính quyền và Ban Quản lý ở xã, phường, thị trấn. Do số lượng cán bộ của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng như Phòng Văn hóa -Thông tin quận, huyện có hạn, cho nên thực tế, việc quản lý các di tích gần như được "khoán" cho Ban Quản lý di tích ở các xã, phường, thị trấn. Được "khoán" như vậy cho nên tại nhiều địa phương, Ban Quản lý di tích tự cho mình quyền muốn làm gì thì làm, khiến cho khi xảy ra sai phạm, cán bộ quản lý văn hóa của quận, huyện không nắm được. Với những trường hợp mà chính quyền, ban quản lý di tích ở làng, xã đồng tình với sai phạm thì sự việc thường để lại hậu quả nghiêm trọng hơn. Trường hợp chùa Trăm Gian, sai phạm là rất lớn, nhưng Phó Chủ tịch UBND xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ lại đồng tình với nhà chùa trong việc phá nhà tổ và gác khánh cũ để xây mới. Tương tự như thế là sự việc đưa tượng mới vào đền Phù Đổng, xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm. Tại cụm di tích đình - chùa La Khê, việc xây tấm bảng led cũng nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của Ban Quản lý di tích.

Việc phân cấp quản lý đã phát huy yếu tố tích cực, bởi thành phố có quá nhiều di tích cần quản lý. Tuy nhiên, đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến di tích bị xâm hại. Thành phố Hà Nội cần tìm một cơ chế quản lý mới, có sự kết hợp chặt chẽ hơn giữa ban quản lý di tích ở các xã, phường với cán bộ chuyên ngành văn hóa của thành phố, quận, huyện, thị xã trong bảo vệ, phát huy giá trị di tích. Nếu không sẽ khó tránh khỏi những vụ việc đáng tiếc xảy ra trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Phối cảnh Điện Kính Thiên sau khi được phục hồi.

Hình mẫu về hợp tác trong bảo tồn di sản

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Phố Nguyễn Tuân sau khi được mở rộng đã khang trang, giảm ùn tắc (Ảnh DUY KHÁNH)

Nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhờ cách làm chủ động, quyết liệt từ chỉ đạo, điều hành đến thực thi, cho nên dù chưa hết tháng 9, phường Thanh Xuân (Hà Nội) đã cơ bản hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch hai nhiệm vụ quan trọng, là giải ngân đầu tư công và thu ngân sách của cả năm 2026.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.

Công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại xã Quảng Bị.

Hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Sau gần hai tháng nỗ lực, đến ngày 23/9, Thành phố Hà Nội đã hoàn thành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang trên địa bàn, sớm hoàn thành kế hoạch đề ra.