Đây được đánh giá là bước đi quan trọng trong nỗ lực giúp “lục địa già” giảm phụ thuộc vào các nền tảng công nghệ ngoài khu vực.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng phụ thuộc vào các tập đoàn công nghệ ngoài châu Âu, bốn nước Pháp, Đức, Italy và Hà Lan đã quyết định cùng nhau hành động. Họ không chỉ muốn làm chủ công nghệ mà còn muốn khẳng định chủ quyền số của châu Âu bằng cách xây dựng một hệ thống hạ tầng kỹ thuật số thuần châu Âu dựa trên các giải pháp mã nguồn mở.
Ủy ban châu Âu (EC) đã chính thức “bật đèn xanh” cho sáng kiến hợp tác giữa bốn quốc gia nói trên trong việc phát triển các giải pháp công nghệ mở, nhằm từng bước hình thành cơ sở hạ tầng kỹ thuật số có chủ quyền cho toàn khối. Bốn nước sẽ phối hợp trong khuôn khổ Tổ chức Hợp tác cơ sở hạ tầng số châu Âu (EDIC) mang tên Digital Commons, với mục tiêu phát triển các công nghệ thay thế trong những lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, an ninh mạng và mạng xã hội. Sáng kiến này nhằm giảm phụ thuộc của EU vào các nền tảng công nghệ ngoài khu vực, nhất là các “đại gia” công nghệ (BigTech) của Mỹ.
Trước những lo ngại về chủ quyền dữ liệu và an ninh kỹ thuật số ngày càng gia tăng, việc xây dựng năng lực tự chủ trong lĩnh vực công nghệ được xem là ưu tiên chiến lược của châu Âu. Các nhà lập pháp của Pháp, Đức, Italy và Hà Lan nhiều lần khẳng định sự độc lập về công nghệ, ngoài lý do kinh tế còn là vấn đề chủ quyền và an ninh quốc gia. Digital Commons tập trung phát triển công nghệ, nghiên cứu cơ chế tài trợ bền vững nhằm hỗ trợ quá trình sản xuất, vận hành và duy trì các phần mềm mã nguồn mở trên toàn châu Âu. Sáng kiến nhận được sự hoan nghênh từ cộng đồng phần mềm tự do châu Âu, vốn nhiều lần kêu gọi thành lập một quỹ trị giá 350 triệu euro để hỗ trợ các dự án nguồn mở quan trọng, góp phần bảo đảm tính minh bạch và khả năng kiểm soát độc lập của các nền tảng số.
EC cho hay, Luxembourg, Slovenia và Ba Lan sẽ tham gia nhóm hợp tác với tư cách quan sát viên, trong khi nhiều nước thành viên khác cũng bày tỏ mong muốn gia nhập sáng kiến Digital Commons. Việc Digital Commons ra đời nằm trong chiến lược dài hạn của EU nhằm củng cố chủ quyền kỹ thuật số, phát triển hạ tầng công nghệ mở và minh bạch, đồng thời thúc đẩy hợp tác nội khối trong lĩnh vực số. Việc đầu tư vào các giải pháp mã nguồn mở được kỳ vọng sẽ giúp “lục địa già” giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài, khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo đảm an ninh dữ liệu và tăng cường năng lực cạnh tranh của EU.
Trong khi đó, ba tập đoàn hàng không vũ trụ châu Âu gồm Airbus, Thales và Leonardo vừa công bố một thỏa thuận khung để hợp nhất hoạt động sản xuất vệ tinh của các hãng này lại với nhau. Quyết định sáp nhập mảng kinh doanh này được đưa ra sau nhiều tháng đàm phán nhằm ứng phó sự tăng trưởng mạnh mẽ của các đối thủ, điển hình là Công ty Starlink của tỷ phú công nghệ Mỹ Elon Musk.
Theo thỏa thuận sơ bộ, ba tập đoàn châu Âu nói trên đặt mục tiêu thành lập một liên doanh mới từ năm 2027, với kế hoạch tuyển dụng 25.000 nhân viên trên khắp châu Âu và đạt mức doanh thu hằng năm khoảng 6,5 tỷ euro (7,6 tỷ USD). Thỏa thuận này sẽ kết hợp các hoạt động sản xuất và dịch vụ của Thales Alenia Space và Telespazio - hai liên doanh giữa Leonardo và Thales - cũng như nhiều doanh nghiệp vũ trụ và kỹ thuật số của Airbus, cùng các đơn vị không gian khác của Leonardo và Thales SESO. Airbus dự kiến sẽ nắm giữ 35% cổ phần trong liên doanh mới, trong khi Thales và Leonardo mỗi bên nắm giữ 32,5%.
Các công ty ước tính sau 5 năm liên doanh đi vào hoạt động, việc hợp nhất sẽ mang lại lợi nhuận hàng triệu euro mỗi năm. Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Airbus, Thales và Leonardo nhấn mạnh, việc sáp nhập sẽ giúp châu Âu bảo đảm quyền tự chủ trên toàn bộ lĩnh vực không gian chiến lược và kỹ thuật số.
Với tên gọi Dự án Bromo, các cuộc đàm phán giữa ba tập đoàn hàng không vũ trụ khởi đầu từ năm 2024 nhằm phát triển mô hình hợp tác của nhà sản xuất tên lửa châu Âu MBDA - một tập đoàn đa quốc gia thuộc sở hữu của Airbus, Leonardo và BAE Systems. Các nhà sản xuất vệ tinh hàng đầu châu Âu từ lâu đã cạnh tranh để chế tạo những con tàu vũ trụ hiện đại bay trên quỹ đạo địa tĩnh, nhưng sự xuất hiện của các vệ tinh nhỏ giá rẻ trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp đã tác động đến cuộc đua này. Sự thua lỗ do cạnh tranh này trước đó đã khiến ba tập đoàn châu Âu phải cắt giảm tổng cộng khoảng 3.000 việc làm trong lĩnh vực không gian.
