Phía trước chùa Chuông.
Phía trước chùa Chuông.

Khám phá “Phố Hiến đệ nhất danh thắng” chùa Chuông

Là một trong 17 di tích trọng điểm của Khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến (tỉnh Hưng Yên), chùa Chuông nằm tại khu phố Nhân Dục, phường Hiến Nam trở thành điểm dừng chân quen thuộc của du khách yêu di sản. Ngôi chùa cổ với kiến trúc đặc sắc trong đó hình tượng quả chuông màu vàng gắn trên mái ngói tạo nên dấu ấn riêng.

Chùa Chuông là di tích kiến trúc nghệ thuật có bố cục hài hòa theo kiểu “nội công ngoại quốc liên hoàn”, được thiết kế cân xứng trên trục chính từ cổng tam quan đến khu nhà tổ. Quần thể chùa Chuông gồm tam quan, tiền đường, thượng điện, dãy thờ tổ, khu thờ Mẫu, lầu chuông cùng hai dãy hành lang được bố trí liên hoàn, thống nhất và đều quay mặt về hướng nam.

tempimagek2agkj-4545.jpg
Tam quan chùa Chuông nhìn từ bên trong.

Ngôi chùa được khởi dựng từ sớm gắn với truyền thuyết quả chuông vàng trên bè gỗ trôi theo dòng nước hung dữ. Dân làng thôn Nhân Dục lúc bấy giờ phát hiện, bảo nhau kéo chuông lên, góp công góp của xây dựng chùa thờ Phật. Tên gọi Kim Chung tự - chùa Chuông vàng bắt nguồn từ truyền thuyết này và được lưu truyền cho đến ngày nay. Đây cũng là ngôi chùa cổ nhất trong quần thể di tích ở Phố Hiến.

ndo_br_tempimagemijf10-5774.jpg
Du khách vãn cảnh chùa Chuông.

Với danh xưng “Phố Hiến đệ nhất danh thắng”, chùa Chuông mang giá trị lịch sử đặc biệt và còn lưu giữ nhiều di cổ quý như cây cầu đá, cây hương đá. Tiêu biểu là tấm bia “Kim Chung tự thạch bi ký” được dựng năm Tân Mão, niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 7, triều vua Lê Dụ Tông (1711). Bia có chiều cao 172cm, chiều rộng khoảng 118cm.

ndo_br_tempimagehufbmv-8213.jpg
Tấm bia “Kim Chung tự thạch bi ký”.

Mặt trước bia khắc dòng chữ “Kim Chung tự thạch bi ký”; mặt sau với tiêu đề “Nhân Dục xã cổ tích truyện” ghi chép quá trình hình thành Phố Hiến trong thời kỳ hưng thịnh với hơn 20 đơn vị phường, thị. Dưới tiêu đề này có 8 chữ đối nhau nằm sát mép bia, bên trái khắc 4 chữ "Khai thiên hoàng đế", bên phải khắc "Quốc thái trị an". So với những tấm văn bia được dựng cùng thời, chỉ văn bia chùa Chuông mới có tám chữ đối nhau này. Cả 2 mặt khắc hơn 2.000 chữ, đa số là chữ Hán xen những ký tự Nôm.

ndo_br_tempimagetattel-3948.jpg
Kiến trúc bên trong chùa Chuông.

Góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng của di tích là quả chuông cổ đúc bằng đồng, trên khắc tên "Kim Chung tự ký". Trong quá khứ, chùa Chuông từng là trung tâm sinh hoạt tôn giáo văn hóa lớn của vùng, nơi thương nhân, quan lại và nhân dân thập phương tìm đến cầu an, cầu phúc.

ndo_br_tempimagerow7uy-2033.jpg
Cầu đá dẫn vào chùa.

Bên cạnh đó, chùa còn nổi tiếng với hệ thống tượng Phật được tạo tác công phu. Bộ tượng Thập Bát La Hán, Thập diện Diêm Vương, bộ tứ trấn và Bát bộ Kim Cương… làm nên giá trị nghệ thuật và tín ngưỡng đặc sắc của di tích.

ndo_br_tempimagee8xuga-181.jpg
Hệ thống tượng trong chùa.

Bà Bùi Thị Lương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên cho biết, toàn tỉnh hiện có 3.716 di tích trong đó có 6 di tích quốc gia đặc biệt và 10 bảo vật quốc gia. Nhiều điểm đến tiêu biểu đã trở thành dấu ấn của du lịch địa phương, nổi bật là chùa Chuông, đền Mẫu, đền Trần trong quần thể di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến.

ndo_br_tempimagedigadn-1246.jpg
Nghê đá trong chùa Chuông.

Hiện nay, tỉnh Hưng Yên đã hoàn thiện hồ sơ di sản tư liệu văn bia Phố Hiến trình UNESCO xem xét ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Tỉnh thường xuyên tăng cường công tác quản lý nhà nước nhằm bảo vệ và phát huy các giá trị di sản văn hóa. Thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung đẩy mạnh khai thác giá trị các di sản văn hóa phục vụ phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh Khu di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh núi Cao Ba Lanh, xã Hoành Mô.

Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa Di tích Cao Ba Lanh

Sừng sững trên dải biên cương đông bắc Tổ quốc, núi Cao Ba Lanh được ví như “nóc nhà” vùng Đông Bắc, là danh thắng tiêu biểu của thành phố Quảng Ninh, tọa lạc sát đường biên giới Việt Nam-Trung Quốc. Mang vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên, nơi đây còn gắn liền với chiều dài lịch sử đấu tranh bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Lễ hội Côn Sơn-Kiếp Bạc vang vọng hào khí Đông A.

Côn Sơn-Kiếp Bạc: Nơi vang vọng hào khí Đông A

Mỗi độ thu sang, Khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn-Kiếp Bạc lại vào mùa chính hội, đón dòng người hành hương từ bốn phương tìm về. Những nghi lễ đặc sắc tại đền Kiếp Bạc kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần làm nên chiều sâu văn hóa của vùng đất thiêng gắn với hào khí Đông A.

Những làn điệu xẩm vang lên trên các sân khấu ở Ninh Bình.

Nghệ thuật hát xẩm trong đời sống đương đại

Ninh Bình là một trong những cái nôi của nghệ thuật hát xẩm, trong đó xã Yên Từ là vùng đất gắn bó sâu đậm với cuộc đời và sự nghiệp của cố nghệ nhân Hà Thị Cầu - người đã dành trọn cuộc đời gìn giữ, thực hành, trao truyền nghệ thuật xẩm.

Trong bối cảnh nhiều nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc các gia đình ở Đình Tổ tiếp tục gắn bó với nghề có ý nghĩa quan trọng.

Gìn giữ hương vị quê Kinh Bắc

Từ những nguyên liệu dân dã như đỗ tương, ngô và nếp cái hoa vàng, người dân Đình Tổ, phường Trí Quả, thành phố Bắc Ninh, đã tạo nên thứ tương có màu vàng nâu, vị mặn dịu, ngọt tự nhiên với hương thơm đặc trưng.

Hội thi giã bánh giầy tại Lễ hội truyền thống đền Cao.

Huyền tích năm đức thánh họ Vương

Trong không gian văn hóa đặc sắc, quần thể di tích đền Cao ở phường Lê Đại Hành (Hải Phòng) là nơi lưu giữ những huyền tích về năm đức thánh họ Vương gắn với cuộc chiến chống quân Tống xâm lược thời Vua Lê Đại Hành. Hơn một nghìn năm qua, quần thể di tích này vẫn là điểm tựa tinh thần của cộng đồng cư dân địa phương.

Lễ hội truyền thống đền thờ Nữ tướng Lê Chân

Lễ hội truyền thống đền thờ Nữ tướng Lê Chân

Nữ tướng Lê Chân là vị tướng xuất sắc của Hai Bà Trưng, tên tuổi của nữ tướng gắn liền với nhiều địa danh lịch sử vùng căn cứ địa Lạt Sơn, phường Lý Thường Kiệt, tỉnh Ninh Bình. Nơi nữ tướng lập căn cứ chống lại nhà Đông Hán xâm lược, đồng thời, đây cũng là nơi nữ tướng hy sinh.

Đoàn rước tại lễ hội Cấp thủy cầu ngư đền Hưng Long.

Độc đáo lễ hội Cấp thủy cầu ngư miền biển

Cấp thủy cầu ngư là nghi thức quan trọng trong lễ hội đền Hưng Long (xã Đông Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên), mang đậm dấu ấn văn hóa của cư dân miền biển. Hằng năm có đến hàng nghìn người tham dự lễ hội truyền thống này, gửi gắm ước vọng mưa thuận, gió hòa, làm ăn thuận lợi.

Tùy theo số lượng, mỗi mẻ bánh được luộc từ 20 đến 30 phút.

Dẻo thơm bánh tẻ làng Chờ

Từ thức quà quê dân dã, qua bàn tay khéo léo của những người nông dân chân chất gìn giữ nghề truyền thống cha ông, bánh tẻ làng Chờ đã trở thành đặc sản nổi tiếng của vùng quê Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, là niềm tự hào ẩm thực xứ Kinh Bắc.

Đoàn rước kiệu Thánh tại khai mạc lễ hội đền Lảnh Giang năm 2026.

Gìn giữ giá trị di tích đền Lảnh Giang

Khu di tích lịch sử-văn hóa đền Lảnh Giang thuộc tổ dân phố Yên Lạc, phường Duy Tân, tỉnh Ninh Bình; là quần thể di tích có giá trị lịch sử-văn hóa-kiến trúc nghệ thuật lâu đời.

Một làn điệu trong vở chèo “Tấm Cám”.

Làng quê văng vẳng điệu chèo

Chèo Khuốc là một loại hình nghệ thuật sân khấu chèo cổ độc đáo, bắt nguồn từ làng Khuốc (xã Phong Châu, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình trước đây), nay là xã Đông Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên.

Cổng làng Nôm.

Vẻ đẹp làng Nôm

Trong quá trình phát triển và đô thị hóa, làng Nôm, xã Đại Đồng, tỉnh Hưng Yên vẫn giữ gần như nguyên vẹn cấu trúc của một làng Việt cổ.

Lễ hội Khỏi Kêm mang đậm bản sắc văn hóa độc đáo của người Dao xã Đường Hoa, tỉnh Quảng Ninh.

Độc đáo lễ mở cửa rừng của người Dao

Vào dịp đầu năm, người Dao Thanh Y và người Dao Thanh Phán ở Quảng Ninh có tục lệ làm lễ Khỏi Kêm - lễ cúng rừng (Khỏi là khai, là mở; Kêm là cây, là rừng). Đây là nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Dao địa phương, gắn bó mật thiết với đời sống sản xuất và tín ngưỡng cộng đồng.

Hoạt động tại Lễ hội đền Tống Trân, tỉnh Hưng Yên.

Đền Tống Trân, điểm đến tâm linh và văn hóa đặc sắc

Đền Tống Trân từ lâu đã trở thành điểm đến tâm linh và văn hóa đặc sắc gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp Lưỡng quốc Trạng nguyên Tống Trân, một bậc hiền tài kiệt xuất của đất nước với trí tuệ, nhân cách và đạo đức cao đẹp.

Vẻ đẹp chùa Ông, xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên.

Vẻ đẹp đặc sắc chùa Ông

Trong hệ thống di sản văn hóa phong phú của xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên, chùa Ông ở thôn Bình Lương là một trong những công trình tiêu biểu.

Nghi lễ rước nước tại Lễ hội chùa Nhẫm Dương.

Chùa Nhẫm Dương - nơi giữ gìn những giá trị di sản đặc sắc

Trong mạch nguồn văn hóa vùng Đồng bằng Bắc Bộ, lễ hội truyền thống tại chùa Nhẫm Dương (phường Nhị Chiểu, thành phố Hải Phòng) là sinh hoạt tín ngưỡng dân gian, và là dịp để cộng đồng tìm hiểu về cội nguồn văn hóa, tri ân tiền nhân và giữ gìn những giá trị di sản đặc sắc của dân tộc.

Bánh hú thường xuyên xuất hiện trong các liên hoan ẩm thực tại địa phương.

Dẻo thơm bánh hú Song An

Bánh hú (hay còn gọi là bánh khúc) là món bánh đặc sản dân dã, nổi tiếng tại một số địa phương phía nam tỉnh Hưng Yên, trong đó được biết đến nhiều nhất là tại Song An (phường Vũ Phúc).

Độc đáo những phiên chợ Âm Dương vùng Kinh Bắc

Độc đáo những phiên chợ Âm Dương vùng Kinh Bắc

Những phiên chợ Âm Dương chỉ họp duy nhất một phiên trong năm vào dịp Tết, bắt đầu từ đêm mồng 4 và kết thúc rạng sáng mồng 5 tháng Giêng, là nét văn hóa đặc sắc của vùng quê Bắc Ninh-Kinh Bắc. Chính trong không gian huyền bí ấy, tinh thần cộng đồng được củng cố, vun đắp, tạo nên một mạch nối văn hóa lắng sâu, bền bỉ...

Một số tranh khắc vị La Hán trên vách động Liên Hoa, chùa Phong Phú, tỉnh Ninh Bình.

Gìn giữ, phát huy giá trị Bảo vật quốc gia

Được công nhận là Bảo vật quốc gia đầu năm 2026, 18 tranh khắc trên vách núi đá (ma nhai) 18 vị La Hán tại động Liên Hoa, chùa Phong Phú, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình là hiện vật gốc, độc bản, mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật của dân tộc.

Phường rối nước Thanh Hải biểu diễn tại Trung tâm Văn hóa Xứ Đông.

Phát huy giá trị nghệ thuật rối nước

Mỗi khi tiếng trống hội vang lên, chú Tễu lại xuất hiện với nụ cười hóm hỉnh, mở đầu cho những câu chuyện dân gian quen thuộc. Những con rối gỗ chuyển động kỳ ảo trên mặt nước không chỉ tái hiện quá khứ mà còn khẳng định sức sống của một di sản văn hóa trong đời sống hôm nay, lặng lẽ, bền bỉ nhưng đầy sức lan tỏa.

Bộ Thánh tượng được đánh giá có niên đại cổ và đẹp nhất trong các bộ đầu rối ở miền bắc.

Giữ gìn giá trị nghệ thuật hát rối chầu Thánh - Ổi lỗi

Mỗi độ xuân về, khi tiếng trống hội vang lên trong không gian linh thiêng của Chùa Đại Bi (xã Nam Trực, tỉnh Ninh Bình), cũng là lúc đánh thức một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc: Hát rối chầu Thánh, còn được gọi với tên cổ là Ổi lỗi.

Một góc thôn Bắc Hoa.

Về Bắc Hoa nghe câu hát sloong hao

Trên bản đồ du lịch tỉnh Bắc Ninh, thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, là một điểm đến mới đầy ấn tượng với du khách. Những nếp nhà trình tường mái ngói âm dương nhuốm màu thời gian, điệu hát sloong hao mộc mạc vang lên giữa núi rừng mang đậm nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Nùng trong thôn.

Tượng Kim Cương tại chùa Long Đọi Sơn, tỉnh Ninh Bình.

Độc đáo chùa Long Đọi Sơn

Nằm trên đỉnh núi Đọi, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình, bộ tượng Kim Cương tại chùa Long Đọi Sơn là một di sản đặc biệt quý hiếm, hội tụ đầy đủ các giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, tôn giáo và mỹ thuật thời kỳ nhà Lý.

Người dân nhiều địa phương về chợ Viềng mua bán cây cảnh dịp đầu năm.

Nét đẹp chợ Viềng

Đêm mồng 7 rạng sáng mồng 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026, giữa làn sương xuân bảng lảng phủ trên những cánh đồng ven đường, khu vực chợ Viềng thuộc hai xã Vụ Bản và Hiển Khánh, tỉnh Ninh Bình lại sáng rực ánh đèn. Dòng người từ khắp các vùng miền đổ về, tạo nên nhịp chuyển động rộn ràng trong không khí đầu xuân.

Các thầy mo thực hiện nghi lễ cúng Tổ Bàn Vương theo phong tục cổ truyền tại Miếu Bàn Vương.

Lễ hội Bàn Vương của đồng bào Dao

Từ bao đời nay, Lễ hội Bàn Vương ở xã Ba Chẽ (Quảng Ninh) là nghi lễ tín ngưỡng thiêng liêng, cũng là dịp để cộng đồng người Dao tưởng nhớ và tôn vinh Tổ tiên Bàn Vương, người đã có công khai thiên lập địa, che chở đồng bào Dao sinh sống, lao động và phát triển.

Hiện còn khoảng 10 hộ dân khu vực cầu Báng vẫn giữ nghề làm bánh chưng truyền thống.

Tết về nhớ bánh chưng cầu Báng

Không biết từ bao giờ, những chiếc bánh chưng ở khu vực Tân Bình (phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) mang tên gọi thân thuộc bánh chưng cầu Báng. Trước kia, có đến trăm hộ dân nơi đây làm nghề gói bánh chưng. Theo thời gian, dù đã có sự mai một, nhưng vẫn còn đó những gian bếp đỏ lửa, những cư dân địa phương yêu và giữ nghề.