Theo đánh giá của Bộ Công thương, cung ứng điện toàn hệ thống trong các tháng đầu năm 2024 đã thực hiện tốt, bảo đảm đủ nhu cầu điện cho sản xuất và sinh hoạt của cả nước. Bộ đã chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch cung cấp điện, nhiên liệu chủ động, dự phòng ứng phó các tình huống cực đoan có thể xảy ra, tuyệt đối không để đứt gãy nguồn cung điện do nguyên nhân chủ quan.
Cam kết cung ứng đủ điện
Đại diện lãnh đạo EVN cho biết, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu 5 tháng năm 2024 trên cả nước đạt khoảng 124,2 tỷ kW giờ, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2023. Cuối tháng 4, nắng nóng gay gắt kéo dài ở cả 3 miền đã làm điện tiêu thụ toàn quốc tăng cao kỷ lục: công suất cực đại đạt 47.670 MW, tăng 13,2%, sản lượng ngày lớn nhất đạt 993 triệu kW giờ, cao hơn 6,87% so với cùng kỳ năm 2023.
EVN đã huy động tối đa nguồn điện than, khí, vượt kế hoạch điều chỉnh 3,52 tỷ kW giờ. Các nguồn thủy điện được huy động với mục tiêu giữ nước cao để bảo đảm cung ứng điện đến cuối mùa khô.
Đến cuối tháng 5, sản lượng điện tương ứng lượng nước tích trong các hồ gần 7,8 tỷ kW giờ, cao hơn gần 2,1 tỷ kW giờ so với kế hoạch, trong đó các hồ thủy điện ở miền bắc là 5,38 tỷ kW giờ, cao hơn kế hoạch 1,6 tỷ kW giờ. Các hồ thủy điện lớn như Sơn La, Lai Châu, Hòa Bình, Tuyên Quang vẫn duy trì mức nước gần với mực nước dâng bình thường.
EVN đang phối hợp tốt với Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tổng công ty Đông Bắc trong việc cung cấp than cho các nhà máy nhiệt điện; ưu tiên sử dụng tối đa than trong nước theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Chủ tịch Hội đồng thành viên TKV Ngô Hoàng Ngân cho biết, TKV đã ký với EVN thỏa thuận cung ứng than cho phát điện theo đúng kế hoạch Bộ Công thương đã phê duyệt.
Từ đầu năm đến nay, TKV đã cấp khoảng 20 triệu tấn than, đạt 45% kế hoạch năm và cam kết bảo đảm cung ứng đủ than cho các nhà máy điện. TKV cũng kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép điều chỉnh giá bán than, vì từ năm 2019 đến nay, Tập đoàn không được tăng giá than cho điện, trong khi chi phí sản xuất tăng, khó khăn trong đầu tư phát triển khai thác mỏ mới.
Ngày 3/4 vừa qua, Bộ Công thương đã họp với các đơn vị rà soát kế hoạch cung ứng điện cao điểm mùa khô năm 2024. Trên cơ sở cập nhật của EVN, Bộ Công thương đã phê duyệt điều chỉnh Kế hoạch cung ứng điện cao điểm mùa khô, cũng như cả năm 2024 bảo đảm sát thực tế.
Theo đó, cùng với việc chủ động trong chuẩn bị cung ứng nhiên liệu cho sản xuất điện, đặc biệt là nhiên liệu than đã được các đơn vị thực hiện tốt, hệ thống điện quốc gia về cơ bản sẽ đáp ứng đủ điện cho phát triển kinh tế-xã hội và nhu cầu của nhân dân trong hầu hết thời gian trong năm 2024.
Trong bối cảnh nguồn khí trong nước suy giảm mạnh và để bảo đảm an toàn và ổn định hệ thống điện miền nam, các nguồn linh hoạt như chuyển dầu, bổ sung khí LNG cho các nhà máy nhiệt điện chạy khí hoặc bảo đảm khả dụng dầu và khí LNG, các nhà máy nhiệt điện chạy dầu sẽ phải huy động để đáp ứng phụ tải đỉnh.
Bộ Công thương cũng lưu ý miền bắc tiềm ẩn rủi ro thiếu hụt công suất đỉnh, đặc biệt trong các tháng nắng nóng cao điểm (tháng 6 đến tháng 8) trong trường hợp các yếu tố bất lợi xếp chồng như lưu lượng nước về kém, sự cố các nhà máy điện kéo dài,…
Vận hành linh hoạt
Bộ Công thương khẳng định, qua rà soát, tính toán, việc cung ứng điện năm 2024 đã cơ bản được bảo đảm. Đối với các năm tiếp theo, sau khi Đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch-Phố Nối được đi vào vận hành với đầy đủ điều kiện kỹ thuật cần thiết, hệ thống điện miền bắc sẽ được bổ sung công suất/điện năng từ miền trung và miền nam.
Tuy nhiên, với dự kiến tăng trưởng phụ tải (điện năng/công suất) 10% mỗi năm, việc cung-cầu của khu vực miền bắc nhiều thời điểm sẽ xuất hiện tình trạng mất cân đối trong trường hợp tình hình thủy văn bị ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, sự cố các tổ máy nhiệt điện than (đã vận hành nhiều năm). Việc bổ sung sớm nguồn điện mới (đặc biệt là các nguồn điện chạy nền) cho miền bắc là hết sức cần thiết.
Với định hướng sử dụng tiết kiệm nước các hồ thủy điện ngay từ cuối năm 2023 và quý I năm 2024, tổng lượng nước hiện có trong các hồ thủy điện quy đổi ra sản lượng điện khoảng 11,3 tỷ kW giờ. Đây là nguồn dự phòng về điện năng cho thời gian cao điểm sắp tới.
Theo Thứ trưởng Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành, dự báo từ nay đến tháng 7, khả năng nóng ít hơn năm trước; tuy nhiên vẫn phải tiếp tục theo dõi tình hình thủy văn để điều tiết linh hoạt, tận dụng nguồn nước các hồ thủy điện để phát điện thêm.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Hoàng Hiệp đánh giá, hiện nay mực nước các hồ thủy điện Hòa Bình, Sơn La đều cao hơn trước thời điểm lũ, do đó cần điều hành linh hoạt, nếu giữ nhiều nước, không huy động phát điện gây lãng phí.
Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An cho biết, dự phòng nguồn tương đối cao, nếu bảo đảm cung ứng tốt tháng 6 và 7 thì cuối năm sẽ thuận lợi hơn. Quy trình vận hành liên hồ cần phải thực hiện linh hoạt do tình hình thủy văn khó dự báo.
Qua tính toán, cân đối khả năng cung ứng điện các tháng cuối năm 2024 trên cơ sở cập nhật dự báo nhu cầu điện, khả dụng các nguồn điện và công tác chuẩn bị nhiên liệu cho phát điện, hệ thống điện cơ bản đáp ứng việc cung ứng điện trong các tháng còn lại của năm 2024.
Tại cuộc họp về bảo đảm điện mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo dứt khoát không được để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào.
Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công thương cùng các bộ, cơ quan liên quan và EVN đa dạng hóa các nguồn điện, kể cả nghiên cứu, xem xét nhập khẩu nếu cần, đồng thời tận dụng tối đa nguồn điện trong nước; điều phối hiệu quả các nguồn, bao gồm nhiệt điện than, thủy điện, điện mặt trời, điện gió, điện sinh khối,… các nhà máy điện phải tính toán thời điểm bảo trì, bảo dưỡng phù hợp, tuyệt đối không để các nhà máy điện than, các nguồn điện khác xảy ra sự cố do nguyên nhân không phải bất khả kháng.
Các bộ, ngành chức năng căn cứ thẩm quyền chỉ đạo EVN, Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia và các đơn vị liên quan theo dõi chặt chẽ, dự báo sát tình hình thời tiết, thủy văn, tình hình lũ sớm để chủ động điều hành linh hoạt, hài hòa giữa hai mục tiêu, vừa tích để có dự phòng nước bảo đảm phát điện tối đa công suất trong thời gian cao điểm (từ tháng 6 đến hết tháng 7), vừa sử dụng nước vào thời điểm phù hợp phát điện, không lãng phí tài nguyên nước, đồng thời có phòng đón lũ; tuyệt đối không điều hành “giật cục”, cực đoan, gây lãng phí tài nguyên nước, không bảo đảm yêu cầu cung ứng điện.
Thủ tướng cũng yêu cầu TKV, Tổng công ty Đông Bắc đẩy mạnh khai thác than tối đa nhằm đáp ứng đủ nhiên liệu và có dự phòng cho các nhà máy nhiệt điện than, hạn chế tối đa việc nhập khẩu than.
Đồng thời, đề nghị các nhà máy nhiệt điện than mua tối đa than sản xuất trong nước để tăng cường sản xuất trong nước; đồng thời ngăn chặn, đẩy lùi khai thác, buôn lậu than và góp phần không để “chảy máu” ngoại tệ trong thời điểm này.
Về nguồn cung khí, dầu, PVN chỉ đạo triển khai tốt nhất kế hoạch sản xuất, bảo đảm cung ứng đủ khí, dầu theo đúng kế hoạch, ưu tiên phân bổ khí thiên nhiên cho phát điện trong các tháng cao điểm.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp chỉ đạo EVN khẩn trương hoàn thành dự án Đường dây 500 kV mạch 3 Quảng Trạch-Phố Nối đưa vào sử dụng trước ngày 30/6 tới; phấn đấu hoàn thành các dự án truyền tải phục vụ nhập khẩu điện từ Lào trong tháng 5/2024 như Trạm cắt Đắk Oóc, Đường dây 220 kV Nậm Sum-Nông Cống, Đường dây 500 kV Monsoon-Thạnh Mỹ,… kịp thời cung ứng điện cho miền bắc.
Bên cạnh đó, nghiên cứu cơ chế, chính sách huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích đầu tư vào hệ thống truyền tải điện; chỉ đạo các đơn vị truyền tải, phân phối điện rà soát hệ thống, kịp thời sửa chữa, khắc phục để bảo đảm vận hành an toàn, tin cậy; phân phối điện phù hợp, hiệu quả giữa các vùng miền; chuẩn bị vật tư, thiết bị dự phòng để kịp thời khắc phục nhanh nhất sự cố nếu có,...
