Chiều 2/7, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Huế tổ chức Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế”, đồng thời chính thức ra mắt Nền tảng số kết nối “3 nhà” tại địa chỉ https://3nha.hue.gov.vn/.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thành phố Huế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với lợi thế riêng về di sản, văn hóa, giáo dục, y tế và công nghệ. Trong dòng chảy ấy, bài toán lớn đặt ra là làm thế nào để tri thức khoa học thực sự đi vào đời sống, chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế cụ thể.
Sở Khoa học và Công nghệ thành phố cho biết, nền tảng số “3 nhà” được xây dựng như một môi trường mở, nơi các cơ quan nhà nước công bố những bài toán, nhu cầu, khó khăn phát sinh từ thực tiễn quản lý; từ đó kết nối với nhà khoa học, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để cùng đề xuất giải pháp, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm và triển khai ứng dụng.
Đưa các bài toán thực tiễn thành động lực cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế-xã hội. Đây được xem là một bước đi mới trong tư duy quản trị khoa học công nghệ của địa phương: thay vì nghiên cứu đi trước rồi mới tìm đầu ra, chính các nhu cầu thực tiễn sẽ trở thành điểm xuất phát cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ, tính đến ngày 1/7/2026, hệ thống đã ghi nhận hơn 50 cơ quan, đơn vị đăng ký với hơn 70 vấn đề, bài toán thực tiễn cần giải quyết; đồng thời đã có những doanh nghiệp đầu tiên đăng ký tham gia đồng hành.
Tháo gỡ những “đứt gãy” trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Nguyễn Xuân Sơn thẳng thắn nhìn nhận rằng dù khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực quan trọng của phát triển, nhưng khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn vẫn còn khá xa.
Ông Sơn đặt ra câu hỏi đáng suy ngẫm: Vì sao nhiều kết quả nghiên cứu có giá trị nhưng chưa tạo được tác động mạnh mẽ đến phát triển kinh tế-xã hội? Theo ông Sơn, vấn đề không nằm ở việc thiếu nhà khoa học giỏi hay thiếu nguồn lực đầu tư, mà nằm ở những “đứt gãy” trong toàn bộ hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo ông Sơn, có năm điểm nghẽn lớn:
Thứ nhất là đứt gãy giữa nhu cầu thực tiễn và hoạt động nghiên cứu, khi nhiều bài toán cấp thiết của địa phương, doanh nghiệp và người dân chưa được chuyển hóa thành nhiệm vụ khoa học.
Thứ hai là khoảng cách giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, khiến nhiều kết quả nghiên cứu khó đi vào sản xuất hoặc thương mại hóa.
Thứ ba là khoảng trống giữa nghiên cứu và quản lý nhà nước, khi quá trình ứng dụng sau nghiên cứu chưa được theo dõi, đánh giá đầy đủ.
Thứ tư là đứt gãy giữa phòng thí nghiệm và thị trường, khiến nhiều sáng chế, công nghệ vẫn “nằm trên giấy”.
Cuối cùng là khoảng cách giữa đầu tư cho khoa học công nghệ và tăng trưởng kinh tế, khi thiếu các chỉ số định lượng về giá trị kinh tế được tạo ra.
“Nếu những đứt gãy này không được tháo gỡ, khoảng cách từ ý tưởng nghiên cứu đến giá trị kinh tế sẽ còn rất dài”, ông Nguyễn Xuân Sơn nhấn mạnh.
Nhận định này nhận được sự đồng thuận từ nhiều nhà khoa học tham dự hội thảo. Theo các chuyên gia, Huế có lợi thế rất lớn về nguồn lực trí thức với mạng lưới đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện trung ương và cộng đồng học thuật mạnh. Tuy nhiên, lợi thế ấy chỉ có thể phát huy trọn vẹn khi tồn tại một cơ chế kết nối xuyên suốt giữa bên đặt hàng và bên tạo giải pháp.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Tấn Quân, Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế (Đại học Huế), trong nhiều năm, giới khoa học thường đối diện với câu hỏi “nghiên cứu xong để làm gì?. Không ít đề tài có chất lượng chuyên môn tốt nhưng thiếu đầu ra thực tiễn, hoặc không tìm được đơn vị đủ năng lực triển khai.
Chính vì vậy, nền tảng “3 nhà” được kỳ vọng sẽ thay đổi cách tiếp cận truyền thống: Nhà khoa học không còn nghiên cứu trong “không gian kín”, mà tiếp cận trực tiếp các bài toán quản trị, sản xuất và đời sống ngay từ đầu.
Từ “bài toán công” đến sản phẩm, thị trường và giá trị phát triển
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Hữu Thùy Giang khẳng định, kết nối “3 nhà” gồm Nhà nước-Nhà khoa học-Doanh nghiệp là yếu tố then chốt để các nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được triển khai hiệu quả, có tính ứng dụng cao.
Theo ông Giang, thực tiễn phát triển của Huế vẫn đang đặt ra nhiều bài toán cần lời giải, từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch, nâng cao năng suất nông nghiệp, cải thiện chất lượng dịch vụ công đến phát triển doanh nghiệp số.
Việc đưa vào vận hành nền tảng số kết nối “3 nhà”, theo lãnh đạo thành phố, là bước đi cụ thể nhằm thể chế hóa cơ chế “đặt hàng” nghiên cứu khoa học xuất phát từ nhu cầu thực tiễn. “Nền tảng này góp phần khắc phục tình trạng nghiên cứu tách rời ứng dụng, cung chưa gặp cầu”, ông Giang nhấn mạnh.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng nền tảng mới có thể tạo ra một “thị trường bài toán” giàu tiềm năng. Ở đó, doanh nghiệp không còn phải dò tìm nhu cầu theo cách rời rạc, mà có thể tiếp cận trực tiếp những nhu cầu cụ thể từ chính quyền và xã hội.
Tham dự hội thảo, một doanh nghiệp công nghệ chuyên cung ứng sản phẩm ra thị trường trong và ngoài nước nhận định, khi thành phố công khai rõ bài toán, doanh nghiệp sẽ dễ dàng đánh giá năng lực, nguồn lực và khả năng tham gia. Điều này giúp rút ngắn đáng kể khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm thương mại.
Đặc biệt, trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số, công nghệ di sản, nông nghiệp thông minh hay đô thị thông minh, sự tham gia của doanh nghiệp sẽ đóng vai trò quyết định trong việc biến các giải pháp nghiên cứu thành ứng dụng thực tế.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế đề nghị các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương chủ động, nghiêm túc rà soát, cập nhật các vấn đề thực tiễn lên nền tảng, tránh triển khai hình thức. Đồng thời, kêu gọi cộng đồng khoa học xem đây là cơ hội để gắn nghiên cứu với thực tiễn; còn cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp công nghệ và startup đổi mới sáng tạo, cần chủ động tham gia, đặt bài toán, tìm kiếm cơ hội hợp tác và phát triển sản phẩm gắn với nhu cầu của thành phố.
Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục được giao hoàn thiện cơ chế vận hành, tăng cường kết nối các bên và tham mưu chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy hợp tác giữa ba chủ thể.
Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu cũng đã trao đổi nhiều tham luận về giải pháp cho các bài toán lớn của thành phố; vai trò của chính quyền địa phương, hội khoa học kỹ thuật, viện trường và doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Xa hơn câu chuyện của một hội thảo hay một cổng thông tin số, điều Huế đang theo đuổi là một mô hình phát triển mới - nơi tri thức, công nghệ và dữ liệu trở thành nguồn lực phát triển cốt lõi. Thành công của mô hình “3 nhà” sẽ không đo bằng số tài khoản đăng ký hay số bài toán được cập nhật, mà bằng số giải pháp được ứng dụng, số sản phẩm được hình thành và giá trị kinh tế-xã hội thực sự được tạo ra.
Nếu vận hành hiệu quả, nền tảng số kết nối “3 nhà” sẽ không chỉ là một công cụ hỗ trợ quản lý, mà có thể trở thành hạ tầng mềm quan trọng cho chiến lược phát triển dài hạn của thành phố Huế - nơi đổi mới sáng tạo không còn là khẩu hiệu, mà trở thành động lực tăng trưởng thực chất.
