Sinh ra và lớn lên ở Sơn Thủy, anh Vi Văn Doanh, sinh năm 1990 luôn mang trong mình khát vọng góp phần xây dựng, phát triển quê hương. Tốt nghiệp chuyên ngành trồng trọt, bảo vệ thực vật, Trường trung cấp nông-lâm nghiệp Thanh Hóa, anh Doanh được phân công làm khuyến nông viên thôn kiêm Phó bản; sau đó lần lượt được tín nhiệm giao đảm nhiệm Phó Bí thư Chi bộ kiêm Chi hội trưởng nông dân, rồi Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản.
Đồng bào Thái có tập quán trồng lúa nước nhưng chưa chú trọng đổi mới cơ cấu giống cây trồng, anh Doanh hướng dẫn nông dân du nhập, thâm canh các giống lúa lai, áp dụng hệ thống quản lý dịch hại tổng hợp nhằm tăng năng suất, nâng cao chất lượng nông sản. Anh luôn nỗ lực nêu gương, phát huy trí tuệ tập thể trong lãnh đạo phát triển kinh tế-xã hội; quan tâm phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu quần chúng tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước cho cấp ủy cấp trên thẩm định, xem xét kết nạp Đảng.
Sau sáp nhập 4 đơn vị hành chính cấp thôn, bản Muống hiện có 268 hộ gia đình, 1.045 nhân khẩu, trong đó có tới 98% đồng bào dân tộc Thái. Đi đôi với ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, điều hành, anh Doanh cùng tập thể chi ủy chú trọng khơi dậy nghị lực vượt khó trong Nhân dân, phát huy trách nhiệm nêu gương của đảng viên, vai trò của cán bộ các tổ chức đoàn thể đồng hành cùng người dân bảo vệ rừng phòng hộ, khoanh nuôi, trồng mới, phát triển vốn rừng.
Gần 3.000 ha rừng được cộng đồng quản lý, bảo vệ, được chi trả phí dịch vụ môi trường rừng; nông hộ được hướng dẫn trồng vầu, luồng thâm canh, phục tráng diện tích rừng có biểu hiện suy thoái. Các đảng viên gợi mở nông dân lựa chọn cơ cấu cây trồng, vật nuôi từ nguồn hỗ trợ phát triển sản xuất theo Chương trình mục tiêu quốc gia; tư vấn, hướng dẫn sử dụng hiệu quả nguồn vốn. Theo đó, bình quân lương thực đầu người trong bản đã đạt 285 kg/năm; mỗi gia đình hiện có gần 3 con trâu, bò. Hơn 100 lao động được vay vốn ưu đãi, đi lao động có thời hạn ở nước ngoài.
Cùng việc tập hợp, đoàn kết thanh niên, tổ chức Đoàn Thanh niên xã Sơn Thủy luôn chú trọng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, đẩy mạnh phong trào thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp.
Chị Hà Thị Yến, Bí thư Đoàn xã trao đổi: Với 4 chi đoàn nông thôn, tổ chức Đoàn tư vấn hướng nghiệp, phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội cho thanh niên vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh. Hiện tại, tổng dư nợ vốn cho vay đạt 6 tỷ đồng. Ngoài nhóm thanh niên vay vốn đi xuất khẩu lao động, sinh viên được vay vốn hỗ trợ học tập, cơ cấu vốn vay sử dụng vào mục đích phát triển trồng trọt, chăn nuôi, mở mang ngành nghề, dịch vụ, nhất là mua bò giống sinh sản nhằm tăng nhanh đàn gia súc hàng hóa.
Ở bản Mùa Xuân, nơi có 168 hộ, hơn 600 đồng bào H'Mông sinh sống, Bí thư Chi đoàn Sung Văn Da mạnh dạn vay vốn đầu tư mua phương tiện cơ giới làm dịch vụ. Sở hữu một máy ủi, một máy xúc, một ô-tô tải, anh Da năng động tìm kiếm đối tác, thi công các công trình hạ tầng, vận tải vật liệu xây dựng, đất san nền. Mô hình khởi nghiệp của anh hiện đạt doanh thu khoảng 50 triệu đồng/tháng, tạo việc làm, thu nhập cho 4 lao động; cổ vũ thanh niên năng động lập nghiệp để vươn lên thoát nghèo.
Xã Sơn Thủy có diện tích tự nhiên gần 13.310 ha, dân số 4.017 người, gồm các dân tộc Thái, Mường, H'Mông, Kinh sinh sống ở 4 bản. Tiếp giáp gần 11 km biên giới tỉnh Hủa Phăn, nước bạn Lào, cán bộ, Nhân dân xã luôn chăm lo vun đắp, thắt chặt quan hệ hữu nghị, đoàn kết, trợ giúp lẫn nhau cùng phát triển.
Sau ngày thành lập, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chính quyền xã tiếp tục đổi mới hoạt động, chủ động tiếp cận phục vụ Nhân dân, kiến tạo phát triển. Hệ thống chính trị cơ sở tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tăng cường ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất; năng động, sáng tạo khai thác tiềm năng, lợi thế, khơi thêm động lực thoát nghèo.
Theo đó, năng suất cây lương thực đã đạt 52,5 tạ/ha; tổng đàn gia súc, gia cầm đạt 21.500 con; nuôi trồng thủy sản hiệu quả trên gần 12 ha mặt nước. Vượt qua khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc, sinh hoạt, còn thiếu biên chế, các cán bộ, công chức, viên chức xã Sơn Thủy tiếp tục tuyên truyền, quán triệt mục tiêu bảo vệ rừng; hướng dẫn, khuyến khích Nhân dân trồng mới, chăm sóc, phục tráng diện tích nứa, vầu bị khuy (ra hoa, kết hạt rồi chết khô); phối hợp doanh nghiệp chế biến lâm sản khảo sát, xây dựng vùng nguyên liệu. Theo kịch bản tăng trưởng 6 tháng cuối năm 2026 của xã, các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện bảo đảm: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm.
Đồng chí Mai Thị Nhung, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã trao đổi: Hệ thống chính trị tập trung đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành theo hướng chủ động, linh hoạt, sâu sát cơ sở; tăng cường làm việc trực tiếp với các bản, gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp, hộ sản xuất để nắm bắt, xử lý ngay những vấn đề phát sinh, hướng dẫn người dân tiếp cận các chính sách phát triển. Xã Sơn Thủy mới chỉnh trang, tu bổ, số hóa, phát huy giá trị di tích lịch sử đền thờ Tư Mã Hai Đào; tổ chức lễ hội Mường Xia, tôn vinh, quảng bá giá trị di sản phi vật thể quốc gia; duy trì phiên chợ ẩm thực, gặp gỡ, giao lưu văn hóa; khoanh vùng bảo vệ, kết nối điểm khám phá, trải nghiệm, tiếp tục thu hút đầu tư khai thác danh thắng động Bo Cúng nhằm thu hút khách du lịch.
Bên cạnh đó, động viên đồng bào duy trì nghề dệt thổ cẩm, mặc trang phục truyền thống, bảo tồn các loại hình văn nghệ, thể thao dân gian. Quần thể công trình trường mầm non, trường phổ thông nội trú liên cấp vừa được xã khánh thành đưa vào sử dụng, đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phục vụ xây dựng quê hương, đất nước. Quan điểm xuyên suốt của xã là phát triển kinh tế gắn với bảo tồn bản sắc dân tộc, lấy con người làm trung tâm, phát huy hiệu quả các động lực nội sinh cho phát triển nhanh, bền vững.
