Quảng Châu là thành phố có lịch sử hơn 2.200 năm, là đầu mối giao thông quốc tế, cửa ngõ quan trọng trong mở cửa đối ngoại của Trung Quốc, tác động lớn đến nhiều lĩnh vực như: thương mại quốc tế, vận tải giao thông, công nghiệp chế tạo tiên tiến… Trong mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc, ga Nam Quảng Châu là một trong các ga có lưu lượng hành khách lớn nhất Trung Quốc, Metro Quảng Châu là một trong những hệ thống đường sắt đô thị phát triển nhất Trung Quốc.
GMG được thành lập ngày 21/11/1992, là doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn do Chính quyền nhân dân thành phố Quảng Châu (Trung Quốc) sở hữu 100% vốn. Công ty chủ yếu đảm nhận xây dựng công trình giao thông đường sắt đô thị, quản lý vận hành và phát triển bất động sản, đồng thời là một trong những nhà cung cấp dịch vụ vận hành giao thông đường sắt đô thị lớn trên thế giới. Tổng chiều dài đường sắt do GMG đang vận hành khoảng 1.502km. Tại Việt Nam, GMG đã tham gia các dự án: Nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật giai đoạn đầu, dịch vụ mua sắm và tư vấn toàn quá trình tuyến số 2 Thành phố Hồ Chí Minh (đoạn Bến Thành-Tham Lương); lập nghiên cứu khả thi tuyến số 4 Thành phố Hồ Chí Minh (Đông Thạnh-Hiệp Phước); tư vấn thiết kế Dự án tàu điện nhẹ tại đảo Phú Quốc.
Trước đó, ngày 17/4, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm theo lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình, hai bên đã ra Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới.
Một trong những nội dung của Tuyên bố chung liên quan đến hợp tác trong lĩnh vực đường sắt là hai bên nhất trí đẩy mạnh kết nối các tuyến đường sắt giữa hai nước kết nối với Trung Á và châu Âu, tăng lưu lượng vận tải hàng hóa qua các tuyến đường sắt này; đẩy nhanh kết nối hạ tầng giữa hai nước về đường sắt, đường bộ, hạ tầng cửa khẩu; đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong hợp tác chiến lược giữa hai nước.
Chủ tịch Hội đồng thành viên VNR Đặng Sỹ Mạnh cho biết Đảng và Chính phủ Việt Nam dành sự quan tâm đặc biệt đến phát triển đường sắt. VNR là doanh nghiệp nhà nước duy nhất quản lý, khai thác, vận hành mạng lưới đường sắt Việt Nam với tổng chiều dài 3.222km, hơn 300 khu ga, hiện có hơn 22 nghìn lao động quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì hệ thống đường sắt hiện hữu.
Theo Quy hoạch đã được phê duyệt, hệ thống đường sắt Việt Nam sẽ có tổng chiều dài khoảng 7 nghìn km, bao gồm đường sắt hiện hữu, đường sắt mới và đường sắt đô thị. Với thành phố Hà Nội, đến năm 2035 sẽ đưa vào khai thác thêm 7 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 397,8km, đáp ứng khoảng 35-40% thị phần vận tải hành khách công cộng, sau năm 2035, tiếp tục đưa vào khai thác thêm 5 tuyến mới và kéo dài 4 tuyến hiện hữu, với tổng chiều dài khoảng 200,7km. Với Thành phố Hồ Chí Minh, đến năm 2035, sẽ đưa vào khai thác 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 183km, đảm nhận khoảng 30-40% thị phần vận tải hành khách công cộng, sau năm 2035, tiếp tục đưa vào khai thác thêm 4 tuyến mới và kéo dài 5 tuyến, với tổng chiều dài khoảng 327km.
Hiện VNR đang tập trung thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược là khai thác an toàn, hiệu quả mạng đường sắt quốc gia hiện hữu, chuẩn bị sẵn sàng để tham gia xây dựng các tuyến đường sắt mới, đường sắt đô thị và tiếp nhận vận hành các tuyến đường sắt quốc gia mới, đường sắt tốc độ cao khi được Nhà nước giao cũng như phát triển công nghiệp đường sắt theo hướng hiện đại, từng bước tự chủ.
VNR mong muốn tăng cường trao đổi, hợp tác với các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Quảng Châu (Trung Quốc) trên tinh thần hữu nghị, tin cậy và cùng phát triển. VNR đề xuất GMG hợp tác trong các lĩnh vực: tham gia xây dựng và quản lý vận hành đường sắt đô thị; chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi, hỗ trợ kỹ thuật về quản lý, khai thác vận hành đường sắt điện khí hóa tốc độ 200km/h trở xuống; tư vấn xây dựng, quản lý vận hành dự án đường sắt tại Việt Nam, phát triển TOD và xây dựng giao thông đường sắt thông minh.
Hiện nay, GMG đang hợp tác với VNR chào giá cung cấp gói thầu ủy thác vận hành đường sắt nhẹ tại đảo Phú Quốc (Việt Nam). Hai bên có thể tiếp tục hợp tác trong các dự án đường sắt đô thị khác như tuyến Bàu Bàng-Cái Mép, đào tạo nguồn nhân sự cho các dự án.
Chủ tịch Hội đồng thành viên VNR Đặng Sỹ Mạnh nhấn mạnh việc ký Thỏa thuận hợp tác chiến lược là nền tảng vững chắc cho sự hợp tác ổn định, lâu dài giữa VNR và GMG trong thời gian tới. VNR cũng đề nghị GMG hỗ trợ bố trí cho các đoàn VNR sang khảo sát, nghiên cứu, tìm hiểu mô hình quản lý, vận hành các tuyến đường sắt liên đô thị vận tốc 200km/h trở xuống, chuẩn bị cho các dự án đường sắt mới điện khí hóa khổ tiêu chuẩn của Việt Nam.
Ông Lại Chí Hồng, Phó Thị trưởng thành phố Quảng Châu (Trung Quốc) đánh giá cao sự phát triển kinh tế-xã hội với tốc độ và chất lượng cao của Việt Nam thời gian gần đây và ngành giao thông vận tải của Việt Nam đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, trong đó có đóng góp quan trọng của VNR.
Trên cơ sở năng lực và bề dày thành tựu đạt được sau hơn 30 năm, GMG mong muốn có cơ hội tìm hiểu, tham gia hợp tác với VNR và đề xuất 3 phương diện hợp tác trọng tâm. Về hỗ trợ quy hoạch, thiết kế và vận hành các dự án đường sắt, đưa các doanh nghiệp quy mô tại Quảng Châu (Trung Quốc) đến tham gia các dự án của VNR, tạo nền tảng phát triển bền vững. Sở hữu hệ thống phần mềm điều hành thông minh giúp bảo đảm an toàn mạng lưới và tiết kiệm chi phí, do đó GMG cũng có thể hỗ trợ trong phát triển công nghệ cao, quản lý và xây dựng mạng lưới đường sắt thông minh. Cùng với đó là hỗ trợ đào tạo nhân lực và tư vấn vận hành.
