Học Truyện Kiều trên đất Nghi Xuân

Như một lẽ tự nhiên trong hàng trăm năm nay, Truyện Kiều của Nguyễn Du được lưu truyền rộng rãi, trở thành bộ phận không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân. Hôm nay, trên chính quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới, việc đọc và yêu Truyện Kiều đã trở thành thói quen thường nhật của các thế hệ trẻ nơi đây.  

Học sinh Nghi Xuân biểu diễn trò Kiều.
Học sinh Nghi Xuân biểu diễn trò Kiều.

Không biết có phải vì cơ duyên từ ngôi trường tọa lạc bên trong khu vườn cũ của gia đình cụ Nguyễn Du hay không nhưng điều chắc chắn, khi đến Trường tiểu học thị trấn Tiên Điền (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) ai cũng dễ dàng bắt gặp những câu thơ Kiều thân thuộc thay cho lời chào mến khách của các em học sinh nơi đây. 

Học Truyện Kiều trên đất Nghi Xuân -0
Học sinh trường Tiểu học thị trấn Tiên Điền hào hứng tìm đọc Truyện Kiều trong giờ giải lao.  

Theo chia sẻ của cô giáo Lê Thị Cẩm Nhung, Tổng phụ trách đội (Trường tiểu học thị trấn Tiên Điền), trong khuôn viên của nhà trường đang lưu giữ những kỷ vật gắn bó với Đại thi hào Nguyễn Du lúc sinh thời, đó là cây đại được trồng trước khu vườn nhà cụ Nguyễn, là hòn đá tảng tương truyền được cụ Nguyễn đưa từ núi Hồng Lĩnh về làm nơi đọc sách. 

Đặc biệt, tháng 9 vừa qua, công trình xây dựng Thư viện văn hóa Đại thi hào Nguyễn Du được hoàn thành đã trở thành nơi giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào về văn hóa dân tộc cũng như kết nối, nuôi dưỡng niềm đam mê Truyện Kiều đối với các thế hệ học sinh nơi đây. 

Học Truyện Kiều trên đất Nghi Xuân -0
Một giờ ngoại khóa của học sinh Trường THCS Nguyễn Trãi (Nghi Xuân). 

Theo cô giáo Lê Thị Cẩm Nhung, năm 2015, sau khi Câu lạc bộ Văn nghệ dân gian nhà trường được thành lập, cùng với các hoạt động khôi phục dân ca ví dặm, các loại hình nghệ thuật xuất phát từ Truyện Kiều như: ngâm Kiều, lẩy Kiều, trò Kiều… được giới thiệu, tiếp cận một cách phong phú, đa dạng, thu hút sự tham gia nhiệt thành của đông đảo giáo viên, học sinh. Năm học 2019 - 2020, nằm trong chuỗi các hoạt động hướng về đợt kỷ niệm 255 năm ngày sinh, tưởng niệm 200 năm ngày mất Đại thi hào Nguyễn Du, nhà trường đã tổ chức cuộc thi “Đọc thuộc Truyện Kiều”.

“Mặc dù đây là lần đầu tiên chúng tôi tổ chức cuộc thi này nhưng kết quả mang lại nằm ngoài sức tưởng tượng. Hầu hết các em học sinh từ lớp 2 đến lớp 5 đều đăng ký tham dự cuộc thi, sau các vòng sơ khảo, vòng loại, chúng tôi đã chọn ra những em xuất sắc nhất vào thi vòng chung kết tại chính Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du. Thật không ngờ, các em dù tuổi còn nhỏ nhưng có năng khiếu cảm nhận Truyện Kiều tốt đến thế. Nhìn phong cách thể hiện chững chạc cùng với âm điệu, giọng đọc lúc thăng lúc trầm, khi khoan thai khi sâu lắng của các cháu mới hôm qua thôi đang còn được ru ngủ bởi câu Kiều, người nghe càng thấu hiểu hơn sức lan tỏa, tính nhân văn mà Truyện Kiều đã mang lại”, cô Cẩm Nhung cho biết. 

Em Hoàng Lê Hà Linh, học sinh lớp 4B (Trường tiểu học thị trấn Tiên Điền) chia sẻ, hiện nay em đã thuộc lòng được gần 600 câu thơ Kiều. Khi mới tiếp cận Truyện Kiều, em thấy nhiều câu rất quen thuộc, dễ đọc, dễ nhớ, giống như những câu ca dao mẹ hát cho em nghe. Khi tham gia cuộc thi đọc thuộc Truyện Kiều ngoài việc đọc thuộc các đoạn do ban tổ chức yêu cầu, thí sinh còn phải trả lời các câu hỏi kiểm tra kiến thức, hiểu biết về tác giả, tác phẩm. Vì vậy, chúng em càng phải tìm hiểu, hỏi han nhiều hơn về Truyện Kiều, về cụ Nguyễn Du. 

Từ thành công của cuộc thi đọc thuộc Truyện Kiều ở Trường tiểu học thị trấn Tiên Điền, ngành giáo dục Nghi Xuân đã nhân rộng và tổ chức cuộc thi “Đọc thuộc Truyện Kiều” trong toàn huyện. Theo chia sẻ của lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo Nghi Xuân, sau khi tham dự cuộc thi, rất nhiều giáo viên ở hầu hết các trường trên địa bàn đã thuộc đến 2.000 câu thơ, học sinh thuộc 500-600 câu thơ, thậm chí có những học sinh lớp 2,3 cũng đã thuộc đến hàng trăm câu thơ Kiều.     

Cô giáo Trần Thị Xuân Thu, giáo viên Trường THCS Nguyễn Trãi, một trong những giáo viên thuộc hết 3.254 câu thơ Kiều chia sẻ: “Ngày xưa mẹ của tôi là diễn viên trong đội văn nghệ quần chúng biểu diễn trò Kiều của xã Xuân Mỹ (Nghi Xuân). Từ những câu hát ru đầu tiên đến lúc trưởng thành, nhiều câu thơ Kiều đã ngấm vào huyết quản của tôi. Dù không phải là giáo viên dạy văn nhưng với vai trò của  một giáo chủ nhiệm lớp tôi thấy mình cần phải quan tâm tường tận đến hoàn cảnh của mỗi học sinh. Trong mỗi tình huống sư phạm, tôi luôn đề cao tính vị tha, khoan dung, cố gắng truyền tải yêu thương bằng sự sẻ chia, lắng nghe học trò”.  

Học Truyện Kiều trên đất Nghi Xuân -0
Lãnh đạo huyện Nghi Xuân trao giải cho các thí sinh đạt giải tại cuộc thi “Đọc thuộc Truyện Kiều” lần thứ nhất năm 2019. 

Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nghi Xuân, bà Đinh Thị Lan Hương cho biết, nhằm giúp giáo viên, học sinh trên địa bàn thấm đẫm hồn cốt và những giá trị nhân văn của Truyện Kiều, thời gian qua ngành giáo dục Nghi Xuân đã có nhiều cách tiếp cận về Nguyễn Du và Truyện Kiều, từ các tiết dạy chuyên đề Truyện Kiều trong nhà trường, đến sinh hoạt ngoại khóa theo chủ đề “Em yêu Truyện Kiều”, “Trường em với kiệt tác Truyện Kiều” đến các cuộc thi “Bạn đọc thuộc Truyện Kiều”, “Tìm hiểu về Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du và tác phẩm Truyện Kiều”… đều được các giáo viên học sinh tham gia đông đảo, nhiệt tình, góp phần khẳng định giá trị, sức sống bền bỉ của Truyện Kiều. 

Cũng theo chia sẻ của cô Đinh Thị Lan Hương, không chỉ học sinh phổ thông, hiện nay rất nhiều trẻ mầm non ở Nghi Xuân đã thuộc được thơ Kiều. “Các cháu không phải là đối tượng tham dự các cuộc thi nhưng khi cô giáo đọc Kiều, ngâm Kiều, các cháu nhỏ đọc theo như một lẽ tự nhiên và thuộc thơ Kiều như thuộc những câu hát vẫn ngân lên trong mỗi giờ lên lớp”, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nghi Xuân nói thêm.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.