Học tập suốt đời, chìa khóa thành công

Học tập suốt đời chính là chìa khóa của thế kỷ 21, vượt xa hơn sự phân chia truyền thống giữa giáo dục ban đầu và giáo dục thường xuyên. Nhiệm vụ thúc đẩy học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập đã trở thành một hướng đi tất yếu của mọi quốc gia để bảo đảm sự phát triển thịnh vượng, nhân văn, bền vững trong bối cảnh hiện nay.

Thứ Năm, ngày 06/03/2025 - 06:46

Giờ học tại Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và THCS xã Thanh Lòa (huyện Cao Lộc, Lạng Sơn). Ảnh: QUÝ TÙNG

Ở nước ta, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập luôn là chủ trương được Ðảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Ðến nay, ngành giáo dục đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể như: Hình thành hệ thống giáo dục quốc dân thống nhất từ giáo dục mầm non đến đào tạo sau đại học; mạng lưới, quy mô giáo dục mở rộng khắp các vùng, miền của đất nước; sự đa dạng hóa các loại hình trường, lớp và phương thức cung ứng, kết nối giữa các trình độ đào tạo được cải thiện; công bằng xã hội trong giáo dục có nhiều tiến bộ.

Môi trường giáo dục lành mạnh, học đi đôi với hành, gắn với cuộc vận động xóa đói, giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa, gia đình văn hóa, gia đình học tập, dòng họ học tập, đơn vị học tập đang được nhiều địa phương quan tâm, chỉ đạo. Trên mọi miền của đất nước, từ nông thôn đến thành thị, từ miền xuôi, đến miền núi, biên giới, hải đảo và người Việt Nam ở nước ngoài hằng ngày tham gia vào quá trình giáo dục, giảng dạy, học tập để phát triển đất nước, hội nhập với thế giới.

Theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo, kết thúc năm học 2023-2024, cả nước có 9.525/10.595 xã, phường, thị trấn được đánh giá, xếp loại “Cộng đồng học tập” cấp xã; 16.314 cơ quan, đơn vị cấp huyện, cấp tỉnh đạt “Ðơn vị học tập”... Năm 2024, Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Sơn La (tỉnh Sơn La) được công nhận là thành viên Mạng lưới thành phố học tập của UNESCO, nâng tổng số thành phố của Việt Nam được UNESCO ghi nhận là thành viên của Mạng lưới thành phố học tập toàn cầu là năm thành phố.

Cùng với đó, tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời hằng năm góp phần nâng cao nhận thức của giáo viên, học sinh và người dân về vai trò của chuyển đổi số đối với việc học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập; tăng cường trách nhiệm của các cấp chính quyền, các ngành, các tổ chức, đoàn thể, lực lượng xã hội trong việc xây dựng, cung ứng các kênh và công cụ học tập suốt đời cho nhà trường và cộng đồng. Ngày càng có nhiều những tấm gương về học tập suốt đời góp phần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thích ứng sự đổi mới thành công.

Tuy nhiên, tác động và phát triển mạnh mẽ của cách mạng khoa học-công nghệ đã làm thay đổi toàn diện nền kinh tế-xã hội của các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục nâng cao nhận thức của toàn xã hội, từ các cơ quan nhà nước, đoàn thể, tổ chức xã hội, đến các doanh nghiệp, người dân về sự cần thiết, tác động, lợi ích của học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập; thúc đẩy học tập suốt đời với các tiêu chí cụ thể, phù hợp, đáp ứng sự phát triển bền vững của đất nước, của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và toàn xã hội.

Ðể thúc đẩy học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập, các cấp, các ngành, chính quyền địa phương cần tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của nhân dân, lấy học tập làm chìa khóa mở ra hướng đi để xây dựng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; nghiên cứu xây dựng Luật Học tập suốt đời để đưa việc học tập suốt đời từ một chủ trương lớn trở thành hiện thực, một nét văn hóa của quốc gia; hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng mở, linh hoạt, liên thông, thúc đẩy xã hội học tập và học tập suốt đời.

Ðáng chú ý, ngành giáo dục cần đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số; phát triển giáo dục số, giáo dục thông minh, cá nhân hóa, sáng tạo, thích ứng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Cùng với đó, trang bị cho người học các kỹ năng thiết yếu để thích ứng học tập, làm việc hiệu quả, an toàn trong không gian số; phát triển các phương thức đào tạo mở, các nền tảng dạy và học trực tuyến mở, phát triển học liệu mở trực tuyến; khuyến khích phát triển các mô hình trường học mới như trường học số, trường học thông minh, trường học hạnh phúc.

Với mỗi cán bộ, người dân cần tự ý thức việc học tập của mình, nhất là học tập suốt đời để đi đến thành công cho bản thân, đóng góp cho sự phát triển của xã hội. Như lời Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết về học tập suốt đời đã chỉ rõ: “Học tập suốt đời để dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung, để trở thành người có ích cho xã hội” và “Chỉ khi toàn Ðảng, toàn dân, toàn quân, nhà nhà, người người thực hiện hiệu quả học tập suốt đời, xây dựng được đội ngũ cán bộ dám làm, dám nói, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh, chúng ta mới vững vàng tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh dưới sự lãnh đạo của Ðảng”.

MẠNH XUÂN