Theo các chuyên gia, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA đang trong giai đoạn đàm phán. EFTA có nhiều điểm tương đồng với các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới mà Việt Nam đã ký trước đó, như CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương), EVFTA (Hiệp định Thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam)…
Đây là lợi thế quan trọng, giúp doanh nghiệp trong nước thích ứng nhanh, cũng như vận dụng những kinh nghiệm sẵn có để thực hiện các cam kết, nâng cao chất lượng, xuất khẩu hàng hóa vào thị trường EFTA.
Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết: Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam- EFTA đang trong quá trình đàm phán là một cơ hội chiến lược mở ra cho doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng. Với vai trò là đơn vị xúc tiến của Thành phố Hồ Chí Minh, ITPC nhận thức rõ tầm quan trọng của việc chủ động cung cấp thông tin, tư vấn, đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, khai thác hiệu quả các FTA thế hệ mới.
Để hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, năm 2024, ITPC đã tổ chức gần 200 hoạt động xúc tiến, hỗ trợ hàng nghìn doanh nghiệp. Tính đến tháng 7 năm nay, ITPC đã triển khai 86 hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư, tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và mở rộng thị trường.
Định hướng thời gian tới, ITPC sẽ tập trung thúc đẩy xuất khẩu các nhóm ngành có giá trị gia tăng cao, sản phẩm xanh, tuần hoàn và từng bước mở rộng thị trường sang các đối tác tiềm năng, nhất là khối EFTA. Theo bà Quyên, thời gian tới, ITPC tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm: đẩy mạnh công tác đối ngoại kinh tế và mở rộng hợp tác quốc tế; nghiên cứu, đề xuất các hình thức hợp tác mới với các tổ chức xúc tiến đặt trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh nhằm phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy hợp tác kinh tế quốc tế, nâng cao vị thế của thành phố trong mạng lưới xúc tiến toàn cầu; đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng theo hướng xây dựng và củng cố quan hệ với các đối tác chiến lược.
Ngoài ra, ITPC cũng đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp phát triển xuất khẩu theo mô hình tăng trưởng bền vững. Trong đó, ưu tiên hỗ trợ các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và tiềm năng, sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao, công nghệ cao và sản xuất xanh, tuần hoàn.
Công tác xúc tiến thương mại và đầu tư tiếp tục được gắn với định hướng tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận mô hình kinh doanh hiện đại đã góp phần tích cực vào quá trình cấu trúc lại kinh tế của thành phố theo hướng thân thiện với môi trường, thích ứng xu thế toàn cầu.
Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng cao của thị trường EFTA, nhằm nâng cao khả năng thích ứng và phát triển bền vững. Đẩy mạnh hoạt động cung cấp thông tin thị trường, kết nối đối tác, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn về nghiệp vụ xuất khẩu, quy tắc xuất xứ, rào cản kỹ thuật và các yêu cầu thị trường.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn mở rộng thị trường xuất khẩu vào thị trường “cao cấp” EFTA. Để thực hiện được điều này, doanh nghiệp trong nước cần chủ động nâng cao năng lực hội nhập, chuẩn bị nguồn lực, công nghệ, truy xuất nguồn gốc, bao bì, năng lực sản xuất theo hướng xanh hóa.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần đầu tư hệ thống sản xuất, xây dựng thương hiệu gắn với ESG (môi trường, xã hội, quản trị). Theo ông Đinh Sỹ Minh Lăng, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công thương, EFTA có GDP bình quân đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới, là thị trường tiềm năng, yêu cầu cao về chất lượng, tính bền vững và giá trị gia tăng của sản phẩm. Hiện, Thụy Sĩ có 225 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư khoảng 2,2 tỷ USD. Trong khi đó, Na Uy đầu tư 60 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư khoảng 200 triệu USD.
Dù quy mô thị trường EFTA không lớn, nhưng đây là thị trường gồm các quốc gia có thu nhập cao, đòi hỏi tiêu chuẩn sản phẩm khắt khe. Các doanh nghiệp sản xuất các mặt hàng chế biến thực phẩm, dệt may, giày dép, thủy sản, thiết bị điện tử, hàng tiêu dùng cao cấp… có lợi thế rất lớn để tham gia chuỗi cung ứng vào thị trường EFTA.
