Ông Nguyễn Văn Mùa, sinh năm 1964 ở xóm Phẩm I, xã Kha Sơn (Thái Nguyên) do sa ngã cho nên bị phạt bảy năm tù. Trong tù, nhờ chăm chỉ lao động, phấn đấu tốt, năm 2020 ông được giảm án phạt tù, trở về với gia đình. Thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, ngày 25/3/2024, ông Mùa được Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Phú Bình (nay là Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Phú Bình) cho vay 100 triệu đồng mua bốn con ngựa bạch để phát triển chăn nuôi.
Quyết tâm làm lại cuộc đời, có kinh nghiệm chăn nuôi ngựa bạch, ông Mùa đã sửa sang chuồng trại, trồng 2.500 m² cỏ dùng làm thức ăn cho ngựa. Hằng ngày, ông Mùa chăm sóc, tắm rửa, bật quạt mát cho ngựa khi trời nắng nóng; chăm sóc cỏ tốt, thu hoạch mang về thái nhỏ trộn với cám làm thức ăn chăn nuôi. Ngựa phát triển nhanh, nhiều con có thể trạng tốt, tầm vóc cao lớn, trọng lượng tăng từ 15-20 kg/tháng.
Phát huy thế mạnh xóm Phẩm I có nghề truyền thống chăn nuôi, chế biến các sản phẩm từ ngựa bạch như cao, giò, phổi ngựa bạch được chế biến làm thuốc chữa ho, phế quản..., nhất là hiện nay ở địa phương hình thành “chợ” ngựa bạch cho nên khi cần mua, bán ngựa, ông Mùa lại thông tin trên zalo, thậm chí gửi định vị để người mua đến tận nhà mua, bán ngựa. Khi gặp khách, bán được giá, có lãi, ông Mùa tìm mua ngựa thay thế, quay vòng liên tục... Ông Mùa cho biết: “Từ 100 triệu đồng được Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Phú Bình cho vay, tôi đã tạo ra sinh kế mới hiệu quả, không chỉ giải quyết việc làm, thu nhập thường xuyên mà còn tái hòa nhập tốt với cộng đồng”.
Với nhiều người chấp hành xong án phạt tù, việc tạo sinh kế mới gặp nhiều khó khăn, nhưng họ vẫn quyết tâm vươn lên. Đơn cử như anh Ngô Quang Thưởng ở xóm Hạnh Phúc, xã Phú Bình đăng ký với cơ quan kiểm lâm nuôi cầy vòi, vật nuôi mới ở địa phương, có giá trị kinh tế cao. Năm 2024, được Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Phú Bình cho vay 100 triệu đồng, cộng với vốn hỗ trợ từ gia đình, anh mua 15 con giống, bình quân 19 triệu đồng/con. Thời gian đầu, do chưa có kinh nghiệm cho nên cầy giống mắc bệnh chết gần hết. Không nản chí, anh Thưởng lại huy động thêm vốn của gia đình mua thêm 10 con giống. Nuôi cầy vòi có triển vọng về kinh tế vì giá cầy thương phẩm rất cao, thị trường có nhu cầu lớn và đàn cầy vòi giống của anh Ngô Quang Thưởng đã nhân lên thành 15 con. Năm 2025, sau đợt lũ lớn, đàn cầy vòi giống của gia đình anh Thưởng chết vài con, hiện tại còn 9 con, vừa qua đẻ được 3 con, nuôi trưởng thành cân nặng từ 3-4 kg/con, mỗi con có thể bán được hàng chục triệu đồng.
Anh Thưởng cho biết: “Sở dĩ thiệt hại như thời gian vừa qua là do tôi chưa có kinh nghiệm cộng thêm nhiều yếu tố khách quan không thuận lợi. Hiện nay, gia đình tôi đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm, lại nhận được sự quan tâm, động viên thường xuyên của cấp ủy, chính quyền, tổ vay vốn và cán bộ tín dụng cho nên tôi quyết tâm sẽ thành công với loài vật nuôi đặc biệt này...”.
Phó Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Phú Bình Nguyễn Văn Canh cho biết: “Thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg, ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ, đến nay đơn vị đã cho 156 lượt khách hàng vay với tổng số vốn gần 14,6 tỷ đồng, đáp ứng nhu cầu của các khách hàng đủ điều kiện. Qua kiểm tra thực tế, khách hàng sử dụng vốn vay đúng mục đích, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực, tạo sinh kế, việc làm trực tiếp cho người chấp hành xong án phạt tù. Một số mô hình đã tăng trưởng, phát triển tốt, tăng thu nhập cho người lao động và gia đình, bảo đảm ổn định cuộc sống”.
Theo quy định, người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để sản xuất, kinh doanh tối đa là 100 triệu đồng; 2 tỷ đồng/dự án và không quá 100 triệu đồng/người lao động tại cơ sở sản xuất, kinh doanh. Thời gian vay đối với sản xuất, kinh doanh tối đa là 120 tháng, lãi suất cho vay bằng lãi suất cho vay hộ nghèo theo từng thời kỳ và hiện tại là 6,24%/năm. Tuy nhiên, số vốn được vay chưa nhiều. Nhất là trong tình hình giá cả nhiều biến động, cây, con giống tăng cao, ông Nguyễn Văn Mùa và nhiều người khác mong muốn được tăng mức vay tối đa lên 200 triệu đồng, đây cũng là mức cho vay đối với người sau cai nghiện ma túy mà hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội đang thực hiện theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ và chương trình cho vay hỗ trợ tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm theo Nghị định số 338/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ.
