Hầu hết người bệnh bị sa sút trí tuệ đến viện ở giai đoạn muộn

Có khoảng 5% người cao tuổi tại Việt Nam bị mắc bệnh sa sút trí tuệ, nhưng chỉ có khoảng 1% trong số này được quản lý và khám, điều trị. Hầu hết các trường hợp sa sút trí tuệ đến viện đều trong tình trạng muộn, khó khăn cho quá trình điều trị.
Các bác sĩ khám sàng lọc cho người cao tuổi.
Các bác sĩ khám sàng lọc cho người cao tuổi.

Chiều 31/3, Bệnh viện Lão khoa Trung ương tổ chức khám cho hơn 200 người cao tuổi tại các phường Phương Mai, Tân Mai, Nam Đồng, nhà dưỡng lão Nhân Ái. Ngoài chia sẻ kiến thức chuyên môn, các bác sĩ còn khám sàng lọc cho các cụ để phát hiện sớm bệnh lý sa sút trí tuệ.

Ngày càng gia tăng người già mắc bệnh sa sút trí tuệ

Bệnh viện Lão khoa Trung ương hiện đang quản lý khoảng 400-500 bệnh nhân sa sút trí tuệ được bảo hiểm y tế chi trả. Ngoài ra, số bệnh nhân đến khám không theo diện bảo hiểm cũng ngày càng tăng lên.

Trong khoảng 5 năm trở lại đây, số bệnh nhân đến khám theo chương trình quản lý chính thức của bệnh viện tăng gấp 2-3 lần. Bệnh viện Lão khoa Trung ương có phòng khám chuyên sâu thần kinh, tâm thần nên trung bình một ngày, Trung tâm sa sút trí tuệ tiếp nhận khoảng 10 bệnh nhân tới khám suy giảm trí nhớ.

PGS, TS Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu trí nhớ và sa sút trí tuệ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương cho biết, bệnh nhân sa sút trí tuệ chia làm 4 giai đoạn: Nhẹ, trung bình, nặng, rất nặng.

Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp người cao tuổi đến khám ở giai đoạn tương đối muộn, thường sau 1-2 năm có triệu chứng, cho tới khi có biểu hiện rối loạn nhận thức nặng, ảnh hưởng lớn đến nhận thức bản thân mới đến khám. Số người được khám sớm, phát hiện sớm rất hạn chế.

"Hầu hết bệnh nhân đến viện ở giai đoạn trung bình khi quên nhiều, có rối loạn nhận thức khác như không có khả năng nói chuyện, mất sử dụng động tác, đi lạc đường, loạn thần, hoang tưởng. Thậm chí, có nhiều cụ nhịn ăn, nhịn đói vài ngày dẫn tới tụt đường huyết, suy dinh dưỡng hoặc có người ăn thái quá. Có người không chịu tắm gội cả tuần, hay đi lại lang thang, đêm mất ngủ", bác sĩ Bình cho hay.

Người cao tuổi có biểu hiện giảm trí nhớ cần đi khám sớm để phát hiện bệnh sa sút trí tuệ.

Người cao tuổi có biểu hiện giảm trí nhớ cần đi khám sớm để phát hiện bệnh sa sút trí tuệ.

Hiện nay, chỉ có khoảng 1% trên tổng số 5% người mắc bệnh sa sút trí tuệ được phát hiện và điều trị tại các cơ sở y tế. Nhiều gia đình cho rằng những biểu hiện của bố mẹ mình là do lão hóa của tuổi già, không thật sự quan tâm đó là một bệnh lý.

Chỉ đến khi ảnh hưởng đến sinh hoạt, lối sống, các chức năng tâm thần, thần kinh, vận động cơ thể mới đưa tới viện thì việc điều trị đã khó khăn, gây thiệt thòi cho bệnh nhân và sự mệt mỏi cho người chăm sóc. Nhất là bệnh sa sút trí tuệ là một bệnh lý thoái hóa thần kinh hiện chưa chữa khỏi được và bệnh có xu hướng tiến triển tăng nặng.

Đặc biệt, số bệnh nhân sa sút trí tuệ hiện nay được theo dõi bài bản chưa nhiều vì có nhiều gia đình khi đưa bệnh nhân đến khám không theo suốt quá trình điều trị hoặc khám chỉ để biết. Có nhiều nguyên nhân được đặt ra, có thể do nhận thức của gia đình bệnh nhân chưa tốt hoặc họ gặp khó khăn về kinh tế nên không thể theo hết liệu trình điều trị.

Dấu hiệu sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

PGS, TS Nguyễn Thanh Bình cho biết, đặc điểm riêng của sa sút trí tuệ là rối loạn về nhận thức và rối loạn về hành vi tâm thần. Do đó, cần phải phát hiện sớm các triệu chứng ban đầu để hỗ trợ bệnh nhân ở giai đoạn nhẹ.

Do đó, khi thấy bố mẹ, người cao tuổi trong gia đình hành vi ứng xử “hơi quá” thì phải để ý. Thí dụ, người cao tuổi bình thường hay quên do tuổi già nhưng trường hợp này hỗ trợ nhắc lại hoặc họ cố gắng nhớ lại thì nhớ lại được. Còn với bệnh nhân sa sút trí tuệ sẽ rơi vào trạng thái quên liên tục, rất khó nhớ lại chuyện đã xảy ra.

Có người có trí nhớ ngắn hạn, hỏi lặp đi lặp lại, thậm chí quên cả những thứ quan trọng trong đời sống.

Bệnh nhân cũng có biểu hiện mất ngủ lâu hoặc không rõ lý do dẫn tới vốn đang trầm tính nhưng lại thay đổi sôi nổi quá mức hoặc ngược lại.

Về điều trị, bác sĩ Bình cho hay, sau khi thăm khám làm các test khẳng định bệnh nhân sa sút trí tuệ, các bác sĩ sẽ điều trị thuốc cho người bệnh để cải thiện chất lượng cuộc sống người bệnh. Trường hợp bệnh nhân có rối loạn hành vi, giấc ngủ khi có thuốc điều trị cũng giúp làm giảm triệu chứng.

PGS, TS Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu trí nhớ và sa sút trí tuệ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương.

PGS, TS Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu trí nhớ và sa sút trí tuệ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương.

Ngoài ra, các bác sĩ cũng tiến hành phục hồi chức năng nhận thức cho người bệnh sa sút trí tuệ như những bài tập rèn trí nhớ tốt hơn. Với bệnh nhân có rối loạn về mặt quản lý điều hành sẽ có bài tập giúp bệnh nhân cải thiện độ tập trung, chú ý.

Do đó, bác sĩ Bình khuyến cáo, nếu trong gia đình có người cao tuổi nên quan tâm sức khỏe các cụ để theo dõi các biểu hiện hành vi. Nếu phát hiện có những dấu hiệu sa sút trí tuệ nên đi khám để bác sĩ hỗ trợ điều trị.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh bệnh nhân trước và sau điều trị.

Ung thư biểu mô tế bào đáy tái phát liên tiếp, lời cảnh báo từ bác sĩ

Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất – thường có tiên lượng tốt nhưng không hề “vô hại” như nhiều người nghĩ. Trường hợp một bệnh nhân gần 60 tuổi phải phẫu thuật tới 3 lần do tái phát liên tiếp cho thấy tính chất xâm lấn âm thầm, ranh giới khó kiểm soát của bệnh, đặc biệt ở vùng mặt nguy cơ cao.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

Tiến sĩ, bác sĩ Cao Việt Tùng thực hiện thay van động mạch phổi qua da cho bé L.V với sự tư vấn của chuyên gia Hàn Quốc.

Tránh “cưa xương ức” lần hai, bé 14 tuổi được thay van tim qua da chỉ trong 2 giờ

13 năm sau ca phẫu thuật điều trị tứ chứng Fallot, van động mạch phổi dần suy giảm theo quy luật tự nhiên của cơ thể, khiến bé gái đứng trước nguy cơ phải cưa xương ức để thay van lần hai. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật tiên tiến thay van động mạch phổi qua da, em đã có thể tránh được cuộc đại phẫu thêm một lần nữa.

Quang cảnh hội nghị chiều 28/4 nhằm tháo gỡ khó khăn cho "phòng tuyến" y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Cà Mau nhận diện để gỡ khó cho tuyến y tế cơ sở

Kể từ khi chính thức thu gọn từ 164 xuống còn 64 đơn vị (sau hợp nhất tỉnh), hệ thống y tế cơ sở tại Cà Mau đối mặt với không ít khó khăn, nhất là thiếu hụt lãnh đạo, biên chế chuyên môn, cùng hạ tầng chắp vá... Đây là những điểm nghẽn được lãnh đạo Cà Mau nhận diện để sớm khơi thông.

Dự phòng chủ động RSV góp phần ổn định sức khỏe, cải thiện chất lượng sống. Ảnh: Shutterstock

Nhiễm trùng do RSV dễ tiến triển nặng ở người lớn mắc phổi tắc nghẽn mạn tính: Giải pháp nào để kiểm soát?

Theo Bộ Y tế, gần 10% dân số Việt Nam “sống chung” với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 4 trên toàn thế giới vào năm 2021. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân COPD có nguy cơ cao mắc bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và có thể dẫn đến các đợt cấp, nhập viện, một số biến chứng khác.