Già hóa dân số và nỗi lo sa sút trí tuệ ở người già

NDĐT – Việt Nam là quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới với số người cao tuổi chiếm 11,9% trong tổng số dân số (2017). Cùng với đó, tỷ lệ sa sút trí tuệ ở người già cũng ngày một tăng cao, đặc biệt là bệnh Alzheimer đang tạo gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Già hóa dân số và nỗi lo sa sút trí tuệ ở người già

Cứ ba giây, có một người mắc sa sút trí tuệ

Năm 2010, tổng số người trên 65 tuổi toàn cầu ước tính vào khoảng 8% dân số và ở Việt Nam là khoảng 5,73. Tỷ lệ này được dự đoán sẽ tăng lên gấp đôi vào năm 2050.

Cùng với tuổi thọ tăng cao, người già đối mặt với nhiều bệnh lý như tim, phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường… Trong đó, sa sút trí tuệ là một bệnh lý dường như chưa được nhận thức đúng đắn và quan tâm điều trị.

Theo TS Nguyễn Doãn Phương, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, năm 2015, trên thế giới có gần 50 triệu người mắc sa sút trí tuệ, chiếm khoảng 5% tổng số người trên 60 tuổi. Ước tính cứ mỗi ba giây sẽ có thêm một người mắc sa sút trí tuệ và số người mắc bệnh này tăng lên gấp đôi sau mỗi 20 năm.

“Sa sút trí tuệ là hội chứng lâm sàng được gây ra bởi tổn thương não, với đặc trưng là các biểu hiện suy giảm các lĩnh vực nhận thức như trí nhớ, định hướng, chú ý, ngôn ngữ, tri giác, suy luận, phán đoán, điều hành, khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên tục. Sa sút trí truệ có thể gặp trong nhiều bệnh khác nhau, trong đó phổ biến nhất là bệnh Alzheimer, chiếm 60-80% tổng số các bệnh nhân sa sút trí tuệ”, BS Phương cho hay.

Ngoài rối loạn các lĩnh vực và nhận thức, người bệnh sa sút trí tuệ có thể có nhiều triệu chứng rối loạn tâm lý – hành vi và suy giảm chức năng nặng nề tùy từng thể và từng giai đoạn của bệnh.

Sa sút trí tuệ là vấn đề sức khỏe cộng đồng

BS, TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện Sức khỏe Tâm thần cho biết, trong sa sút trí tuệ, một vấn đề chính là rối loạn định hướng về không gian (không biết đang ở đâu), thời gian (không biết ngày hay đêm); rối loạn định hướng bản thân; rối loạn môi trường sống làm ảnh hưởng ko chỉ người bệnh mà còn ảnh hưởng rất nhiều đến cả gia đình và môi trường khác.

Chính vì vậy, việc quản lý, chăm sóc và điều trị người bệnh cần được tiến hành càng sớm càng tốt. Các phương pháp điều trị không dùng thuốc, dùng thuốc và chăm sóc toàn diện có thể làm giảm các triệu chứng và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.

BS Tuấn nhấn mạnh, chăm sóc và điều trị cho người sa sút trí tuệ không còn là vấn đề trong y khoa mà còn là vấn đề sức khỏe cộng đồng. “Hiện nay, việc chăm sóc người bệnh alzeimer cũng còn là vấn đề mà ngành y tế đang phân vân nên để trong chuyên khoa lão khoa hay tâm thần”, BS Tuấn nói.

TS, BS Trần Thị Hà An, Trưởng Phòng Điều trị tâm thần người già (Viện sức khỏe tâm thần Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, không phải tất cả người già đều phải đối mặt với bệnh sa sút trí tuệ và bệnh lý này có thể có rất sớm, ở người từ 50 tuổi.

“Sa sút trí tuệ không phải là bệnh có thể chữa khỏi mà chỉ điều trị giảm triệu chứng, do đó việc chăm sóc bảo đảm an toàn cho người bệnh và người chăm sóc rất quan trọng. Việt Nam đang dần hình thành câu lạc bộ dành cho người nhà bệnh nhân sa sút trí tuệ để hướng dẫn, chia sẻ cách chăm sóc người bệnh một cách tốt nhất”, BS An cho hay.

BS Hà An cũng cảnh báo, hiện nay nhiều người cao tuổi có thói quen sử dụng thuốc bổ não, nhưng trong điều trị các bệnh sa sút trí tuệ, đặc biệt là Alzheimer không có các loại thuốc bổ não. “Việt Nam có 3/4 thuốc lưu hành ở thế giới điều trị sa sút trí tuệ. Các loại thuốc mà không do bác sĩ chuyên khoa tâm thần điều trị kê đơn chỉ là thuốc hỗ trợ, bổ trợ cho não chứ không phải thuốc chữa bệnh Alzheimer”, BS An nói.

Là bệnh lý điều trị giảm triệu chứng càng sớm càng tốt, các bác sĩ khuyến cáo, người bệnh cần được tới gặp bác sĩ khi có các dấu hiệu: Giảm trí nhớ làm rối loạn cuộc sống hằng ngày; khó khăn trong việc lên kế hoạch hoặc giải quyết vấn đề; khó khăn trong việc hoàn thành các nhiệm vụ quen thuộc; nhầm lẫn về thời gian và không gian; khó nhận biết về hình ảnh trực quan và mối quan hệ trong không gian; phát sinh vấn đề mới với từ ngữ khi viết/đọc; đặt nhầm chỗ các đồ vật và mất khả năng nhớ lại các bước để tìm lại đồ; giảm khả năng phán đoán hoặc ra quyết định; thu mình khỏi công việc hoặc hoạt động xã hội; thay đổi cảm xúc và nhân cách.

Có thể bạn quan tâm

Tọa đàm có sự tham dự của nhiều chuyên gia. (Ảnh: HÀ NHUNG)

Tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá

Ngày 26/8, tại Hà Nội, đã diễn ra tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi): Tăng cường hiệu quả thực thi và phối hợp liên ngành”. Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá.

Các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: BTC cung cấp)

Thiếu vi chất vẫn là “điểm nghẽn” trong phát triển tầm vóc trẻ em Việt

Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, bên cạnh suy dinh dưỡng thấp còi, trẻ em Việt Nam vẫn đối mặt với tình trạng thiếu vi chất, trong khi thừa cân, béo phì có xu hướng gia tăng. Dinh dưỡng đầy đủ, cân đối và đa dạng được xem là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát huy tiềm năng chiều cao, phát triển toàn diện và phòng ngừa bệnh tật.

Đại diện các bên ký kết biên bản hợp tác. (Ảnh: Trường cao đẳng Dược Hà Nội cung cấp)

Kết nối sinh viên ngành điều dưỡng Việt Nam với thị trường lao động quốc tế

Ngày 25/8, thông tin từ Trường cao đẳng Dược Hà Nội cho biết sẽ triển khai mô hình hỗ trợ khép kín để sinh viên ngành điều dưỡng Việt Nam thử sức tại thị trường lao động Nhật Bản, dựa trên việc đưa ngôn ngữ, văn hóa làm việc nước bạn vào giảng dạy, hỗ trợ tài chính, chuẩn hóa thủ tục visa, chuyển đổi bằng cấp.

[Video] Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm

[Video] Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm

Ngày 25/8, Báo Nhân Dân phối hợp Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Prudential Việt Nam tổ chức tọa đàm “Bảo hiểm Nhân thọ: Hiểu Đúng để Yên Tâm”, với sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp.

Một con chó thả rông ngoài đường trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

Một bé gái 4 tuổi ở Đồng Tháp tử vong do bệnh dại

Một bé gái 4 tuổi ở phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp tử vong do bệnh dại sau thời gian dài xuất hiện vết thương vùng trán nghi chó cắn. Đây là một cảnh báo về nguy cơ bệnh dại và tầm quan trọng của việc xử trí, dự phòng kịp thời sau khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vùng da tổn thương trên người.

Khách hàng mua bánh trung thu sớm. (Ảnh PHƯƠNG VY)

Tăng cường kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh kẹo dịp Tết Trung thu 2026

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, tập trung ưu tiên các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh trung thu, bánh kẹo dịp Tết Trung thu năm 2026.