Hàng triệu người lao động trên thế giới vẫn chưa được tiếp cận với việc làm có chất lượng

Ngày 14/1, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) ra mắt Báo cáo xu hướng việc làm và xã hội 2026. Báo cáo cho thấy, chất lượng việc làm toàn cầu đang chững lại dù kinh tế tiếp tục tăng trưởng, thanh niên và phụ nữ tiếp tục là những nhóm chịu nhiều bất lợi và đối mặt với những thách thức của thị trường lao động.

Theo Báo cáo xu hướng việc làm và xã hội 2026 của ILO, hàng triệu người lao động trên thế giới vẫn chưa được tiếp cận với việc làm có chất lượng.
Theo Báo cáo xu hướng việc làm và xã hội 2026 của ILO, hàng triệu người lao động trên thế giới vẫn chưa được tiếp cận với việc làm có chất lượng.

Theo Báo cáo xu hướng việc làm và xã hội 2026, chất lượng việc làm toàn cầu đang chững lại dù kinh tế tiếp tục tăng trưởng.

Năm 2026, dự báo tỷ lệ thất nghiệp toàn cầu năm 2026 duy trì ở mức 4,9% (tương đương 186 triệu người), tuy nhiên những tiến bộ hướng tới việc làm thỏa đáng đang bị chững lại khi hàng triệu lao động vẫn mắc kẹt trong việc làm phi chính thức, thu nhập thấp và thiếu an sinh xã hội.

Ông Gilbert F. Houngbo, Tổng Giám đốc ILO nhấn mạnh: “Những con số tăng trưởng tích cực và tỷ lệ thất nghiệp ổn định không thể che lấp một thực tế rằng hàng trăm triệu người lao động vẫn đang mắc kẹt trong nghèo đói, việc làm phi chính thức và tình trạng bị gạt ra bên lề”.

Chất lượng việc làm đang chững lại và chịu nhiều sức ép

Theo thống kê, hiện có gần 300 triệu người lao động sống trong tình trạng nghèo cùng cực, với thu nhập dưới 3 USD mỗi ngày. Trong khi đó, khu vực phi chính thức tiếp tục gia tăng, với khoảng 2,1 tỷ người lao động được dự báo sẽ làm việc trong khu vực này vào năm 2026.

Phần lớn trong số họ ít có điều kiện tiếp cận với an sinh xã hội, quyền lao động và việc làm ổn định. Báo cáo cho thấy, tiến độ cải thiện việc làm tại các quốc gia thu nhập thấp đang diễn ra rất chậm, khiến những nhóm lao động dễ bị tổn thương tiếp tục bị tụt lại phía sau.

Các dữ liệu theo khu vực, nhóm thu nhập, giới tính và độ tuổi của báo cáo cũng cho thấy, sự chững lại trong quá trình chuyển dịch nền kinh tế sang các ngành hoặc dịch vụ có giá trị gia tăng cao là một trong những rào cản lớn đối với tiến bộ bền vững về chất lượng việc làm và tăng trưởng năng suất.

Đồng thời, thanh niên và phụ nữ là những nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên tăng lên 12,4% vào năm 2025, với khoảng 260 triệu thanh niên không có việc làm, không đi học hoặc không được đào tạo (NEET).

Tại các quốc gia thu nhập thấp, tỷ lệ NEET ở mức đáng lo ngại, lên tới 27,9%. Tổ chức Lao động quốc tế cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa có thể làm trầm trọng thêm những thách thức hiện có, đặc biệt đối với thanh niên có trình độ học vấn tại các quốc gia thu nhập cao đang tìm kiếm công việc đầu tiên trong các vị trí đòi hỏi kỹ năng cao.

Trong báo cáo nêu rõ, mặc dù tác động đầy đủ của trí tuệ nhân tạo đối với việc làm của thanh niên vẫn còn chưa rõ ràng, nhưng quy mô tiềm tàng của những tác động này cần được theo dõi sát sao.

Tại Việt Nam, báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cũng cho thấy, năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên (15 đến 24 tuổi) đạt 8,64%, cao gấp gần bốn lần mức thất nghiệp chung. Ở khu vực thành thị, tỷ lệ này lên tới hơn 11%. Bên cạnh đó, có khoảng 1,4 triệu thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo, chiếm hơn 10% tổng số thanh niên...

Phụ nữ tiếp tục đối mặt với nhiều rào cản mang tính hệ thống, chủ yếu bắt nguồn từ các chuẩn mực xã hội và định kiến giới. Phụ nữ hiện chỉ chiếm khoảng hai phần năm tổng số việc làm toàn cầu và có khả năng tham gia lực lượng lao động thấp hơn nam giới 24%. Những tiến bộ trong việc gia tăng sự tham gia của phụ nữ vào lực lượng lao động đang chững lại, làm chậm tiến trình hướng tới bình đẳng giới tại nơi làm việc.

Ông Gilbert F. Houngbo, Tổng Giám đốc ILO cảnh báo: “Nếu các chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động không cùng nhau hành động để khai thác công nghệ một cách có trách nhiệm và mở rộng cơ hội việc làm có chất lượng cho phụ nữ và thanh niên - thông qua các giải pháp thể chế đồng bộ và nhất quán thì tình trạng thiếu hụt việc làm thỏa đáng sẽ tiếp diễn, kéo theo những rủi ro đối với sự gắn kết xã hội".

Tái định hình lại thị trường lao động toàn cầu

Báo cáo cũng phân tích những thay đổi về cơ cấu dân số đang tái định hình thị trường lao động toàn cầu.

Tại các nền kinh tế phát triển, tình trạng già hóa dân số đang làm chậm quá trình tăng trưởng lực lượng lao động, do số người trong độ tuổi lao động ngày càng ít đi. Trong khi đó, các quốc gia thu nhập thấp lại gặp khó khăn trong việc chuyển hóa tốc độ tăng dân số nhanh thành các việc làm có năng suất.

Tăng trưởng việc làm năm 2026 được dự báo đạt 0,5% tại các quốc gia thu nhập trung bình cao, đạt 1,8% tại các quốc gia thu nhập trung bình thấp và đạt 3,1% tại các quốc gia thu nhập thấp.

Tổ chức Lao động quốc tế cũng cảnh báo, nếu không tạo đủ việc làm có năng suất, các quốc gia nghèo hơn có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội từ “lợi tức dân số” của mình. Việc năng suất lao động tăng chậm tại các quốc gia thu nhập thấp đang khiến khoảng cách phát triển giữa các khu vực ngày càng nới rộng, làm chậm tiến trình tạo việc làm thỏa đáng và kéo giãn khoảng cách mức sống so với các nền kinh tế phát triển...

Nhằm ứng phó với các thách thức hiện nay, Báo cáo cũng đưa ra các khuyến nghị, trong đó tập trung vào việc triển khai các chính sách thúc đẩy năng suất, như đầu tư vào kỹ năng, giáo dục và cơ sở hạ tầng. Thu hẹp khoảng cách về giới và thanh niên bằng cách tháo gỡ các rào cản tham gia và sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm; tăng cường mối liên kết giữa thương mại và việc làm thỏa đáng để mọi khu vực đều được hưởng lợi từ các dòng chảy toàn cầu. Giảm thiểu rủi ro từ nợ công, trí tuệ nhân tạo và bất định thương mại thông qua các chính sách phối hợp ở cấp quốc gia và quốc tế...

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Thời gian, hình thức lấy ý kiến về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng

[Infographic] Thời gian, hình thức lấy ý kiến về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng

Theo Kế hoạch số 176/KH-SXD ngày 5/9/2026 của Sở Xây dựng Hà Nội lấy ý kiến về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, công tác lấy ý kiến được thực hiện theo hai giai đoạn: lấy ý kiến trong giai đoạn lập quy hoạch và lấy ý kiến trong giai đoạn thẩm định quy hoạch.

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: HÙNG QUANG)

Đề án kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam

Đề án tổ chức các hoạt động kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam là dấu mốc lịch sử khẳng định chặng đường một thế kỷ hình thành, xây dựng, phát triển và trưởng thành của Công đoàn Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trước diễn biến thất thường của thời tiết từ ngày 8 đến 18/9/2026, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các Khu Quản lý đường bộ, Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án và các đơn vị liên quan chủ động triển khai các phương án ứng phó.

Chủ động ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn giao thông đường bộ trong 10 ngày tới

Trước dự báo thời tiết diễn biến phức tạp, nguy cơ xuất hiện áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại nhiều khu vực, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các đơn vị khẩn trương triển khai phương án ứng phó, bảo đảm an toàn giao thông và kết cấu hạ tầng đường bộ.

Tại hội nghị triển khai công tác phòng, chống thiên tai năm 2026, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế nói, năm trước làm tốt, không có nghĩa năm nay có thể chủ quan. (Ảnh: DQT)

Huế đề cao sự chủ động trước mùa mưa lũ

Tại Hội nghị triển khai công tác phòng, chống thiên tai sáng 10/9, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế đánh giá năm 2025, thành phố đã làm tốt công tác phòng, chống thiên tai, nhất là qua đợt mưa lũ kéo dài từ tháng 10 đến tháng 11. Tuy nhiên, làm tốt năm trước không có nghĩa năm nay có thể chủ quan.

Một buổi dạy học cho trẻ em yếu thế tại mái ấm Nhân Ái, phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Mái ấm của những phận đời yếu thế

Giữa nhịp sống hối hả, tại phường Ba Ngòi (tỉnh Khánh Hòa), có những đứa trẻ lớn lên trong khoảng trống thiếu vắng vòng tay cha mẹ. Với các em, hai mái ấm Nhân Ái và Đại An đã trở thành một gia đình, nơi lặng lẽ bù đắp những thiếu hụt tuổi thơ, nâng niu từng bước trưởng thành, chắp cánh cho các em bước vào tương lai. 

Người dân cần nâng cao cảnh giác và có ý thức khi tham gia mạng xã hội.

Mạnh tay để mạng xã hội không còn "ô nhiễm"

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.