Dù đạt nhiều thành tựu thực chất thời gian qua về giảm số người chết do NCD, song trước tình hình tốc độ tiến triển chậm lại đáng kể, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kêu gọi tăng cường các giải pháp dễ tiếp cận và hiệu quả về mặt kinh phí.
WHO vừa công bố báo cáo với tiêu đề “Cứu sống, tiết kiệm chi tiêu”, phân tích về tiến độ giảm tỷ lệ tử vong do NCD ở cấp độ quốc gia từ năm 2010 đến 2019. Theo đó, dù 82% số quốc gia đã đạt được mức giảm tỷ lệ tử vong trong giai đoạn này, song tốc độ tiến triển đã chậm lại đáng kể ở hầu hết các khu vực, thậm chí một số quốc gia còn chứng kiến sự gia tăng trở lại số ca tử vong liên quan NCD.
Theo báo cáo, NCD là nguyên nhân gây ra phần lớn các ca tử vong trên toàn cầu, trong khi đó, hơn một tỷ người lại đang sống chung với các vấn đề về sức khỏe tâm thần, khiến vấn đề càng thêm trầm trọng. Đáng báo động, gần 75% số ca thiệt mạng liên quan NCD và các tình trạng sức khỏe tâm thần xảy ra ở những nước có thu nhập thấp và trung bình.
Các bệnh không lây nhiễm gồm bệnh tim mạch (như đau tim, đột quỵ), ung thư, các bệnh hô hấp mạn tính, tiểu đường… là vấn đề rất được quan tâm trong thế giới hiện đại ngày nay. Trong khi đó, các tình trạng về sức khỏe tâm thần, như lo âu, trầm cảm cũng rất phổ biến tại tất cả các quốc gia và cộng đồng, ảnh hưởng rộng rãi ở mọi lứa tuổi và mức thu nhập. Nếu không có hành động khẩn cấp và bền vững để giải quyết những vấn đề này, hàng triệu sinh mạng sẽ bị đe dọa.
Với nhiều nỗ lực nhằm hạn chế thiệt hại về người và kinh tế do NCD và các tình trạng về sức khỏe tinh thần khác, thế giới đã ghi nhận nhiều thành tựu lớn nhằm mang lại cuộc sống thịnh vượng cho người dân. Đan Mạch có những cải thiện lớn nhất cho cả hai giới nam và nữ. Tỷ lệ tử vong do NCD cũng giảm ở cả hai giới tại Trung Quốc, Ai Cập, Nigeria, Nga và Brazil…
Theo ghi nhận, những tiến bộ lớn nhất đến từ nỗ lực giảm tình trạng và hệ lụy ở bệnh tim mạch và một số loại ung thư, như: ung thư dạ dày và đại trực tràng, ung thư cổ tử cung và vú ở nữ giới hay ung thư phổi và tuyến tiền liệt ở nam giới. Ngược lại, ung thư tuyến tụy, gan và các bệnh lý thần kinh khiến tỷ lệ tử vong ở nhiều quốc gia lại gia tăng.
Dù phần lớn các quốc gia đã đạt được tiến bộ trong việc giảm nguy cơ tử vong sớm do NCD trong giai đoạn 2010-2019, nhưng kết quả này lại đang chậm lại ở nhiều quốc gia so với thập kỷ trước. Trong bối cảnh đó, WHO nhấn mạnh đến gói giải pháp, trong đó có đánh thuế thuốc lá và rượu bia, bảo vệ trẻ em khỏi tiếp thị độc hại, kiểm soát huyết áp và mở rộng tầm soát ung thư cổ tử cung, trung bình chỉ tốn thêm 3 USD/người/năm và mang lại hiệu quả rất đáng kể. Theo đó, đến năm 2030, việc triển khai đầy đủ gói giải pháp có thể cứu sống 12 triệu người, ngăn ngừa 28 triệu cơn đau tim và đột quỵ, tạo ra hơn 1 nghìn tỷ USD lợi ích kinh tế.
