Theo AP, tình trạng bạo lực gia tăng tại Thủ đô Port-au-Prince của Haiti vào giữa tháng 11 đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 150 người, nâng tổng số người thiệt mạng lên hơn 4.500 người từ đầu năm tới nay. Trong khi đó, IOM cho biết khoảng 17.000 trong số 20.000 người phải rời bỏ nhà cửa, đang trú trong các nhà ở tạm thời, nhiều người trong số họ đã phải di cư nhiều lần. IOM nhận định quy mô di dời như vậy là “chưa từng thấy kể từ tháng 8/2023”.
Giữa tháng 11 vừa qua, một số máy bay hạ cánh hoặc khởi hành từ sân bay tại Thủ đô Port-au-Prince bị trúng đạn, khiến hàng loạt chuyến bay quốc tế phải ngừng lại. Cơ quan Hàng không liên bang Mỹ (FAA) thông báo cấm các hãng hàng không Mỹ hoạt động ở Haiti trong 30 ngày. Dù sau đó đã có những hãng nối lại đường bay tới một số thành phố khác nhau, song sân bay ở Port-au-Prince vẫn bị hạn chế, dẫn đến việc Haiti gần như mất kết nối với bên ngoài qua đường hàng không. Trong khi đây lại là tuyến thông dụng và được dùng để cung ứng hầu hết nhu yếu phẩm cho quốc gia Caribe đang rối ren trong bạo lực.
Giám đốc IOM tại Haiti Gregoire Goodstein cho biết, khả năng cung cấp viện trợ của tổ chức này đã đến giới hạn và cần sự hỗ trợ quốc tế ngay lập tức. Ông cũng cảnh báo sự cô lập đối với Port-au-Prince đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo vốn đã rất tồi tệ ở đây. IOM ước tính, khoảng 5 triệu người Haiti đang đối mặt nạn đói. Còn Cao ủy Nhân quyền LHQ Volker Turk đặc biệt lưu ý tình trạng thiếu lương thực và nước nghiêm trọng, cũng như sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm.
Hiện các băng nhóm vũ trang đang tăng cường kiểm soát phần lớn khu vực tại Thủ đô Port-au-Prince, gây cản trở lớn đối với công tác cứu trợ và tiếp cận những người cần giúp đỡ. Ông Gregoire Goodstein cho biết, những tổ chức nhân đạo chỉ tiếp cận được khoảng 20% diện tích Port-au-Prince. Hàng loạt băng nhóm đã kết nối với nhau và kiểm soát khoảng 80% thành phố. Cảnh sát Haiti với sự hỗ trợ của một lực lượng quốc tế do Kenya đứng đầu được triển khai từ cuối tháng 6, đang đối mặt hàng loạt khó khăn để khôi phục trật tự.
Cuộc chiến chống lại những băng đảng kiểm soát một vùng rộng lớn ở thủ đô của Haiti đã rơi vào khó khăn, khi tội phạm liên tục trả đũa những đợt tiến công của lực lượng an ninh quốc gia. Các nhóm tội phạm vốn đã trở nên mạnh hơn trong bối cảnh chính trị bất ổn, lại càng gây ra những vụ trả đũa đẫm máu và khiến người dân phải di dời hàng loạt. Bạo lực gia tăng và tình trạng bất ổn lan rộng diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Alix Didier Fils-Aime vừa tuyên thệ nhậm chức hôm 11/11. Trước đó, Hội đồng chuyển tiếp (CPT) của Haiti đã phế truất cựu Thủ tướng Garry Conille sau 5 tháng nắm quyền và bổ nhiệm ông Alix Didier Fils-Aime - một doanh nhân - lên thay. Thủ tướng lâm thời Alix Didier Fils-Aime đang cố gắng đàm phán thành lập chính phủ mới, đồng thời cam kết sẽ nỗ lực hết sức để khôi phục an ninh ở Haiti.
Mặc dù vậy, Haiti hiện vẫn đang thiếu cơ quan lập pháp, do không thể tổ chức bầu cử kể từ năm 2016. Bất ổn chính trị lại càng đi vào ngõ cụt hơn 3 năm qua, sau vụ ám sát Tổng thống Jovenel Moise vào năm 2021. Tháng 4 vừa qua, sau những cố gắng và sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, các đảng phái chính trị ở Haiti đã nhất trí thành lập CPT để mở đường cho một chính phủ lâm thời. Trong thời gian tới, CPT và thủ tướng mới cũng sẽ thành lập Hội đồng bầu cử để lên kế hoạch chuẩn bị tổng tuyển cử, với mong muốn lập lại ổn định, từ đó từng bước tháo gỡ tình trạng bạo lực hiện nay.
