Làm nhiệm vụ quản lý nhà nước về hải quan và kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại khu vực cửa khẩu cảng biển lớn nhất phía bắc, Cục Hải quan Hải Phòng luôn là đơn vị tiên phong cải cách hành chính của Tổng cục Hải quan. Ðây cũng là đơn vị tham mưu, trực tiếp chủ trì xây dựng nhiều hệ thống công nghệ thông tin, quản lý tự động các hoạt động nghiệp vụ hải quan trên môi trường số và thực hiện đơn giản hóa thủ tục hướng tới hải quan phi giấy tờ.
Cục Hải quan Hải Phòng là một trong những đơn vị của Tổng cục Hải quan sớm triển khai cơ chế một cửa quốc gia, một cửa ASEAN, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính theo kế hoạch, lộ trình, chỉ đạo của Tổng cục. Ðến nay, đã có 13 bộ, ngành tham gia kết nối, 252 thủ tục hành chính được thực hiện qua cơ chế một cửa quốc gia; trao đổi thông tin chứng nhận xuất xứ mẫu D điện tử của chín nước ASEAN. Theo thống kê trong năm 2022, tuy số lượng tờ khai thực hiện đo giải phóng hàng hóa tăng tới 26% so với năm 2020, nhưng thời gian kiểm tra chi tiết hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa, kiểm tra hoàn thành nghĩa vụ thuế, thời gian tiếp nhận tờ khai cho đến khi thông quan… đều giảm từ 7-21% so với cùng kỳ năm 2020…
Cục Hải quan thành phố Hải Phòng đã đẩy mạnh thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu qua hệ thống thông quan tự động Vnaccs/Vcis, thông quan hàng hóa nhanh chóng, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Hiện nay, tất cả các thủ tục hải quan cốt lõi hoàn toàn thực hiện bằng phương thức tự động với hầu hết các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tham gia. Việc triển khai toàn diện thủ tục hải quan điện tử đã tạo ra bước cải cách đột phá cho hoạt động xuất, nhập khẩu, thời gian làm thủ tục hải quan được rút ngắn thông qua việc tiếp nhận thông tin tờ khai hải quan và phản hồi kết quả phân luồng tờ khai trong vòng 1-3 giây. Qua đó giúp giảm chứng từ, giấy tờ và đơn giản hóa hồ sơ hải quan. Trong năm 2022, đã có gần 1,2 triệu hồ sơ làm thủ tục hải quan được tiếp nhận trực tuyến.
Cùng với đẩy mạnh thông quan tự động, ngành hải quan nói chung và Hải quan Hải Phòng nói riêng đã phối hợp các ngân hàng thương mại thực hiện nộp thuế điện tử thông qua cổng thanh toán điện tử Hải quan. Ðến nay tất cả thuế, phí, lệ phí hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được thực hiện bằng phương thức điện tử tiên tiến. Ðồng thời, Hải quan Hải Phòng cũng thực hiện sử dụng seal định vị điện tử để niêm phong, giám sát, hàng hóa giúp kiểm soát chặt quá trình vận chuyển hàng hóa, bảo đảm giám sát chặt chẽ lô hàng xuất nhập khẩu có nhiều nguy cơ rủi ro, kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm để xử lý.
Cục Hải quan Hải Phòng và các chi cục hải quan đều ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ người dân và doanh nghiệp trong thực hiện các dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4. Việc mở và nộp tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu, thực hiện các thủ tục hành chính về hải quan khác, kể cả nộp thuế, phí, thủ tục thông quan đều diễn ra trên môi trường mạng. Tại các chi cục hải quan đều thành lập các tổ hỗ trợ, hướng dẫn, giải đáp vướng mắc của doanh nghiệp, người dân về từng lĩnh vực như: Thủ tục, giám sát, quản lý thuế, xử lý vi phạm… và công khai danh sách cán bộ, công chức hải quan của từng lĩnh vực cùng số điện thoại để người dân, doanh nghiệp liên hệ giải đáp, xử lý kịp thời…
Ðội trưởng Ðội Giám sát hải quan (Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3) Nguyễn Thị Hải Hồng cho biết, thực hiện cải cách hành chính, hải quan điện tử, công việc của các công chức hải quan tăng lên so với trước đây do phải trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp ngay từ khâu mở tờ khai, tiếp nhận đến kiểm soát thủ tục, đối chiếu hàng hóa, xem xét, đánh giá mức độ tuân thủ, mức độ rủi ro của doanh nghiệp. Nhiều công chức hải quan cố gắng làm cả ngoài giờ hành chính để sớm hoàn thành thủ tục thông quan hàng hóa trong ngày. Qua đó, giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu tiết kiệm chi phí lưu kho, bãi, container và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh khi vật tư, hàng hóa đáp ứng kịp thời…
Phó Cục trưởng Cục Hải quan Hải Phòng Trần Mạnh Hùng chia sẻ, với truyền thống luôn là một trong những đơn vị dẫn đầu ngành hải quan về cải cách, hiện đại hóa, Cục Hải quan Hải Phòng sớm triển khai áp dụng hệ thống hải quan số, mô hình hải quan thông minh. Ðây là giải pháp quan trọng vừa nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về hải quan, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của cộng đồng doanh nghiệp.
Hải quan Hải Phòng đã xây dựng kho dữ liệu tập trung và tham mưu cho Ủy ban nhân dân thành phố phương án triển khai việc tự động chia sẻ các thông tin vào kho dữ liệu tập trung. Các đơn vị trong Cục đã xây dựng phương án tin học hóa việc tổng hợp số liệu kim ngạch, sản lượng hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; thông tin phương tiện vận tải, hành khách xuất nhập cảnh qua cảng biển, cảng hàng không quốc tế; thông tin doanh nghiệp FDI trên địa bàn... Ðồng thời, các số liệu, thông tin này được cung cấp cho các sở, ngành thành phố… nhằm chuẩn hóa dữ liệu để chia sẻ vào cơ sở dữ liệu dùng chung của thành phố. Việc xây dựng và chia sẻ kho dữ liệu tập trung đã giúp cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận sớm nhất với nguồn thông tin chính xác từ các cơ quan quản lý, từ đó chủ động xây dựng, triển khai hoạt động sản xuất, kinh doanh, giảm thời gian, giảm chi phí vận hành, chi phí logistics, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
