Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, trên khu vực ven biển thuộc quận Hải An có 28 hộ và huyện Kiến Thụy có 89 hộ nuôi ngao hoàn toàn tự phát trên diện tích hơn 3.200 ha mặt biển, không được cấp có thẩm quyền cho phép theo quy định và không nộp bất cứ khoản thuế, phí gì cho địa phương nơi có biển.
Điều đáng nói là phần lớn diện tích các hộ tự ý cắm cọc, dựng chòi, khoanh vùng nuôi ngao không được phép này lại chồng lấn vào diện tích của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền cấp phép khai thác khoáng sản. Đồng thời, những người nuôi ngao cũng ngăn cản hoạt động đánh bắt thủy sản truyền thống của bà con ngư dân trong khu vực. Điều đó đã gây nhiều hệ lụy phức tạp về an ninh trật tự.
Theo Đại tá Nguyễn Công Hiển, Phó Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng, từ năm 2015 đến nay, lực lượng Biên phòng Hải Phòng đã ghi nhận và xử lý 75 vụ việc vi phạm pháp luật liên quan giữa việc nuôi ngao và khai thác cát. Trong đó, có 35 vụ cắm cọc, dựng chòi trái phép bị xử lý hành chính; 12 vụ cố ý gây thương tích do tranh chấp giữa những người nuôi ngao với nhau, giữa người nuôi ngao với ngư dân khai thác thủy sản truyền thống; 6 vụ hủy hoại, cưỡng đoạt tài sản của ngư dân, cùng 1 số vụ chống đối người thi hành công vụ…
Chiểu theo các quy định, các hộ này đã vi phạm các quy định về điều kiện nuôi trồng thuỷ sản trên biển theo quy định tại Điều 38, 39 và 44 Luật Thủy sản năm 2017 và Điều 37 Nghị định số 26/2019/NĐ-CP ngày 8/3/2019 của Chính phủ, Điều 17 Nghị định số 42/2019/NĐ-CP ngày 16/5/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuỷ sản và Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Theo quy định của pháp luật, các hành vi vi phạm trên sẽ bị xử lý vi phạm hành chính và buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra là buộc di dời, tháo dỡ công trình nuôi thủy sản vi phạm; khôi phục lại hiện trạng ban đầu và trả lại phần diện tích đất sử dụng không phù hợp, cũng như buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm...
Đến nay, đã có 15 hộ nuôi ngao tại khu vực biển thuộc quận Hải An đã được giải tỏa, di dời, trả lại mặt bằng biển cho đơn vị quản lý hợp pháp; hiện còn 13 hộ vẫn chưa tự nguyện di dời.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân cho rằng, việc xử lý, giải tỏa các trường hợp nuôi ngao trái phép hiện nay là cần thiết nhằm siết chặt kỷ cương, quy định của pháp luật trong lĩnh vực này. Trước mắt, thành phố sẽ tập trung giải tỏa dứt điểm 13 trường hợp nuôi ngao trái phép trên khu vực biển thuộc địa bàn quận Hải An. Tiếp đó, là 89 hộ nuôi ngao trái phép trên địa bàn huyện Kiến Thụy. Đồng thời, thành phố cũng tạo điều kiện thuận lợi để bà con khẩn trương thu hoạch ngao đã nuôi trên biển…
Phó Chủ tịch Lê Anh Quân nhấn mạnh: Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư để đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng, đầu tư nuôi trồng thủy sản trên biển, đất có mặt nước ven biển để phát triển kinh tế-xã hội; nhưng việc nuôi trồng thủy sản phải tuân thủ pháp luật về thủy sản, đất đai… Việc các hộ đang nuôi ngao nêu trên chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép nuôi trồng thủy sản, giao khu vực biển, cho thuê đất có mặt nước là vi phạm các quy định, điều kiện theo quy định pháp luật; ảnh hưởng tới hoạt động quản lý của cơ quan Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khác có liên quan….
Thành phố Hải Phòng sẽ kiên quyết xử lý các vi phạm này. Trường hợp không đồng ý với các Quyết định hành chính của thành phố Hải Phòng và các địa phương, đơn vị có liên quan, các hộ dân có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật.
Phó Chủ tịch Lê Anh Quân cũng cho hay, quan điểm của thành phố Hải Phòng là giải quyết hài hòa các lợi ích, trong đó, lợi ích quốc gia được đặt lên hàng đầu, nhất là phục vụ các công trình quan trọng liên quan đến phát triển kinh tế-xã hội, an toàn của đất nước như: hệ thống đê biển, cảng biển…
Cùng với đó, thành phố Hải Phòng đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, cùng các cơ quan, đơn vị liên quan đề xuất quy hoạch khu vực 4 cồn cát rộng 3 nghìn ha bãi triều ven biển trên địa bàn xã Vinh Quang (huyện Tiên Lãng) để nuôi nhuyễn thể trong giai đoạn 2022-2030. Khu vực này đã từng nuôi thử nghiệm có kết quả và đề xuất này đang xin ý kiến các bộ, ngành có liên quan theo quy định. Khi có ý kiến của các cơ quan có thẩm quyền, thành phố Hải Phòng sẽ xem xét, thực hiện việc giao, cho thuê đất và khu vực biển để nuôi ngao theo đúng quy định pháp luật.
