Với hơn 1.350 làng có nghề, trong đó hơn 300 làng nghề truyền thống, các làng nghề của Thủ đô đã và đang đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm, giữ gìn bản sắc văn hóa và góp phần thực hiện hiệu quả Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Mỗi sản phẩm làng nghề là kết tinh của truyền thống, sáng tạo và tình yêu lao động.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, các làng nghề đang phải đối mặt với nhiều thách thức như: Quy mô nhỏ, công nghệ hạn chế, mẫu mã chậm đổi mới, thương hiệu chưa mạnh và khả năng tiếp cận thị trường còn khiêm tốn.
Chia sẻ tại tọa đàm “Phát triển làng nghề Hà Nội gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP” do Báo Kinh tế và Đô thị chủ trì, phối hợp Ban Chỉ đạo Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức sáng 24/10, Phó Giáo sư,Tiến sĩ Nguyễn Thành Lợi, Tổng Biên tập Báo Kinh tế và Đô thị cho rằng, việc phát triển làng nghề Hà Nội gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP không chỉ là hướng đi tất yếu, mà còn là chiến lược quan trọng để nâng cao giá trị hàng Việt, góp phần khẳng định vị thế của sản phẩm Thủ đô trên thị trường trong nước và quốc tế.
Thực tế cho thấy, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm (OCOP)” đã và đang trở thành “đòn bẩy” hiệu quả giúp các địa phương chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc, mở rộng thị trường, đồng thời, tạo thêm động lực phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững..
Để thúc đẩy phát triển làng nghề, xây dựng sản phẩm OCOP, thời gian qua, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã có nhiều cơ chế, chính sách, vừa tạo hành lang pháp lý, vừa khuyến khích chủ thể đầu tư sản xuất, tạo ra những sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP chất lượng.
Trưởng phòng Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Hoàng Thị Hòa cho biết, từ năm 2019 đến nay, khi Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được phát động, Hà Nội đã tích cực triển khai, tận dụng làng nghề truyền thống và làng có nghề để phát triển các sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, gắn với câu chuyện sản phẩm độc đáo, phản ánh lịch sử và giá trị văn hóa Thủ đô.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phát triển được hơn 115 điểm trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, nông sản thực phẩm an toàn tại các xã, phường. Đây là các kênh phân phối chuẩn, giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận sản phẩm OCOP đã được kiểm định.
Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội Hà Thị Vinh cho rằng, để đứng vững trong thị trường hội nhập, để làng nghề phát triển bền vững thì các làng nghề Hà Nội cần chuyển từ tư duy “làm nghề” sang tư duy “làm thương hiệu”.
Trước hết là nâng cao chất lượng sản phẩm, phải coi chất lượng là cốt lõi, là đạo đức của người thợ. Song song đó là đổi mới thiết kế, mẫu mã, kết hợp tinh hoa thủ công với xu hướng thẩm mỹ hiện đại, để sản phẩm vừa truyền thống, vừa đương đại.
Bên cạnh đó, xây dựng câu chuyện thương hiệu cho từng sản phẩm OCOP. Người tiêu dùng ngày nay không chỉ mua một món hàng, họ muốn nghe một câu chuyện về văn hóa, con người, di sản... Các làng nghề phải gắn với du lịch và trải nghiệm văn hóa, bởi đó là con đường nhanh nhất để lan tỏa thương hiệu.
Đồng quan điểm này, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh, Hà Nội xác định: “Phát triển làng nghề gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP” không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là sứ mệnh văn hóa-xã hội sâu sắc. Nhưng làm thế nào để mỗi làng nghề không chỉ giữ được bản sắc truyền thống, mà còn có thể phát triển bền vững, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị hàng Việt Nam chất lượng cao?
Để trả lời câu hỏi này, đồng chí Phạm Anh Tuấn đã đề xuất, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã về ý nghĩa, giá trị và lợi ích của Chương trình OCOP, hướng tới mục tiêu “Mỗi làng nghề-một thương hiệu, mỗi sản phẩm-một câu chuyện văn hóa”.
Hai là, tập trung hỗ trợ các làng nghề trong quy hoạch, đầu tư hạ tầng, xử lý môi trường, hình thành cụm công nghiệp làng nghề hiện đại, gắn sản xuất với bảo tồn không gian văn hóa, du lịch trải nghiệm và phát triển xanh, bền vững.
Ba là, tăng cường ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử… Cùng với đó, đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu sản phẩm OCOP và làng nghề Hà Nội; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, phát triển đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi, nhà thiết kế, chuyên gia marketing..
“Chúng ta cần huy động các nguồn lực xã hội hóa, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân trong xây dựng thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm OCOP và hàng Việt Nam trên thị trường”, đồng chí Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh.
