Đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn với giải các bài toán lớn

Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội bắt đầu tiếp nhận các hồ sơ đề nghị hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh gắn với phục vụ giải quyết bài toán lớn của Hà Nội năm 2026. Đây là bước đi cụ thể nhằm triển khai các nội dung về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong Luật Thủ đô số 02/2026/QH16.

Hoạt động nghiên cứu tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: ĐẠI HỌC PHENIKAA)
Hoạt động nghiên cứu tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: ĐẠI HỌC PHENIKAA)

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, thực hiện Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026 của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội về quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố (thực hiện điểm b khoản 1 Điều 16; điểm c, điểm d khoản 2 Điều 25 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16) và Quyết định số 145/2026/QĐ-UBND ngày 17/10/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Sở đang triển khai tiếp nhận các hồ sơ đề nghị hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh phục vụ giải quyết bài toán lớn của thành phố.

Điểm đáng chú ý là việc hỗ trợ đào tạo trình độ tiến sĩ được gắn với yêu cầu giải quyết những vấn đề thực tiễn của Hà Nội. Nội dung nghiên cứu của luận án phải phục vụ các bài toán lớn đã được thành phố xác định, đồng thời trải qua quy trình đánh giá, xét chọn trước khi quyết định hỗ trợ.

Danh mục các bài toán lớn của Hà Nội giai đoạn 2026-2030 (đợt 1) được thành phố ban hành kèm theo Quyết định số 1193/QĐ-UBND ngày 18/3/2026. Đây là căn cứ để các nghiên cứu sinh và cơ sở đào tạo xác định hướng nghiên cứu phù hợp khi đăng ký hỗ trợ.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, năm 2026, Hà Nội dự kiến xét hỗ trợ khoảng 100 nghiên cứu sinh. Theo Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND, nghiên cứu sinh đáp ứng điều kiện được hỗ trợ định kỳ bằng 3 lần mức lương tối thiểu tháng vùng I/người/tháng, thời gian hỗ trợ tối đa không quá 48 tháng cùng các chế độ, chính sách khác.

Trước đó, Sở đã có hướng dẫn sơ bộ việc triển khai chính sách này, giúp các cơ sở đào tạo, người hướng dẫn và nghiên cứu sinh có sự chuẩn bị kỹ càng từ trước. Ngay từ khi xây dựng đề cương, các nghiên cứu sinh đã phải làm rõ bài toán lớn mà nghiên cứu dự kiến góp phần giải quyết; vấn đề thực tiễn và khoảng trống khoa học, công nghệ; mục tiêu, tính mới, tính khả thi; sản phẩm, kết quả dự kiến và chỉ tiêu có thể kiểm chứng…

Có thể thấy, việc “gắn” sự hỗ trợ trong đào tạo nhân lực chất lượng cao với giải quyết các vấn đề, khó khăn, bất cập lớn của thành phố là hướng đi sát với thực tiễn và tận dụng được nguồn lực. Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, với hướng đi đúng này, chính sách có thể tạo bước đột phá trong đào tạo tiến sĩ khi gắn với nhu cầu thực tiễn, có sự phối hợp chặt chẽ giữa thành phố, trường đại học và doanh nghiệp.

Với mối liên kết này, các đề tài nghiên cứu không còn chỉ là lựa chọn riêng giữa nghiên cứu sinh và người hướng dẫn, mà giá trị trực tiếp của chương trình sẽ được thể hiện qua những giải pháp, công nghệ, thiết bị góp phần xử lý 30 bài toán lớn của Thủ đô, nhất là các vấn đề về ùn tắc giao thông, phát triển đô thị, ô nhiễm môi trường, làm chủ công nghệ số...

tdt.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên. (Ảnh: NT)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên đánh giá, Hà Nội có những điều kiện để thu hút, kết nối và huy động các nguồn lực trong nước cũng như quốc tế. Tuy nhiên, vấn đề của Hà Nội không chỉ là hội tụ nhân tài, mà phải tạo được cơ chế để tổ chức nguồn nhân lực thành năng lực phát triển.

Từ đó, câu chuyện phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cần được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn. Người giỏi cần có môi trường làm việc phù hợp; nhà khoa học cần có bài toán thực tiễn; doanh nghiệp cần tiếp cận được tri thức và công nghệ; còn các kết quả nghiên cứu cần có con đường để đi tới sản phẩm và thị trường. Vì vậy, thay vì chỉ nói đến đào tạo, thu hút hay sử dụng nhân lực chất lượng cao một cách chung chung, Hà Nội có thể đặt ra những bài toán cụ thể, đủ lớn để tập hợp các nguồn lực cùng giải quyết.

Cách tiếp cận này có thể tạo ra sự thay đổi trong mối liên kết giữa doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia. Đây cũng là cách để nguồn nhân lực chất lượng cao thoát khỏi tình trạng chỉ được đánh giá bằng trình độ, bằng cấp, chuyển sang được đánh giá bằng năng lực giải quyết vấn đề và giá trị tạo ra.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, hiện trên địa bàn thành phố, số lượng chuyên gia đầu ngành đạt trình độ quốc tế trong một số lĩnh vực công nghệ chiến lược còn hạn chế; đội ngũ kế cận ở một số ngành còn thiếu. Đáng chú ý, những chuyên gia có thể đảm nhiệm vai trò tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng - vừa giỏi chuyên môn, vừa có khả năng nhìn nhận vấn đề ở tầm chiến lược, tổ chức các nhóm nghiên cứu và điều phối giải quyết những bài toán phức tạp - vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Do đó, giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu đào tạo 1.000 nghiên cứu sinh nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho quản lý, phát triển, gắn với các bài toán, điểm nghẽn lớn của Thủ đô. Đây không đơn thuần là chương trình hỗ trợ để có thêm 1.000 người đạt trình độ tiến sĩ, mà là bước chuẩn bị nguồn nhân lực cho những nhiệm vụ phát triển cụ thể của Thủ đô.

Có thể bạn quan tâm

Trường trung học cơ sở Giảng Võ 2 (Hà Nội) được đầu tư hiện đại và chính thức hoạt động theo mô hình chất lượng cao từ năm học 2026-2027. (Ảnh nhà trường cung cấp)

Mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao

Hà Nội là trung tâm giáo dục, đào tạo của cả nước. Điều 16 Luật Thủ đô năm 2026 đã trao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân thành phố quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với các cơ sở giáo dục có nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến, hiện đại.

Tại kỳ họp thứ 7, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết nghị nhiều chính sách dân sinh, có tác động lớn. Ảnh: Lê Hải.

Người dân phố cổ, phố cũ có khó khăn về nhà ở được ưu tiên thuê, mua nhà ở xã hội

Ngày 28/10, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về việc giải quyết chỗ ở cho nhóm đối tượng khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm. Quyết sách thể hiện rõ tính nhân văn sâu sắc, hài hòa giữa chỉnh trang đô thị và chăm lo đời sống nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự phiên thảo luận của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tại tổ ngày 26/10. Đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội chủ trì, điều hành phiên thảo luận. (Ảnh: VĂN TUYẾN)

Bảo đảm đồng bộ giữa các luật mới và Luật Thủ đô năm 2026

Ngày 26/10, trong chương trình kỳ họp thứ hai, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội thảo luận ở Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Các bác sĩ Bệnh viện Mắt Hà Nội phẫu thuật mắt cho những bệnh nhân thuộc đối tượng được thành phố hỗ trợ. (Ảnh: Bệnh viện Mắt Hà Nội)

Hà Nội hỗ trợ chi phí phẫu thuật tật khúc xạ

Mới đây, Bệnh viện Mắt Hà Nội đã tiến hành phẫu thuật thành công cho những bệnh nhân đầu tiên được ngân sách thành phố Hà Nội hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ bằng Laser Excimer, thực hiện Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố.

Thành phố Hà Nội vinh danh thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn. (Ảnh: CHÂU LINH)

Cụ thể hóa chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Thủ đô

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã ký ban hành Quyết định số 145/2026/QĐ-UBND ngày 17/10/2026 về việc Quy định quản lý hoạt động hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh phục vụ giải quyết bài toán lớn của Thành phố, cụ thể hóa chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo Luật Thủ đô năm 2026.

Các doanh nghiệp tư nhân được hỗ trợ kinh phí tham gia các hội chợ triển lãm xúc tiến thương mại. (Ảnh: NT)

Tạo động lực để kinh tế tư nhân phát triển

Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển của Thủ đô và đất nước. Để phát huy tốt hơn nguồn lực này, đồng thời, thực hiện điểm d khoản 8 Điều 26 Luật Thủ đô 02/2026/QH16, Hà Nội đã ban hành, triển khai Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND với những cơ chế hỗ trợ vượt trội.

Đường sắt đô thị giúp Hà Nội phát triển không gian đô thị hiệu quả hơn. (Ảnh: PHẠM HÙNG)

Phát huy nguồn lực, mở rộng không gian đô thị từ TOD

Hà Nội đang triển khai hàng loạt dự án đường sắt đô thị để hiện đại hóa hạ tầng giao thông. Cùng với Luật Thủ đô năm 2026 đã được cụ thể hóa, đây là cơ hội quan trọng cho thành phố khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, mở rộng không gian phát triển theo mô hình TOD.

Hà Nội phấn đấu trở thành thành phố xanh, thông minh, đáng sống. (Ảnh ĐĂNG ANH)

Mở rộng không gian thể chế, tạo động lực phát triển Thủ đô

Luật Thủ đô năm 2026 mở ra không gian thể chế mới, trao cho Hà Nội thẩm quyền, công cụ, nguồn lực mạnh hơn để chủ động giải quyết những vấn đề của một đô thị đặc biệt. Những cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội được thiết kế để tạo động lực phát triển, hướng tới xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại trong kỷ nguyên mới.

Dự án tu bổ, tôn tạo đền Định Công Hạ (đền Đầm Sen) đã hoàn thành và đang phát huy giá trị di tích hiệu quả. (Ảnh: HIỀN THU)

Cắt giảm thủ tục, tăng cường phân cấp trong tu bổ, phục hồi di tích trên địa bàn Hà Nội

Trước nhu cầu cấp thiết của công tác bảo tồn và quản lý di tích, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 32/2026/NQ-HĐND quy định trình tự, thủ tục bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt trên địa bàn thành phố (thực hiện điểm c khoản 2 Điều 15 Luật Thủ đô năm 2026).

Cán bộ Đội sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ (Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội) hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính. (Ảnh: Thanh Hà)

Hà Nội không thực hiện giao dịch văn bản giấy đối với thủ tục hành chính đã triển khai trên môi trường số

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành quy định về nền hành chính số và công vụ số, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đẩy mạnh số hóa toàn trình các thủ tục hành chính, hạn chế tối đa giao dịch bằng văn bản giấy; đồng thời ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo trong quản lý, cung cấp dịch vụ công.

Đại diện các ban, bộ, ngành, đoàn thể trao Bằng khen tặng các thủ khoa xuất sắc của thành phố Hà Nội năm 2025.

Triển khai quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Kế hoạch số 276/KH-UBND ngày 14/7/2026 về triển khai Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026 của Hội đồng nhân dân thành phố ban hành quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố Hà Nội.

Hồ Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Đăng Quang)

Cơ chế, chính sách mang "hơi thở cuộc sống”

Luật Thủ đô năm 2026 là khung thể chế tạo ra những động lực then chốt để Hà Nội bứt phá. Quá trình xây dựng hệ thống chính sách thi hành luật của Hà Nội cho thấy nỗ lực chung của cả hệ thống chính trị nhằm đáp ứng tiến độ thần tốc, bảo đảm khả năng, hiệu quả thực thi, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững.

Hồ Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Đăng Quang)

Hà Nội đề cao khả năng thực thi của chính sách

Chỉ sau gần hai tháng kể từ khi Luật Thủ đô 2026 được ban hành, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua tổng cộng 61 nghị quyết cụ thể hóa luật. Đây là bước đi nhanh chóng, quyết liệt, khẳng định quyết tâm biến khung pháp lý đặc thù thành động lực phát triển thực chất cho Thủ đô.