Từ những vấn đề đặt ra tại diễn đàn, Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam không chỉ cần tận dụng cơ hội hội nhập, thu hút nguồn lực quốc tế mà còn phải nâng cao năng lực sản xuất, gia tăng giá trị nội địa, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Công nghệ mở đường tăng trưởng
Với không gian phát triển được mở rộng, thành phố có điều kiện tăng cường liên kết các lĩnh vực công nghiệp, cảng biển, logistics, tài chính và công nghệ. Tuy nhiên, lợi thế về quy mô chỉ có thể chuyển hóa thành sức cạnh tranh khi các nguồn lực được kết nối hiệu quả, bổ trợ lẫn nhau và tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế.
Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, thành phố cần tập trung vào ba yêu cầu cốt lõi: Huy động đủ nguồn lực, nâng cao hiệu quả sử dụng và gia tăng giá trị nội địa. Trong chuỗi giá trị toàn cầu, trọng tâm là nâng cao năng lực của các nhà cung ứng trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và từng bước tham gia những công đoạn sản xuất có giá trị gia tăng cao. Đây cũng là cơ sở để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất, nhất là phát triển các nhà máy thông minh.
Theo ông Võ Quang Huệ, Chủ tịch FoundryAI Vietnam, Chủ tịch danh dự Hội Ô-tô và Thiết bị động lực thành phố, xây dựng một nhà máy thông minh đã khó, nhân rộng mô hình còn khó hơn, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc phát triển nhà máy thông minh có thể bắt đầu từ một ngành hoặc nhóm doanh nghiệp, không nhất thiết phải đầu tư quy mô lớn ngay từ đầu. Điều quan trọng là mỗi mô hình phải đạt ba kết quả cụ thể: Hiệu quả có thể đo lường; đội ngũ đủ năng lực làm chủ công nghệ; phương thức triển khai có khả năng chuyển giao. Khi đó, dự án thử nghiệm không chỉ dừng lại ở một nhà máy mà còn trở thành kinh nghiệm để nhân rộng trong toàn ngành.
Ông Huệ nhấn mạnh, tương lai thuộc về những doanh nghiệp biết chuyển hóa công nghệ thành sản lượng và chất lượng cao hơn, chi phí hợp lý hơn, đồng thời có khả năng chia sẻ kết quả đạt được. Nếu sau Diễn đàn AEF 2026, thành phố khởi động được một hoặc hai đề án nhà máy thông minh thì đó là kết quả thực tế đáng ghi nhận.
Tuy nhiên, để chuyển các mô hình ứng dụng công nghệ ở cấp doanh nghiệp thành năng lực cạnh tranh trên quy mô nền kinh tế, cần có cơ chế kết nối rộng hơn. Theo các chuyên gia, trong bối cảnh dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng dịch chuyển, các nền kinh tế cần xây dựng mô hình hợp tác linh hoạt, kết nối nguồn lực giữa chính phủ, địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế.
Đối với các siêu đô thị như Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra là phát huy vai trò trung tâm kết nối vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong đó, khu vực tư nhân giữ vai trò quan trọng trong đổi mới sáng tạo, đầu tư công nghệ và tạo lập các động lực tăng trưởng mới.
Hội tụ nguồn lực, mở rộng không gian phát triển
Từ yêu cầu kết nối các nguồn lực trong nền kinh tế, sự phát triển của thành phố cũng cần được đặt trong xu thế vận động của kinh tế toàn cầu.
Theo ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), kinh tế toàn cầu đang định hình ba động lực tăng trưởng cho giai đoạn tiếp theo, gồm: Trí tuệ, công nghiệp bền vững và khả năng kết nối. Sự kết hợp của ba động lực này mở ra cơ hội phát triển cho Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng. Trong đó, động lực trí tuệ gắn với sự phát triển của các hệ thống thông minh và những công nghệ mới đang làm thay đổi phương thức sản xuất của doanh nghiệp. Công nghiệp bền vững định hình lại cách thức tổ chức sản xuất, phân bổ đầu tư và vận hành trong bối cảnh môi trường kinh doanh liên tục biến động.
Từ thực tiễn phát triển của thành phố, vấn đề đặt ra là làm thế nào để các cực tăng trưởng, đô thị và trung tâm kinh tế liên kết chặt chẽ, phát huy lợi thế bổ trợ, mở rộng hợp tác và cùng kiến tạo những giá trị mới.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được cho biết, nếu hội tụ là xu hướng toàn cầu thì đối với thành phố, đây cũng là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh không gian phát triển đang được mở rộng. Thành phố đang đứng trước cơ hội tăng cường kết nối giữa đô thị, công nghiệp, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời mở rộng liên kết với vùng Đông Nam Bộ, cả nước, khu vực Đông Nam Á và các mạng lưới kinh tế toàn cầu. Một không gian phát triển mới đòi hỏi tư duy phát triển, phương thức quản trị và những năng lực kết nối mới.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cho rằng, thành phố không chỉ hướng tới mục tiêu trở thành một cực tăng trưởng mà còn muốn trở thành điểm hội tụ, đầu mối liên kết các cực tăng trưởng trong khu vực và trên thế giới; kết nối Việt Nam với khu vực và khu vực với các trung tâm kinh tế lớn toàn cầu.
Để hiện thực hóa vai trò này, thành phố đang kiến tạo những nền tảng phát triển mới, gồm trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng nguồn nhân lực chất lượng cao. Thành phố đồng thời chú trọng phát triển hạ tầng chiến lược, logistics, cảng biển và giao thông đô thị, gắn với dòng chảy tài chính quốc tế. Mỗi nền tảng đảm nhận một chức năng riêng, nhưng cùng hướng tới mục tiêu đưa thành phố hội nhập sâu hơn vào mạng lưới kinh tế khu vực và toàn cầu.
