Việc đồng bộ tháo gỡ điểm nghẽn từ chính quyền, tối ưu hóa dòng vốn từ ngân hàng và minh bạch năng lực tài chính của doanh nghiệp được xem là giải pháp đưa nguồn lực chảy mạnh vào nền kinh tế.
Những rào cản trong tiếp cận nguồn vốn
Theo định hướng phát triển, Đông Nam Bộ đóng góp 31,4% vào tăng trưởng chung của cả nước. Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai hiện giữ vai trò đầu tàu, tạo động lực tăng trưởng lan tỏa mạnh mẽ cho đất nước. Tính đến cuối tháng 9/2026, dư nợ tín dụng toàn khu vực ước đạt gần 6,8 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 35% tổng dư nợ toàn quốc.
Nhằm tạo đà tăng trưởng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ động giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng ngay từ đầu năm, đồng thời áp dụng cơ chế loại trừ và bổ sung hạn mức cho các ngân hàng tham gia tài trợ 15 dự án trọng điểm tại vùng Đông Nam Bộ với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 757.000 tỷ đồng.
Sự chủ động của ngành ngân hàng cùng việc ký kết 18 thỏa thuận hợp tác tài trợ vốn cho các dự án hạ tầng, năng lượng, giao thông và nhà ở xã hội trên địa bàn Đông Nam Bộ vừa qua là minh chứng cho sự đồng hành chặt chẽ giữa dòng vốn ngân hàng với các doanh nghiệp.
Mặc dù hệ thống ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp ưu đãi, thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp trên địa bàn vẫn gặp nhiều vướng mắc khi tiếp cận nguồn vốn tín dụng.
Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hải Phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Thép Tiến Lên cho biết, áp lực tài chính và mặt bằng lãi suất cho vay đối với một số doanh nghiệp nhỏ vẫn ở mức rất cao. Ngay cả những đơn vị có lịch sử trả nợ tốt, lãi suất vay phổ biến vẫn xoay quanh mức 10%/năm. Để giảm đến mức thấp nhất rủi ro tài chính, doanh nghiệp của ông đã chủ động hạ dư nợ vay từ mức 3.000-10.000 tỷ đồng trước đây xuống dưới 1.000 tỷ đồng. Ông Hà đề nghị các cơ quan chức năng tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý và có giải pháp hỗ trợ đặc thù cho khối doanh nghiệp nhỏ.
Đánh giá tổng quan về nhu cầu vốn toàn vùng, ông Lê Như Thạch, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (HUBA), nhận định, việc phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng đang tạo áp lực lên hệ thống tài chính.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn như phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu, quỹ đầu tư hạ tầng và hình thức hợp tác công-tư (PPP). Đồng thời, các cơ quan quản lý cũng cần đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, tăng cường cơ chế bảo lãnh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tập trung ưu tiên nguồn vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược, đổi mới công nghệ và sản xuất có giá trị gia tăng cao.
Bên cạnh vấn đề lãi suất và cơ cấu nguồn vốn, tài sản bảo đảm cũng là một "nút thắt" lớn. Ông Trịnh Văn Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty trách nhiệm hữu hạn Hải Sơn cho biết, khả năng tiếp cận tín dụng của nhiều đơn vị bị nghẽn do vướng mắc về hồ sơ đất đai, thủ tục gia hạn sử dụng đất hoặc pháp lý tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm. Điều này khiến ngân hàng gặp khó khăn khi thẩm định tài sản thế chấp. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chuyển đổi số hay nông nghiệp công nghệ cao, việc thiếu cơ chế định giá tài sản trí tuệ, phần mềm, hợp đồng đơn hàng hoặc nhà màng, nhà kính cũng khiến dòng vốn chưa thể chảy mạnh vào sản xuất.
Tăng cường kết nối, triển khai đồng bộ các giải pháp
Để giải quyết triệt để vướng mắc, sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền địa phương, ngành ngân hàng và bản thân doanh nghiệp là yếu tố tiên quyết. Về phía các doanh nghiệp, ông Trịnh Văn Hải khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động hoàn thiện hồ sơ pháp lý tài sản, minh bạch báo cáo tài chính và chuẩn hóa công tác kế toán. Thông tin tài chính rõ ràng, phản ánh đúng dòng tiền thực tế sẽ là cơ sở vững chắc để ngân hàng đánh giá chính xác khả năng trả nợ, tránh tình trạng doanh nghiệp có dự án khả thi nhưng hồ sơ thiếu sót dẫn đến không thể giải ngân.
Về phía các tổ chức tín dụng, đại diện Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MBBank) cho biết, ngân hàng đang tập trung nguồn lực thu xếp vốn cho các dự án hạ tầng giao thông, cảng biển và liên kết vùng với tổng nhu cầu tín dụng hơn 100.000 tỷ đồng. MBBank đề xuất thúc đẩy mô hình hợp vốn giữa các ngân hàng để chia sẻ rủi ro đối với các dự án lớn, đồng thời chuyển mạnh từ tài trợ đơn lẻ sang tài trợ theo chuỗi giá trị dựa trên nền tảng số và dữ liệu giao dịch thực tế. Việc tự động hóa quy trình thẩm định giúp thời gian xử lý hồ sơ cho khách hàng siêu nhỏ rút ngắn còn 2-4 ngày, góp phần nâng cao khả năng hấp thụ vốn của toàn nền kinh tế.
Ông Trần Hoài Nam, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) khẳng định, đơn vị cam kết tiếp tục đồng hành cùng vùng Đông Nam Bộ. HDBank đã huy động thành công khoảng 721 triệu USD từ các định chế tài chính quốc tế như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) để bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp. Đối với vấn đề tài sản bảo đảm, ngân hàng không tự động giảm hạn mức tín dụng khi giá trị bất động sản biến động, mà luôn xem xét dựa trên năng lực vận hành và dòng tiền của doanh nghiệp. HDBank cũng kiến nghị các cơ quan nhà nước đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, hoàn thiện quy hoạch, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tăng cường chia sẻ dữ liệu hóa đơn, thuế, hải quan để tạo điều kiện cho ngân hàng tối ưu hóa quy trình thẩm định.
Cam kết chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Được, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, thành phố đang tập trung giải quyết dứt điểm các vướng mắc về đất đai, bồi thường, hỗ trợ và thủ tục đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình, dự án. Thời gian tới, thành phố sẽ ban hành các quy định mới phù hợp về chính sách bồi thường và giá đất, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư.
Đối với các dự án tồn đọng, ông Nguyễn Văn Được đề nghị các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp chủ động tổng hợp, gửi kiến nghị qua các kênh chính thức để lãnh đạo thành phố trực tiếp chỉ đạo, giao các đơn vị chuyên môn xử lý dứt điểm. Nhằm tăng cường khả năng tiếp cận nguồn lực, thành phố sẽ công khai danh mục dự án trọng điểm để doanh nghiệp và các tổ chức tín dụng chủ động phương án thu xếp vốn, đồng thời duy trì các diễn đàn đối thoại trực tiếp giữa chính quyền, ngân hàng và doanh nghiệp.
Sự phối hợp chặt chẽ này được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để các điểm nghẽn thủ tục, tạo đà phát triển mạnh mẽ cho kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và toàn vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026-2030.
