Giới trẻ ngại kết hôn, sinh con: Cử tri đề nghị tháo gỡ, Bộ Y tế nêu giải pháp lâu dài

Cử tri Hà Nội phản ánh, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, việc làm cạnh tranh, chi phí nuôi con lớn, giá nhà, đất tăng cao dẫn đến xu hướng giới trẻ sợ kết hôn, sinh con.

Hình ảnh gia đình sinh đủ 2 con đoạt Giải Nhì tại cuộc thi ảnh "Gia đình hai con - vẹn tròn hạnh phúc" do Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. (Ảnh: Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh)
Hình ảnh gia đình sinh đủ 2 con đoạt Giải Nhì tại cuộc thi ảnh "Gia đình hai con - vẹn tròn hạnh phúc" do Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. (Ảnh: Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh)

Bộ Y tế cho biết đã nhận được Công văn số 10822/VPCP-QHĐP của Văn phòng Chính phủ về việc trả lời kiến nghị của cử tri trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội Khóa XV.

Trong đó cử tri thành phố Hà Nội thấy rằng, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, việc làm cạnh tranh, chi phí nuôi con lớn, giá nhà, đất tăng cao dẫn đến xu hướng giới trẻ sợ kết hôn, sinh con. Cử tri đề nghị Chính phủ có các biện pháp tháo gỡ, nhất là trong thời kỳ nước ta đang dần bước vào giai đoạn già hóa dân số.

Trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, trong bối cảnh phát triển kinh tế-xã hội hiện nay, xu hướng kết hôn muộn, sinh ít con, thậm chí không sinh con đang gia tăng, làm mức sinh giảm dưới mức sinh thay thế và đẩy nhanh quá trình già hóa dân số.

Thực trạng này chịu tác động tổng hợp của nhiều yếu tố như áp lực về việc làm, thu nhập, chi phí sinh hoạt, nuôi dạy con, nhà ở, cũng như yêu cầu phát triển sự nghiệp cá nhân, đặc biệt đối với lực lượng lao động trẻ và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, nhận thức rõ những thách thức nêu trên, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Dân số tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV vào ngày 10/12/2025, tạo cơ sở pháp lý quan trọng, thống nhất và lâu dài cho việc hoạch định và triển khai chính sách dân số quốc gia trong giai đoạn mới.

Luật Dân số xác định rõ mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, đồng thời chủ động thích ứng với già hóa dân số, gắn với nâng cao chất lượng dân số và phát triển bền vững đất nước.

Luật đã quy định khung chính sách tổng thể, trong đó nhà nước triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp về giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nhà ở và an sinh xã hội nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết hôn, sinh con và sinh đủ hai con.

Một số chính sách định hướng quan trọng bao gồm: Điều chỉnh thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai; hỗ trợ tài chính đối với một số nhóm đối tượng, địa phương có mức sinh thấp; ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội cho các gia đình sinh đủ hai con theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định, thời gian tới, Bộ Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai Luật Dân số một cách đồng bộ, hiệu quả; đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tiễn để kịp thời tham mưu Chính phủ hoàn thiện các chính sách cụ thể, phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội của từng giai đoạn. Qua đó, góp phần tháo gỡ những rào cản đối với việc kết hôn, sinh con, duy trì mức sinh hợp lý và chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số của nước ta.

Nhiều chính sách khuyến khích sinh đủ 2 con

Luật Dân số có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Riêng các quy định về hỗ trợ tài chính cho phụ nữ tại vùng mức sinh thấp, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Để duy trì mức sinh thay thế, luật quy định nhiều chính sách vượt trội như: Lao động nữ sinh con thứ 2 được nghỉ thai sản 7 tháng, thay vì 6 tháng như hiện hành; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con thứ hai (hoặc sinh đôi).

Nhà nước sẽ hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ thuộc vùng dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp; và đặc biệt là hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Người có từ 2 con đẻ trở lên sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội.

Luật khuyến khích nam, nữ tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn. Tùy điều kiện ngân sách, chính quyền địa phương cấp tỉnh quyết định việc hỗ trợ kinh phí cho hoạt động này. Chi phí khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh sẽ được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước và bảo hiểm y tế theo lộ trình.

Về chính sách thích ứng già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số, Luật khuyến khích cá nhân chủ động chuẩn bị tài chính, sức khỏe và tâm lý cho tuổi già ngay từ khi còn trẻ; khuyến khích tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe. Nhà nước ưu tiên phát triển mạng lưới bệnh viện lão khoa và nguồn nhân lực chăm sóc người cao tuổi.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm thấp dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ (2021) xuống 2,01 con/phụ nữ (2022), 1,96 con/phụ nữ (2023) và 1,91 con/phụ nữ (2024) - mức thấp nhất trong lịch sử và được dự báo là sẽ tiếp tục xuống thấp trong các năm tiếp theo. Điều này cho thấy xu hướng sinh ít con và sinh muộn tiếp tục gia tăng.

Trong 2 thập kỷ qua, mức sinh khu vực thành thị đã xuống dưới mức sinh thay thế, dao động quanh 1,7-1,8 con/phụ nữ.

Mức sinh khu vực nông thôn luôn cao hơn mức sinh thay thế, ở mức 2,2-2,3 con/phụ nữ, nhưng đến năm 2024 đã giảm dưới mức sinh thay thế là 2,08 con/phụ nữ.

Hiện có 13/34 tỉnh thành có mức sinh dưới mức sinh thay thế, đặc biệt, có những tỉnh thành mức sinh xuống rất thấp với 1,43 con/phụ nữ.

Cũng theo báo cáo của Bộ Y tế, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam năm 2025 ước đạt 74,7 tuổi, vượt mục tiêu đề ra. Tỷ số giới tính khi sinh duy trì ở mức 111 bé trai/100 bé gái, đạt chỉ tiêu nhưng vẫn cao so với mức cân bằng tự nhiên.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến Bờ Tây sông Nhuệ, đoạn từ cầu Noi đến đầu cầu Liên Mạc 2, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

Sụt lún, sạt lở trên tuyến bờ tây sông Nhuệ: Nguy cơ mất an toàn vẫn hiện hữu

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến bờ tây sông Nhuệ, phường Đông Ngạc, Hà Nội. Mặt đường xuống cấp, hệ thống thoát nước hư hỏng, trong khi phương tiện tải trọng lớn vẫn lưu thông qua khu vực. Tuyến đường đã qua ba lần sửa chữa nhưng tình trạng mất an toàn vẫn chưa được khắc phục dứt điểm.

Biển cảnh báo nhắc nhở các tài xế giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc Pháp Vân-Nghi Sơn.

Giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc: Nghiêm minh, không máy móc

Từ ngày 27/8, lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường xử lý vi phạm khoảng cách an toàn trên tuyến Pháp Vân-Nghi Sơn. Việc xử lý nghiêm là cần thiết để phòng ngừa tai nạn, song cần xác định tiêu chí vi phạm, xử lý phù hợp các tình huống phát sinh, hoàn thiện hệ thống cảnh báo để quy định đi vào thực tiễn, tạo đồng thuận.

Trung tướng Lê Văn Hướng, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam tặng quà gia đình chính sách tại Thái Nguyên. (Ảnh minh họa: DUY ĐỨC)

Bổ sung chính sách với người đã hưởng chế độ một lần sẽ tạo bất cập

Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh An Giang về việc xem xét ban hành chính sách hỗ trợ các đối tượng được hưởng chính sách một lần theo Quyết định số 290/2005/QĐ-TTg, Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg, Quyết định số 49/2015/QĐ-TTg, Bộ Quốc phòng cho biết, việc này sẽ tạo bất cập và không bảo đảm công bằng giữa các đối tượng.

Nhiều khách hàng chia sẻ sẵn sàng bỏ qua trải nghiệm các hàng quán vì trông thấy quán sử dụng các thiết kế do AI tạo ra.

Cảnh giác với ảnh món ăn AI: Đẹp mắt nhưng có thể khác xa thực tế

Những bát phở đầy ắp topping, miếng thịt nướng vàng óng hay ly đồ uống bắt mắt ngày càng xuất hiện nhiều trên các ứng dụng giao đồ ăn và mạng xã hội. Tuy nhiên, không ít hình ảnh được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI, khiến món ăn hấp dẫn hơn thực tế, dễ khiến khách hàng hụt hẫng khi nhận hàng.

Tại Hà Nội, từ năm học 2026-2027, việc tổ chức bữa ăn bán trú được thực hiện theo quy trình mới, tăng công khai, phân định trách nhiệm và ứng dụng hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) trong quản lý. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Bữa ăn học đường: Phụ huynh cần được biết gì để cùng giám sát?

An toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn học đường không dừng lại ở việc chọn đơn vị cung cấp đủ điều kiện mà điều phụ huynh quan tâm nhất là, sau khi ký kết hợp đồng, các đơn vị cam kết về năng lực, nguồn thực phẩm, định lượng và chất lượng suất ăn được hậu kiểm ra sao? 

Theo thông tin từ ePass, chính sách mới là chính sách phí áp dụng cho hoạt động xử lý giao dịch ETC kể từ thời điểm có hiệu lực, độc lập với các dịch vụ, tiện ích bổ sung khác. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

ePass làm rõ phí xử lý giao dịch ETC

Trước những băn khoăn của người sử dụng về phí xử lý giao dịch ETC, ePass cho biết, khoản phí chỉ áp dụng với tài khoản có phát sinh giao dịch xe qua trạm trong tháng trước đó và được tính theo tài khoản, không tính theo số lượng phương tiện đăng ký.

Ảnh minh họa, có sử dụng AI.

Cảnh báo hệ lụy từ việc bị mạo danh đứng tên doanh nghiệp

Chỉ vì thông tin căn cước cá nhân bị kẻ xấu lợi dụng, có người bỗng trở thành người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp “ma” mà mình chưa từng thành lập. Đến khi phát hiện, doanh nghiệp đã phát sinh nợ thuế, cá nhân đứng trước nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh.