Món ăn “đẹp như quảng cáo”, nhận hàng lại khác xa
Chỉ cần vài thao tác trên điện thoại, người bán hiện có thể sử dụng AI để thay đổi màu sắc, tăng độ bóng, làm phần ăn đầy đặn hơn hoặc tạo ra một bức ảnh hoàn toàn mới mà không cần chụp món ăn thực tế.
Trên các nền tảng đặt đồ ăn, không khó bắt gặp những hình ảnh món ăn được thiết kế với bố cục chỉn chu, nguyên liệu tươi ngon, phần topping phong phú và màu sắc bắt mắt. Tuy nhiên, khi món được giao đến, nhiều khách hàng cho biết phần ăn thực tế nhỏ hơn, cách trình bày đơn giản hơn hoặc có thành phần khác với những gì thể hiện trên ảnh.
Chị Ngân Hà (phường Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết từng đặt một suất bún trộn sau khi bị thu hút bởi hình ảnh đầy ắp thịt, rau và topping trên ứng dụng giao đồ ăn.
“Ảnh nhìn rất hấp dẫn, phần ăn đầy đặn nên tôi nghĩ mức giá khá hợp lý. Nhưng khi nhận hàng, lượng thịt ít hơn nhiều, rau cũng không giống trong ảnh. Tôi hiểu ảnh quảng cáo có thể được chụp đẹp hơn nhưng nếu khác quá nhiều thì khách hàng sẽ cảm thấy bị hụt hẫng”, chị Ngân Hà nói.
Theo chị Ngân Hà, trước đây người tiêu dùng thường cảnh giác với những bức ảnh được chỉnh sửa quá đà hoặc lấy từ các nguồn trên mạng. Tuy nhiên, sự phát triển của AI khiến việc nhận biết ảnh thật và ảnh được tạo ra trở nên khó khăn hơn.
“Có những bức ảnh nhìn rất tự nhiên, ánh sáng, màu sắc và từng chi tiết đều giống ảnh chụp chuyên nghiệp. Nếu không ghi rõ là ảnh minh họa hoặc ảnh tạo bằng AI, khách hàng rất dễ nghĩ đó là món ăn thực tế của quán”, chị Ngân Hà chia sẻ.
Hình ảnh món ăn vốn có vai trò quan trọng trong quyết định lựa chọn của khách hàng. Theo thông tin từ nền tảng ShopeeFood, giá bán, chương trình khuyến mại và hình ảnh món ăn là những yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến quyết định đặt món. Trong đó, nhiều khách hàng lo ngại ảnh món ăn không giống với sản phẩm thực tế. Việc sử dụng hình ảnh thiếu chân thực có thể khiến khách hàng đánh giá sai về thành phần, khẩu phần và đặc trưng của món ăn, từ đó làm giảm niềm tin đối với cơ sở kinh doanh.
Tiết kiệm chi phí nhưng không thể “đánh đổi” niềm tin
Từ góc độ người kinh doanh, việc ứng dụng AI trong quảng bá món ăn mang lại nhiều lợi ích. Thay vì phải thuê nhiếp ảnh gia, chuẩn bị bối cảnh và chụp từng món, chủ quán có thể tạo ảnh quảng cáo nhanh chóng với chi phí thấp.
AI cũng có thể hỗ trợ chỉnh ánh sáng, loại bỏ các chi tiết thừa, làm nổi bật món ăn hoặc tạo hình ảnh đồng nhất cho thực đơn. Một số công cụ quảng cáo hiện nay còn cho phép biến ảnh chụp đơn giản bằng điện thoại thành hình ảnh có chất lượng gần với ảnh studio chỉ trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, ranh giới giữa việc làm hình ảnh hấp dẫn hơn và tạo ra một sản phẩm khác với thực tế cần được phân định rõ.
Một chủ quán ăn tại Hà Nội cho rằng AI có thể là công cụ hữu ích đối với các cửa hàng nhỏ, nhất là khi chưa có điều kiện đầu tư cho việc chụp ảnh chuyên nghiệp. Tuy nhiên, hình ảnh vẫn cần dựa trên món ăn thật.
“Có thể dùng AI để chỉnh ánh sáng, thay phông nền hoặc làm ảnh đẹp hơn, nhưng không nên thêm quá nhiều nguyên liệu hay tạo ra một phần ăn khác hoàn toàn. Nếu khách nhận món không giống ảnh, họ có thể chỉ đặt một lần rồi không quay lại”, người này nói.
Không chỉ người mua có thể bị ảnh hưởng, việc sử dụng hình ảnh thiếu trung thực cũng có nguy cơ gây thiệt hại cho chính cơ sở kinh doanh. Khi trải nghiệm thực tế không tương xứng với kỳ vọng được tạo ra từ quảng cáo, khách hàng có thể để lại đánh giá tiêu cực, yêu cầu hoàn tiền hoặc chia sẻ phản ánh trên mạng xã hội.
Đáng chú ý, AI cũng đang bị lợi dụng theo chiều ngược lại. Một số người dùng đã chỉnh sửa ảnh món ăn bằng AI, thêm hình ảnh thực phẩm chưa chín hoặc “dị vật” để khiếu nại, yêu cầu hoàn tiền. Nhiều nhà hàng và nền tảng giao đồ ăn trên thế giới ghi nhận sự gia tăng của hình thức gian lận này, trong khi việc phát hiện ảnh bị can thiệp bằng AI vẫn gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh đó, người mua cũng cần thận trọng khi lựa chọn món ăn chỉ dựa trên những hình ảnh quá hoàn hảo. Trước khi đặt hàng, khách có thể tham khảo ảnh do người dùng đăng tải, đọc kỹ đánh giá, kiểm tra thông tin về thành phần và khẩu phần, đồng thời đối chiếu với hình ảnh trên trang của quán.
Về phía các nền tảng giao đồ ăn và thương mại điện tử, việc tăng cường cơ chế kiểm duyệt, yêu cầu người bán cung cấp ảnh sản phẩm thực tế hoặc gắn nhãn đối với nội dung được tạo bằng AI có thể góp phần hạn chế tình trạng quảng cáo gây hiểu nhầm.
Một bức ảnh đẹp có thể giúp quán ăn thu hút khách hàng trong lần đầu tiên nhưng chất lượng món ăn và sự trung thực mới là yếu tố quyết định liệu khách có quay lại hay không. Khi AI ngày càng có khả năng tạo ra những hình ảnh “ngon mắt” đến mức khó phân biệt thật-giả, sự minh bạch của người bán và thói quen kiểm chứng của người tiêu dùng càng trở nên cần thiết.
Bởi phía sau một bức ảnh món ăn hoàn hảo có thể là trải nghiệm đáng mong đợi, nhưng cũng có thể là một phần ăn khác xa những gì khách hàng đã hình dung.
