Giáo sư Gurdev Singh Khush, Đại học California, Davis, Hoa Kỳ chia sẻ về hành trình nghiên cứu giống lúa trị bệnh.
Giáo sư Gurdev Singh Khush, Đại học California, Davis, Hoa Kỳ chia sẻ về hành trình nghiên cứu giống lúa trị bệnh.

Giáo sư Gurdev Singh Khush: "Năng lực nghiên cứu lúa gạo ở Việt Nam rất tốt"

Sau rất nhiều năm, Giáo sư Võ Tòng Xuân được hội ngộ Giáo sư Gurdev Singh Khush, Đại học California, Davis, Hoa Kỳ tại Việt Nam trong Tuần lễ Khoa học-Công nghệ VinFuture 2023. Hai nhà khoa học, từng tạo nên cuộc cách mạng cho ngành nông nghiệp đã có dịp chia sẻ lại hành trình mang giống lúa từ Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế về Việt Nam, kịp thời cứu người nông dân ở nhiều địa phương thoát khỏi tình trạng thiếu lương thực.

5g giống lúa IR36 đã giúp Việt Nam phá dịch rầy nâu

Trong ký ức của Giáo sư Võ Tòng Xuân, những năm sau giải phóng, các loại giống lúa mới ông mang về IR26, IR30 bị rầy nâu tàn phá. Bấy giờ, ông liên hệ sang Philippines xin giống lúa mới để hy vọng người nông dân có được giống lúa tốt trị bệnh.

Giáo sư Gurdev Singh Khush đã gửi qua đường bưu điện về cho Giáo sư Võ Tòng Xuân giống mới IR36 phát triển rất tốt, không bị rầy nâu ăn. Giống IR36 đã được Giáo sư Gurdev Singh Khush nghiên cứu đưa thêm một loại gene kháng bệnh rầy nâu.

IR36 sau đó trở thành giống lúa được nhân rộng tại các tỉnh, thành phố ở miền nam Việt Nam. Nó cũng là giống lúa được nhiều quốc gia sử dụng, giúp các không bị rơi vào tình trạng thiếu lương thực.

Sau IR36, Giáo sư Gurdev Singh Khush phát triển một loại giống mới là IR64, IR64 có cùng khả năng thắng bệnh giống như IR36 nhưng ngon miệng hơn. Sau đó, giống lúa này trở thành một trong những giống lúa được trồng phổ biến nhất ở trên thế giới.

Giáo sư Gurdev Singh Khush đánh giá ba điều làm nên sức mạnh cho lúa gạo Việt Nam.

Giáo sư Gurdev Singh Khush đánh giá ba điều làm nên sức mạnh cho lúa gạo Việt Nam.

Gắn bó với Viện nghiên cứu giống lúa quốc tế gọi là IRRI trong suốt 35 năm, Giáo sư Gurdev Singh Khush dành cả đời để "giải quyết các thách thức thực tế" của năng suất lúa thấp, nguy cơ xảy ra nạn đói ở châu Á. Bấy giờ, tham vọng của ông là "cứu thế giới" bằng việc nghiên cứu loại lúa có gene kháng bệnh, cho năng suất cao hơn gấp hai lần.

"Chỉ trong vòng 20 năm, tất cả giống lúa mới được trồng rộng rãi ở toàn bộ khu vực châu Á. Ở đây, dòng IR có rất nhiều dòng khác nhau như IR36, IR64, IR72 và rất nhiều IR khác nữa cũng được các quốc gia châu Á trồng rộng rãi để mà nâng sản lượng và giải quyết vấn đề thiếu lương thực", Giáo sư Gurdev Singh Khush chia sẻ.

Theo nhà khoa học được thế giới gọi là "phù thủy cây lúa" này, khu vực miền nam Việt Nam sẽ là vùng tiềm năng lớn nhất về lúa gạo. Khí hậu miền nam cho phép canh tác đến 2-3 vụ một năm, trong khi ở miền bắc chỉ tối đa được hai vụ lúa. Thực tế cũng chứng minh miền nam là khu vực canh tác và xuất khẩu lúa gạo lớn nhất của đất nước. Các điều kiện về thời tiết, thổ nhưỡng, khí hậu cũng tốt hơn cho việc trồng lúa gạo. Do đó, nhà khoa học này cho rằng Việt Nam cần tập trung vào vùng trọng điểm đó, với những chính sách phù hợp để khuyến khích canh tác lúa gạo ở Việt Nam.

Ba điều làm nên sức mạnh cho lúa gạo Việt Nam

Giáo sư Gurdev Singh Khush đánh giá, năng lực nghiên cứu lúa gạo ở Việt Nam rất là tốt vì ba đặc điểm sau đây: Thứ nhất, đội ngũ nhà khoa học được đào tạo bài bản về nhân giống, về trồng trọt.

Thứ hai, ở Việt Nam cũng có hệ thống có thí nghiệm trọng điểm về nghiên cứu lúa gạo. Thứ ba, Chính phủ Việt Nam là Chính phủ kiến tạo, khích lệ hoạt động này.

"Như vậy, Việt Nam có đủ cả ba điều kiện là nhà khoa học, cơ sở vật chất - phòng thí nghiệm và chính sách của nhà nước. Điều đó được phản ánh trong thực tế. Bởi, từ những năm 70, 80 của thế kỷ trước thì Việt Nam là nước nhập khẩu lương thực, thiếu đói. Đến bây giờ Việt Nam là quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai trên thế giới chỉ sau Ấn Độ và đó là sự ghi nhận công sức của các nhà khoa học của Việt Nam cũng như là chính sách của Chính phủ trong lĩnh vực này cũng như sự phát triển của khoa học, công nghệ trong lĩnh vực nhân giống lúa", Giáo sư Gurdev Singh Khush chia sẻ.

Chúng ta cần lựa chọn giống lúa thích ứng với biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu là bài toán cho ngành nông nghiệp phải đối mặt với hai vấn đề lớn. Ngành nông nghiệp nói chung và sản xuất lúa gạo nói riêng cũng là một hoạt động phát thải rất kinh khủng, do đó Giáo sư Gurdev Singh Khush cho rằng, con người một mặt phải bảo đảm đủ lương thực, mặt khác phải bảo đảm giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp và trong sản xuất lúa gạo.

Giáo sư Võ Tòng Xuân và Giáo sư Gurdev Singh Khush hội ngộ tại VinFuture 2023.

Giáo sư Võ Tòng Xuân và Giáo sư Gurdev Singh Khush hội ngộ tại VinFuture 2023.

"Chúng ta cần phải nghiên cứu ra những công nghệ mới, công nghệ trồng trọt mới, công nghệ phân bón mới, công nghệ sản xuất mới về lúa gạo sao cho vẫn tăng được năng suất nhưng mà không làm tăng phát thải và không làm nghiêm trọng hơn biến đổi khí hậu", Giáo sư Gurdev Singh Khush khuyến cáo.

Vấn đề lớn thứ hai, để làm chậm hoặc giảm tác động của biến đổi khí hậu thì có rất nhiều cách, chẳng hạn như một trong những phương thức chúng ta phát triển ra những giống lúa có sản lượng cao hơn, năng suất cao hơn, khi mà sản lượng cao hơn, năng suất cao hơn thì mình không nhất thiết phải trồng một diện tích lớn mới đủ sản lượng cần thiết mà chỉ cần trồng ở diện tích nhỏ thôi. Đây là những cách giúp chúng ta có thể thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm đủ lương thực cho các thế hệ tương lai trong 30, 40, 50 năm nữa.

Cùng có mặt với người cộng sự nhiều năm trong ngành nghiên cứu về giống lúa mới, Giáo sư Gurdev Singh Khush đánh giá, giải thưởng VinFuture có giá trị khích lệ với các nhà khoa học, đặc biệt là nếu các nhà khoa học lớn tuổi như Giáo sư Võ Tòng Xuân. Việc những nhà khoa học này được giải thưởng sẽ trở thành tấm gương, niềm cảm hứng cho giới trẻ tham gia nghiên cứu khoa học. Và khi có thêm nhiều người trẻ tuổi tham gia vào nghiên cứu, nhân rộng những giống lúa mới, đó là một điều kiện tiên quyết để bảo đảm an ninh lương thực cho Việt Nam trong tương lai.

Giáo sư Khush đã đi tiên phong trong việc tạo ra các giống lúa với khả năng kháng nhiều loại sâu bệnh, thời gian sinh trưởng ngắn, và cho năng suất cao, như IR8, IR36, IR64... Sự phát triển của các giống lúa sản lượng cao đã cách mạng hóa ngành trồng lúa lúa trên toàn thế giới, giúp tăng sản lượng đáng kể đồng thời giảm chi phí và giảm thiểu sự phụ thuộc vào các chất hóa học độc hại.

Không chỉ có thành công này, IR64 còn đóng vai trò là giống bố mẹ cho hàng nghìn giống lai trong nhiều thập kỷ cho tới ngày nay, điều minh chứng cho đóng góp to lớn của công trình này đối với an ninh lương thực toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.