Diễn đàn chủ nhật

Giáo dục di sản cho học sinh

Trong tuần qua, cuộc sơ kết Chương trình giáo dục di sản tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) cho thấy, sau một năm triển khai chương trình, đã thu hút hơn 19 nghìn học sinh Thủ đô tham quan tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long và Khu di tích Cổ Loa.

Ngoài ra, số lượng học sinh tham quan tự do ở cả hai di tích này đạt khoảng 100.000 lượt. Con số này là nhỏ nếu so sánh với hơn 1,9 triệu học sinh các cấp của Hà Nội. Song đây lại là một tín hiệu đáng mừng trong bối cảnh hầu hết các di tích hay bảo tàng tại Việt Nam chưa có những chương trình giáo dục di sản hấp dẫn, đủ để lại những bài học ấn tượng sâu sắc cho các em học sinh. Năm 2018, để giáo dục di sản không còn là việc tự phát của mỗi nhà trường, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội (đơn vị quản lý hai khu di tích quan trọng là Hoàng thành Thăng Long và Khu di tích Cổ Loa) và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội ký thỏa thuận hợp tác triển khai Chương trình giáo dục di sản trong các trường học. Lần đầu tiên nội dung giáo dục di sản cho học sinh Thủ đô được đưa vào chương trình học tập một cách có hệ thống, khoa học, phù hợp với từng lứa tuổi.

Với hai chương trình cụ thể là “Em làm nhà khảo cổ” và “Em tìm hiểu di sản”, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội đã mang đến một hướng tiếp cận mới trong công tác giáo dục di sản, giúp các em học sinh chủ động khám phá, tìm hiểu di sản thông qua các hoạt động tương tác, trải nghiệm. Theo đánh giá của giới chuyên môn, Chương trình đã giúp học sinh thêm hiểu, thêm yêu di sản, trân trọng các giá trị truyền thống, văn hóa lịch sử của cha ông để lại và bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho các em. Nhiều hiệu trưởng cho biết, đến học tập tại các địa điểm di tích, bảo tàng, các em học sinh rất háo hức. Qua đó tiếp thu rất nhiều điều bổ ích, nâng cao tinh thần tập thể, nền nếp, kỷ luật, biết quan sát thế giới chung quanh, có những hiểu biết cơ bản về giá trị di tích văn hóa, rèn luyện nhiều kỹ năng,... Sau trải nghiệm thực tế đó, trở về với lớp học, các em học tập tiến bộ hơn.

Giáo dục di sản đã góp phần đa dạng hóa hình thức dạy học cũng như kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Nhưng với gần 24 triệu học sinh các cấp trên cả nước, việc làm thế nào để giáo dục di sản hiệu quả vẫn là một bài toán khó. Giáo dục di sản cho học sinh là một nội dung được Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các địa phương thí điểm triển khai từ vài năm nay. Tuy nhiên, mỗi nơi thực hiện mỗi khác. Ở nhiều trường, công tác giáo dục di sản mới chỉ dừng lại ở việc tổ chức cho học sinh đi tham quan, tổ chức hoạt động tập thể tại các khu di tích. Thậm chí, việc cho học sinh đến các điểm di tích, bảo tàng chỉ là để đủ hoạt động ngoại khóa trong báo cáo thành tích tổng kết năm học. Đối với các nhà trường, việc xếp thời gian để học nội dung liên quan đưa di sản văn hóa đến với học sinh là rất khó khăn. Lãnh đạo các trường phải thật sự có tâm huyết và giáo viên phải rất linh hoạt về thời khóa biểu, bố trí dạy bù; thu xếp kinh phí cũng như sự ủng hộ của phụ huynh thì mới triển khai được chương trình này.

Còn về phía các di tích và bảo tàng, hiện rất ít đơn vị có mô hình giáo dục di sản cho học sinh như cách của Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội hay Bảo tàng Lịch sử quốc gia đang làm (với “Câu lạc bộ Em yêu lịch sử”, “Giờ học lịch sử tại bảo tàng”), tạo điều kiện để học sinh chủ động tìm hiểu vấn đề dựa vào sự gợi mở của giáo viên từ những hiện vật di sản cụ thể sinh động.

Bởi vậy, để giáo dục di sản cho học sinh phổ thông hiệu quả, thì các di tích, bảo tàng cần phải nâng cấp cơ sở vật chất, dịch vụ để phục vụ học sinh; hoàn thiện nội dung chương trình, có các sản phẩm cụ thể phù hợp với các lứa tuổi, cấp học; đẩy mạnh sự kết nối, hợp tác giữa di sản với các nhà trường, các cơ sở giáo dục để thực hiện hiệu quả chương trình. Tổ chức trưng bày phải sáng tạo, hấp dẫn, phù hợp nhu cầu, tâm lý và sở thích các lứa tuổi. Đồng thời tạo không gian văn hóa thích hợp để học sinh được tham gia hoạt động sáng tạo tại bảo tàng; xây dựng đội ngũ cộng tác viên là các giáo viên, học sinh… Việc xây dựng chương trình giáo dục di sản cho các đối tượng học sinh các cấp phải được thực hiện bài bản, chuyên nghiệp hơn. Việc đổi mới các chương trình tham quan nhằm thu hút, hấp dẫn lứa tuổi học sinh đến di tích, bảo tàng, như: tổ chức trò chơi, câu đố hấp dẫn, thi tìm hiểu lịch sử, văn hóa phù hợp với lứa tuổi học sinh... cần được thực hiện thường xuyên.

Có thể bạn quan tâm

Trích từ một tác phẩm về cọ trong triển lãm "Sắc quê 12 - Cọ trung du" của họa sĩ Quỳnh Thơm.

Vẻ đẹp mộc mạc, nên thơ trong triển lãm "Sắc quê 12 - Cọ trung du"

"Sắc quê 12 - Cọ trung du" của họa sĩ Quỳnh Thơm đang trưng bày tại  Nhà Triển lãm Mỹ thuật 16 Ngô Quyền (Hà Nội) giới thiệu tới công chúng 36 tác phẩm đặc sắc về hình tượng cây cọ. Đây là biểu tượng của vùng trung du với vẻ đẹp thiên nhiên, con người, bản sắc hòa quyện trong những gam màu mộc mạc, nên thơ.

Hội thảo thu hút đông đảo các nhà làm phim trong và ngoài nước.

Công nghiệp điện ảnh Mỹ - Mô hình thành công và bài học cho Việt Nam

Sự phát triển của điện ảnh Mỹ luôn là hình mẫu để học tập của nhiều nền điện ảnh trên thế giới, trong đó có điện ảnh Việt Nam. Hội thảo “Công nghiệp điện ảnh Mỹ - Mô hình thành công và bài học cho Việt Nam” là dịp để các nhà làm phim Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ nền điện ảnh hùng mạnh nhất thế giới này.

Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Phương Thảo (bên phải) trò chuyện về cách cha mẹ đồng hành cùng con cái.

Giúp con trẻ “cai” game và mạng xã hội

Chia sẻ cùng các phụ huynh về cách giúp con mình rời xa game, mạng xã hội, Thạc sĩ, Bác sĩ Bùi Phương Thảo, Bác sĩ chuyên khoa Tâm thần, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương cho rằng, điều quan trọng là gần gũi con cái, đồng hành và cùng con trực tiếp trải nghiệm thế giới thực bằng kinh nghiệm của mình, đặc biệt là đọc sách.

Cảnh trong phim hoạt hình “Trạng Quỳnh nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu”.

Hoạt hình Việt Nam và khát vọng hội nhập

Dù đã có giai đoạn chững lại, đến nay, hoạt hình Việt Nam đang bước vào thời kỳ phát triển mới với sự nhập cuộc của đội ngũ sáng tạo trẻ, sự đầu tư từ các doanh nghiệp và những tác phẩm mang đậm bản sắc dân tộc.

Hội thảo là diễn đàn để các nhà nghiên cứu trao đổi, làm rõ những đóng góp của Thám hoa Vũ Công Tể đối với lịch sử, giáo dục và văn hóa dân tộc. (Ảnh: Hồng Quân)

Tôn vinh giá trị di sản của Thám hoa Vũ Công Tể sau gần 300 năm

Ngày 2/7, tại Hà Nội, đã diễn ra Hội thảo khoa học "Danh nhân lịch sử Thám hoa Vũ Công Tể (1687-1742): Cuộc đời và sự nghiệp", quy tụ các nhà nghiên cứu, chuyên gia lịch sử và đại diện cơ quan văn hóa nhằm làm rõ những giá trị về cuộc đời, sự nghiệp của Thám hoa Vũ Công Tể, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

Đỗ Nhật Hoàng tại Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng. (Ảnh: NVCC)

Đỗ Nhật Hoàng: Cuộc sống của tôi đã có nhiều thay đổi sau “Mưa đỏ”

Cùng với đạo diễn, Thượng tá, Nghệ sĩ Ưu tú Đặng Thái Huyền, Đỗ Nhật Hoàng và các diễn viên trong đoàn làm phim “Mưa đỏ” có mặt tại Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng 2026 dự thi hạng mục Phim Việt Nam, giao lưu với báo chí và khán giả. Anh đã có những chia sẻ về những thay đổi trong cuộc sống sau khi tham gia “Mưa đỏ”.

Nhà thơ Hữu Thỉnh và đại diện Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tặng sách cho các đơn vị trong quân đội.

Ra mắt tiểu thuyết "Thép dưới cỏ" của nhà thơ Hữu Thỉnh

Ngày 1/7, tại Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết đầu tay "Thép dưới cỏ". Lấy cảm hứng từ chiến dịch Tà Mây-Làng Vây năm 1968, tác phẩm vừa tái hiện lịch sử đồng thời khắc họa số phận người lính và khát vọng hòa bình sau chiến tranh.