Giải pháp thực hiện ba đột phá chiến lược trong kỷ nguyên mới

Ngày 12/5, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học “Giải pháp thực hiện ba đột phá chiến lược trong kỷ nguyên mới” thu hút đông đảo sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học.

Toàn cảnh Hội thảo.
Toàn cảnh Hội thảo.

Đây là hoạt động thiết thực của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5), kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng ta xác định 3 đột phá chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội Việt Nam gồm: đột phá về thể chế và thực thi; đột phá về nguồn nhân lực; và đột phá về hạ tầng. Đại hội cũng đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao trong đó mục tiêu trọng tâm được xác định là xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, Đảng chủ trương cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phân cấp, phân quyền. Đảng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu 3 đột phá chiến lược phải “làm thật mạnh, làm thật nhanh, làm đến nơi đến chốn”, vì đây là những đòn bẩy quyết định để đất nước bứt phá, tăng tốc tiến kịp các nước phát triển hơn.

Trong bối cảnh mới, nhiều cơ hội và thách thức, để hiện thực hóa 3 mục tiêu đột phá này cần sự nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Hội thảo “Giải pháp thực hiện ba đột phá chiến lược trong kỷ nguyên mới” được các chuyên gia thảo luận, làm sâu sắc các nội dung liên quan như: định hướng đổi mới tư duy để thúc đẩy hữu hiệu thực hiện ba đột phá chiến lược trong bối cảnh mới, phân tích những điểm được, chưa được, các điểm nghẽn và thách thức khi thực hiện ba đột phá, làm rõ hơn định hướng, giải pháp hoàn thiện trong thời gian tới theo từng nhóm đột phá chiến lược, phân tích làm rõ định hướng, giải pháp tăng tính đồng bộ giữa ba đột phá trong quá trình thực hiện.

1252.jpg
Chủ trì Hội thảo (từ trái sang phải): Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; đồng chí Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Tiến sĩ Đặng Xuân Thanh, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, việc thực hiện 3 đột phá thời gian qua bước đầu đạt được một số kết quả khả quan. Nhiều rào cản thể chế liên quan thị trường bất động sản, giấy phép kinh doanh từng bước được tháo gỡ, đặc biệt trong những tháng đầu năm 2026.

Chủ trương phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân cũng góp phần khơi thông nguồn vốn đầu tư vào các dự án hạ tầng quy mô lớn như hạ tầng đô thị, đường sắt và giao thông chiến lược. Đây là một trong những nhân tố quan trọng góp phần tạo động lực cho thị trường chứng khoán Việt Nam đạt mức cao nhất trong lịch sử ngay sau Đại hội.

Tuy nhiên trong tầm nhìn dài hạn, còn nhiều thách thức cố hữu và thách thức mới cần được đánh giá, nhận diện. Đầu tiên là môi trường quốc tế và khu vực vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, nhất là xung đột vũ trang Trung Đông, Nga-Ukraine. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải có chính sách ứng phó linh hoạt, hiệu quả trước các diễn biến và thay đổi của tình hình quốc tế.

Hiện, nhiều nước quay lại bảo hộ trong nước bằng cách áp dụng chính sách giải toàn cầu hóa, rồi nhất là chiến tranh thương mại giữa các siêu cường gây ảnh hưởng lên tăng trưởng kinh tế Việt Nam và các cân đối vĩ mô, an ninh kinh tế. Những nhân tố mới này đặt ra yêu cầu về theo dõi, dự báo kịp thời, chính xác để xử lý, có chiến thuật và chiến lược phù hợp.

Với cơ cấu kinh tế hiện hữu, năng lực tự chủ, tự cường cũng ảnh hưởng từ gián đoạn chuỗi cung ứng do xung đột quân sự và thương mại. Đây là vấn đề chỉ giải quyết hữu hiệu trong trung và dài hạn, dẫu vậy, Việt Nam cần có chính sách chủ động chiến lược.

Không chỉ vậy, thách thức đối với đẩy mạnh đầu tư công xuất phát nhiều áp lực như giá nhiều nguyên vật liệu, nhiên liệu, nhân công xây dựng tăng rất mạnh, trong khi áp lực các địa phương thực hiện theo các chỉ tiêu kinh tế Chính phủ giao cũng tương đối lớn. Tình trạng tiến thoái lưỡng nan này cần lưu ý.

Ngoài ra, một số dấu hiệu không thể xem thường như lạm phát tăng, một số phân khúc thị trường bất động sản bắt đầu điều chỉnh, đi vào trầm lắng; do vậy, cần quản lý, điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng, cải cách thể chế bất động sản không đủ hiệu quả, hài hòa để bảo đảm an toàn hệ thống.

Hội thảo đã nhận được 40 tham luận, được tổ chức thành 2 phiên thảo luận. Phiên thứ nhất có chủ đề "Hoàn thiện thể chế và đổi mới tư duy quản trị phát triển trong Kỷ nguyên mới", phiên thứ hai với chủ đề “Giải pháp triển khai ba đột phá chiến lược trong các lĩnh vực trọng điểm”.

Đây là dịp để ghi nhận, lắng nghe những đóng góp những ý kiến sâu sắc, thiết thực của các chuyên gia, nhà khoa học, giúp Đảng và Nhà nước hoàn thiện chính sách, góp phần vào công cuộc cải cách, hoàn thiện thể chế, hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường trong kỷ nguyên mới.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

COSTI-90: ASEAN thúc đẩy huy động nguồn lực, đưa hợp tác Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo vào thực tiễn

Tại Cuộc họp lần thứ 21, Hội đồng Tư vấn cho Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (BAC) tập trung thảo luận cơ chế huy động nguồn lực, triển khai các sáng kiến ưu tiên và đo lường hiệu quả thực hiện Kế hoạch hành động ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035.

Thành phố Huế được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam năm 2026 với giải pháp chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp qua nền tảng Hue-S và IOC. (Ảnh: KHCN)

Huế được vinh danh tại hạng mục “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc”

Tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam - Vietnam Digital Awards (VDA) 2026, thành phố Huế được vinh danh ở hạng mục “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc”. Kết quả này ghi nhận nỗ lực ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Quang cảnh hội nghị đối thoại. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau tiếp sức cho tuổi trẻ bứt phá, đổi mới sáng tạo

Ngày 14/10, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời chủ trì Hội nghị đối thoại với thanh niên năm 2026, với chủ đề “Phát huy vai trò của thanh niên Cà Mau trong việc phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Một trong nhiều điểm mới của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số. (Ảnh: TRÀ MY)

Đổi mới cơ chế, nâng hiệu quả chuyển đổi số

Giảm giấy tờ, hạn chế khai báo lại thông tin, từng bước cung cấp dịch vụ công chủ động là những thay đổi đáng chú ý của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP. Cùng với các cơ chế mới về đầu tư và thử nghiệm công nghệ, những quy định này tạo cơ sở đổi mới cách tổ chức chuyển đổi số, phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận tiện hơn.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: HÀ LINH)

Đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa

Trước sự phát triển nhanh của công nghệ và yêu cầu chuyển đổi xanh, hoạt động tiêu chuẩn hóa cần chủ động đón đầu công nghệ, tham gia định hình tiêu chuẩn quốc tế và tạo giá trị thiết thực cho doanh nghiệp. Đây là yêu cầu được nhấn mạnh tại Lễ kỷ niệm Ngày Tiêu chuẩn Thế giới tổ chức chiều 14/10.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh trao đổi tri thức chuyên ngành.

Đổi mới sáng tạo trong khoa học xã hội và nhân văn

Trong kỷ nguyên công nghệ, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, các nghiên cứu nếu chỉ dừng ở việc mô tả hiện tượng, tổng hợp tài liệu, lặp lại những khung lý thuyết quen thuộc ít có khả năng tác động vào đời sống thì khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn sẽ ngày càng lớn. 

Khu trưng bày các sản phẩm chuyển đổi số của thành phố Hà Nội tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội).

Bắt đầu từ những việc người dân cần

Từ phản ánh về vệ sinh môi trường, tra cứu nguồn gốc bữa ăn học đường đến thực hiện thủ tục hành chính, nhiều địa phương đang ứng dụng công nghệ để giải quyết những việc người dân cần. Hiệu quả của các mô hình gắn với quy trình thuận tiện, trách nhiệm xử lý rõ ràng và sự hỗ trợ để người dân sử dụng được dịch vụ số.

Triển lãm các sản phẩm, kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu, bán dẫn và vật lý ứng dụng tại Triển lãm thành tựu khoa học và công nghệ của Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: HÀ LINH)

Triển khai xác nhận sản phẩm công nghệ chiến lược

Việc xác nhận sản phẩm công nghệ chiến lược sẽ được triển khai đối với các sản phẩm đã được phát triển, thương mại hóa. Các sản phẩm đăng ký được đánh giá theo những tiêu chí về công nghệ, tác động đối với kinh tế-xã hội hoặc quốc phòng, an ninh và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Vì sao các quốc gia đầu tư xây dựng hạ tầng điện toán lượng tử?

Vì sao các quốc gia đầu tư xây dựng hạ tầng điện toán lượng tử?

Từ tìm ra vật liệu mới cho pin, nghiên cứu phân tử để phát triển thuốc đến giải những bài toán tối ưu phức tạp trong sản xuất, máy tính lượng tử được kỳ vọng mở thêm khả năng tính toán cho con người. Vì tiềm năng ấy, Mỹ và các nước châu Âu đang đầu tư hàng chục tỷ USD, xây dựng máy tính và đào tạo người sử dụng.

Thông điệp của Ngày Tiêu chuẩn thế giới 2026. (Ảnh: ST)

Hưởng ứng Ngày Tiêu chuẩn thế giới 2026: Vì mục tiêu phát triển bền vững

Ngày 14/10 hằng năm là Ngày Tiêu chuẩn thế giới, được Ủy ban Kỹ thuật Điện quốc tế (IEC), Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) và Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) lựa chọn nhằm tôn vinh sự đóng góp của hàng nghìn chuyên gia, tổ chức trên toàn cầu trong xây dựng, phát triển và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế.

Việt Nam đăng cai Hội nghị Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN lần thứ 90 và các hội nghị liên quan tại Đà Nẵng. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Việt Nam đăng cai Hội nghị khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ASEAN lần thứ 90

Từ ngày 13-15/10, Bộ Khoa học và Công nghệ đăng cai tổ chức Hội nghị lần thứ 90 của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (COSTI-90) và các hội nghị liên quan tại thành phố Đà Nẵng. Hội nghị dự kiến quy tụ khoảng 250 đại biểu, tập trung thảo luận các ưu tiên hợp tác nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của khu vực.