Đây là hoạt động thiết thực của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5), kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng ta xác định 3 đột phá chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội Việt Nam gồm: đột phá về thể chế và thực thi; đột phá về nguồn nhân lực; và đột phá về hạ tầng. Đại hội cũng đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao trong đó mục tiêu trọng tâm được xác định là xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.
Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, Đảng chủ trương cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phân cấp, phân quyền. Đảng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu 3 đột phá chiến lược phải “làm thật mạnh, làm thật nhanh, làm đến nơi đến chốn”, vì đây là những đòn bẩy quyết định để đất nước bứt phá, tăng tốc tiến kịp các nước phát triển hơn.
Trong bối cảnh mới, nhiều cơ hội và thách thức, để hiện thực hóa 3 mục tiêu đột phá này cần sự nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Hội thảo “Giải pháp thực hiện ba đột phá chiến lược trong kỷ nguyên mới” được các chuyên gia thảo luận, làm sâu sắc các nội dung liên quan như: định hướng đổi mới tư duy để thúc đẩy hữu hiệu thực hiện ba đột phá chiến lược trong bối cảnh mới, phân tích những điểm được, chưa được, các điểm nghẽn và thách thức khi thực hiện ba đột phá, làm rõ hơn định hướng, giải pháp hoàn thiện trong thời gian tới theo từng nhóm đột phá chiến lược, phân tích làm rõ định hướng, giải pháp tăng tính đồng bộ giữa ba đột phá trong quá trình thực hiện.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, việc thực hiện 3 đột phá thời gian qua bước đầu đạt được một số kết quả khả quan. Nhiều rào cản thể chế liên quan thị trường bất động sản, giấy phép kinh doanh từng bước được tháo gỡ, đặc biệt trong những tháng đầu năm 2026.
Chủ trương phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân cũng góp phần khơi thông nguồn vốn đầu tư vào các dự án hạ tầng quy mô lớn như hạ tầng đô thị, đường sắt và giao thông chiến lược. Đây là một trong những nhân tố quan trọng góp phần tạo động lực cho thị trường chứng khoán Việt Nam đạt mức cao nhất trong lịch sử ngay sau Đại hội.
Tuy nhiên trong tầm nhìn dài hạn, còn nhiều thách thức cố hữu và thách thức mới cần được đánh giá, nhận diện. Đầu tiên là môi trường quốc tế và khu vực vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, nhất là xung đột vũ trang Trung Đông, Nga-Ukraine. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải có chính sách ứng phó linh hoạt, hiệu quả trước các diễn biến và thay đổi của tình hình quốc tế.
Hiện, nhiều nước quay lại bảo hộ trong nước bằng cách áp dụng chính sách giải toàn cầu hóa, rồi nhất là chiến tranh thương mại giữa các siêu cường gây ảnh hưởng lên tăng trưởng kinh tế Việt Nam và các cân đối vĩ mô, an ninh kinh tế. Những nhân tố mới này đặt ra yêu cầu về theo dõi, dự báo kịp thời, chính xác để xử lý, có chiến thuật và chiến lược phù hợp.
Với cơ cấu kinh tế hiện hữu, năng lực tự chủ, tự cường cũng ảnh hưởng từ gián đoạn chuỗi cung ứng do xung đột quân sự và thương mại. Đây là vấn đề chỉ giải quyết hữu hiệu trong trung và dài hạn, dẫu vậy, Việt Nam cần có chính sách chủ động chiến lược.
Không chỉ vậy, thách thức đối với đẩy mạnh đầu tư công xuất phát nhiều áp lực như giá nhiều nguyên vật liệu, nhiên liệu, nhân công xây dựng tăng rất mạnh, trong khi áp lực các địa phương thực hiện theo các chỉ tiêu kinh tế Chính phủ giao cũng tương đối lớn. Tình trạng tiến thoái lưỡng nan này cần lưu ý.
Ngoài ra, một số dấu hiệu không thể xem thường như lạm phát tăng, một số phân khúc thị trường bất động sản bắt đầu điều chỉnh, đi vào trầm lắng; do vậy, cần quản lý, điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng, cải cách thể chế bất động sản không đủ hiệu quả, hài hòa để bảo đảm an toàn hệ thống.
Hội thảo đã nhận được 40 tham luận, được tổ chức thành 2 phiên thảo luận. Phiên thứ nhất có chủ đề "Hoàn thiện thể chế và đổi mới tư duy quản trị phát triển trong Kỷ nguyên mới", phiên thứ hai với chủ đề “Giải pháp triển khai ba đột phá chiến lược trong các lĩnh vực trọng điểm”.
Đây là dịp để ghi nhận, lắng nghe những đóng góp những ý kiến sâu sắc, thiết thực của các chuyên gia, nhà khoa học, giúp Đảng và Nhà nước hoàn thiện chính sách, góp phần vào công cuộc cải cách, hoàn thiện thể chế, hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường trong kỷ nguyên mới.
