Giải “nút thắt” hạ tầng giao thông để tăng sức hút đầu tư

Là vùng trọng điểm về nông nghiệp và xuất khẩu của cả nước, Đồng bằng sông Cửu Long đang được đầu tư mạnh mẽ. Những dự án chiến lược đang giúp nơi đây hình thành mạng lưới kết nối liên vùng, mở ra cơ hội bứt phá về phát triển kinh tế và thu hút đầu tư.

Kết cấu hạ tầng vùng ĐBSCL nhất là hạ tầng về giao thông còn chưa hoàn thiện, chưa đáp ứng nhu cầu lưu thông, vận chuyển hàng hóa trong khu vực. Ảnh: Khiếu Minh
Kết cấu hạ tầng vùng ĐBSCL nhất là hạ tầng về giao thông còn chưa hoàn thiện, chưa đáp ứng nhu cầu lưu thông, vận chuyển hàng hóa trong khu vực. Ảnh: Khiếu Minh

“Vùng trũng” về hạ tầng giao thông

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có diện tích tự nhiên 39.734 km2 chiếm 12,2% diện tích tự nhiên cả nước. Nơi đây luôn đứng đầu cả nước về sản lượng gạo, tôm nước lợ, cá tra và trái cây. Tuy nhiên, đến nay ĐBSCL vẫn bị đánh giá là “vùng trũng” về hệ thống giao thông hiện đại. Tính đến trước năm 2020, toàn vùng chỉ sở hữu 39 km đường cao tốc. Đến nay, dù vùng đã có 120 km đường bộ cao tốc được đưa vào khai thác, 428 km đường bộ cao tốc đang triển khai thi công nhưng nhiều chuyên gia kinh tế đánh giá, con số trên vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của vùng.

GS Dương Như Hùng, Giảng viên Trường đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chiều dài các loại đường của một quốc gia được tính phụ thuộc vào diện tích, mật độ dân số, GDP bình quân đầu người... Thông thường, khi GDP/đầu người tăng 2% tương ứng đường cao tốc tăng thêm 1%. Nếu tính theo GDP, khu vực ĐBSCL cần khoảng 1.263 km mới đáp ứng nhu cầu tăng trưởng và kết nối.

Trong khi đó, dù có mạng lưới sông ngòi chằng chịt với tổng độ dài trên 28 nghìn km, nhưng hệ thống giao thông đường thủy chưa được khai thác hiệu quả do thiếu cảng biển nước sâu và trung tâm logistics chuyên dụng. Điều này dẫn đến phần lớn hàng hóa tại ĐBSCL vẫn phải trung chuyển qua Thành phố Hồ Chí Minh khiến chi phí logistics tăng cao. Điển hình như việc vận chuyển nông sản từ các tỉnh ĐBSCL ra Cảng Cát Lái mất 3-5 ngày, giá thành bị đội lên 1,5-2 lần. Năng lực cạnh tranh suy giảm, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp.

Nỗ lực nâng cấp hạ tầng

Trước những tồn tại này, Chính phủ đang đẩy mạnh đầu tư vào loạt dự án giao thông chiến lược. Quyết định số 287/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, nêu rõ: Hệ thống đường cao tốc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 có tổng chiều dài khoảng 1.166 km, bao gồm 3 trục dọc kết nối vùng ĐBSCL - vùng Đông Nam Bộ và 3 trục ngang gắn kết hệ thống cảng biển với các cửa khẩu quốc tế.

Một điểm đáng chú ý nữa trong nỗ lực nâng cấp hạ tầng vùng ĐBSCL là quy hoạch cảng biển nước sâu Trần Đề. Với khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn đến 100.000 DWT, dự án này được xem là cửa ngõ chiến lược giúp hàng hóa từ vùng có thể xuất khẩu trực tiếp ra quốc tế, không còn phụ thuộc vào trung chuyển qua Thành phố Hồ Chí Minh hay các khu vực lân cận.

Dự tính, tổng vốn đầu tư giai đoạn 2021-2030 khoảng 106 nghìn tỷ đồng, triển khai theo nhiều nguồn: ngân sách, PPP, ODA và tư nhân. Mới đây nhất, ngày 10/7, Bộ trưởng Xây dựng đã ký Quyết định số 1052/QĐ-BXD về việc giao Cục Đường bộ Việt Nam làm chủ đầu tư Dự án cải tạo, nâng cấp 3 tuyến Quốc lộ (53, 62, 91B) tại khu vực ĐBSCL. Khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ liên vùng tại ĐBSCL, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường năng lực bảo đảm quốc phòng - an ninh và nâng cao khả năng thích ứng trước những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng quyết liệt, một mạng lưới giao thông hoàn chỉnh sẽ giúp vùng ĐBSCL nâng cao hiệu quả sản xuất, rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và mở rộng cơ hội xuất khẩu trực tiếp ra thế giới. Việc sớm hoàn thiện hạ tầng giao thông không chỉ là yêu cầu cấp bách, mà còn là chìa khóa để vùng khơi thông tiềm năng, tăng cường năng lực cạnh tranh để phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Với mục tiêu nâng mức độ hài lòng của người nộp thuế đạt tối thiểu 93% trong năm 2026, Thuế TP Cần Thơ đã đẩy mạnh sự tương tác chặt chẽ giữa cơ quan thuế với người dân trên địa bàn.

Hướng đến sự minh bạch, thân thiện trong quản lý thuế

Việc lấy sự hài lòng của người nộp thuế làm trung tâm được xem là bước đi chiến lược của ngành thuế nói chung và của Thuế thành phố Cần Thơ nói riêng, nhằm xây dựng một hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch và thân thiện hơn với cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Hỗ trợ người dân làm thủ tục nộp hồ sơ trực tuyến tại Trung tâm phục vụ hành chính công Cần Thơ. Ảnh: MINH HUYỀN

Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ

Cùng các địa phương, thành phố Cần Thơ đã và đang tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động quản trị nhà nước, cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Cần Thơ tổ chức 4 điểm khám sức khỏe, sàng lọc bệnh miễn phí (Trong ảnh: Lãnh đạo thành phố và lãnh đạo Sở Y tế thành phố Cần Thơ tham dự chương trình khám sức khỏe miễn phí tại điểm xã Nhơn Ái).

Tin tức

• Sở Y tế thành phố Cần Thơ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho khoảng 1.000 người dân thuộc đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi và phụ nữ tại 4 xã Tân Hòa, Nhơn Ái, Long Phú và Long Bình.

Thu gom rác thải nhựa trên biển ở Phú Quốc. Ảnh: PQX

Hướng đi mới xử lý rác thải nhựa

Đặc khu Phú Quốc (An Giang) vừa qua đã khởi động dự án thí điểm mô hình đặt cọc hoàn trả (DRS) trong thu gom và xử lý rác thải trên đảo. Đây được xem là bước tiến quản lý rác thải nhựa, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn tại địa phương.

Để triển khai Đề án hiệu quả cần tiếp tục đào tạo nâng cao năng lực cho các tổ khuyến nông cộng đồng, hợp tác xã và tổ hợp tác. Ảnh: Trung tâm KNQG

Những bước đi vững chắc

Những ngày đầu tháng 5/2026, nông dân tại xã Hưng Mỹ (tỉnh Vĩnh Long) đang mải miết thu hoạch những khoảnh ruộng cuối cùng của vụ đông - xuân.

Hạ tầng thủy lợi là yếu tố căn bản, then chốt để thực hiện hiệu quả các biện pháp canh tác giảm phát thải. Ảnh: Tạ Quang

Tháo gỡ những “nút thắt”

Sau hơn hai năm triển khai, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhưng để đề án thật sự đạt mục tiêu, vẫn còn nhiều “nút thắt” cần giải pháp tháo gỡ.

Sản phẩm OCOP Cà Mau khẳng định thương hiệu. Ảnh: BCM

Tin tức

• Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau phối hợp với Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Cà Mau vừa tổ chức Phiên chợ OCOP giới thiệu quảng bá các sản phẩm đặc sản của địa phương.

Thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Bàu Môn (An Giang) thu hoạch lúa.

Bài toán lợi ích vẫn cần thêm dữ liệu

Sau nhiều năm quen với tư duy “trúng mùa là được”, người nông dân Đồng bằng sông Cửu Long giờ phải học thêm cách ghi nhật ký điện tử, giảm giống gieo sạ, tiết kiệm nước. Nhưng điều họ vẫn chưa nhìn thấy rõ nhất là: hạt gạo “xanh” sẽ bán được giá cao hơn bao nhiêu.

Nghệ nhân Danh Vũ bên chiếc ghe ngo vừa hoàn thiện. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Bền bỉ giữ nghề đóng ghe ngo

Ghe ngo (tiếng Khmer là tuk ngô) là loại thuyền truyền thống gắn với lễ hội Oóc Om Bóc của đồng bào Khmer Nam Bộ, được sử dụng trong các cuộc đua cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Giữ nghề truyền thống, tại thành phố Cần Thơ, nhiều nghệ nhân vẫn bền bỉ đóng và trang trí ghe ngo.

Cầu Quang Trung - một điểm nhấn phát triển hạ tầng đô thị của TP Cần Thơ. Ảnh: Nam Nguyễn

Định hình không gian phát triển mới cho Cần Thơ

Trước yêu cầu mới sau sắp xếp đơn vị hành chính và hoàn thiện hệ thống quy hoạch quốc gia, thành phố Cần Thơ đang khẩn trương lập Quy hoạch chung đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới thành phố với 103 đơn vị hành chính (31 phường và 72 xã).

Sáng kiến Biến lá cây thành thông điệp xanh. (Ảnh Hội đồng Anh)

Hạt giống cho chuyển đổi xanh

142 bạn trẻ đến từ 13 tổ chức địa phương đã được tập huấn nâng cao kiến thức về biến đổi khí hậu dựa trên bộ công cụ Kỹ năng về khí hậu của Hội đồng Anh.

Sơ chế sản phẩm khô các loại tại Công ty TNHH chế biến thủy sản Phát Huy (xã Thạnh Phong, Vĩnh Long).

8.100 tỷ đồng

Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long vừa công bố: Trong quý I/2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt hơn 8.100 tỷ đồng, bằng 35,8% dự toán Hội đồng nhân dân tỉnh giao, vượt tiến độ thu bình quân năm và tăng so với cùng kỳ năm trước.

Chợ nổi là thương hiệu riêng có của Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Anh Quân

Định vị lại thương hiệu du lịch vùng đất “Chín Rồng”

Hội nghị xúc tiến, quảng bá du lịch Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) năm 2026 vừa diễn ra tại Hà Nội không chỉ là dịp để giới thiệu vẻ đẹp của vùng đất “Chín Rồng” đến thị trường phía bắc, mà còn là diễn đàn để các nhà quản lý và chuyên gia thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại cốt lõi.

Nếu khai thác và điều tiết nước hiệu quả sẽ thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững. Ảnh: Phong Linh

Chủ động giải pháp ứng phó hạn - mặn

Đồng bằng sông Cửu Long đang vào cao điểm mùa khô, đặc biệt trong tháng 4/2026, khi triều cường kết hợp lượng nước từ thượng nguồn sông Mê Công giảm có thể khiến độ mặn gia tăng. Trước tình hình này, tỉnh Đồng Tháp và các địa phương miền Tây đã và đang triển khai các giải pháp ứng phó.

Kiểm tra giống cá tra tại Công ty cổ phần Cá tra Việt - Úc An Giang. Ảnh : VĂN PHÔ

Chu kỳ phát triển mới

Đồng bằng sông Cửu Long với vai trò “vựa thủy sản” của cả nước đang đứng trước bài toán vừa phải nâng cao giá trị của ngành, vừa phải chống chọi lại sự khắc nghiệt của biến đổi khí hậu.

Người dân Cà Mau thu hoạch tôm thẻ siêu thâm canh. Ảnh: Báo Cà Mau

Chuyển mạnh từ tư duy “sản lượng” sang “giá trị”

Trong danh mục nông sản xuất khẩu của Việt Nam, cá tra là sản phẩm chiến lược. Bước sang năm 2026, lĩnh vực này đang đứng trước ngưỡng chuyển mạnh từ tư duy “sản lượng” sang “giá trị”, lấy chất lượng, an toàn thực phẩm, uy tín và tính bền vững làm nền tảng.

Thu hoạch cá rô phi nuôi ở thành phố Cần Thơ. Ảnh: Tích Chu

Hướng đi nhiều tiềm năng

Trong bối cảnh thị trường thủy sản biến động, cá rô phi đang được xem là hướng đi mới giúp đa dạng hóa đối tượng nuôi và mở rộng dư địa xuất khẩu cho miền sông nước.

Một góc Vườn quốc gia Tràm Chim.

Tin tức

• Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp tổ chức khởi động giai đoạn 2 của dự án Giải pháp thuận thiên thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long (CRxN) tại Vườn quốc gia Tràm Chim.

Nước trên kênh, rạch tại quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ đang xuống thấp.

Tin tức

• Trước thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn, thành phố Cần Thơ đã phê duyệt điều chỉnh quy hoạch với định hướng quản lý nước thông minh và bền vững; phấn đấu trên 85% cư dân khu vực ngoại ô được sử dụng nước sạch đạt chuẩn vào năm 2030.

Không gian đa sắc mầu tại cơ sở dệt thổ cẩm Mohamad thu hút giới trẻ đến tham quan, trải nghiệm. Ảnh: TTXVN

Trải nghiệm mới ở làng Chăm

Đến trải nghiệm du lịch cộng đồng tại làng Chăm, ở xã Châu Phong, tỉnh An Giang, nhiều người đặc biệt ấn tượng với các nghệ nhân miệt mài đưa thoi bên khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm đầy mầu sắc.

Đường cao tốc Cần Thơ - Cà Mau.

Cải thiện hạ tầng giao thông, rộng không gian phát triển

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) từ lâu là vùng giàu tiềm năng nhưng lại chịu nhiều “rào cản vô hình”, trong đó giao thông đường bộ là điểm nghẽn lớn nhất. Sang năm 2026, với hàng loạt công trình cao tốc đang hoàn thiện và đưa vào khai thác, bức tranh hạ tầng của vùng có những chuyển động mạnh mẽ.

Giá dừa khô nguyên liệu giảm, ảnh hưởng đến cuộc sống của nông dân Vĩnh Long.

Nông dân lao đao vì giá dừa

Gần đây, giá dừa khô nguyên liệu tại tỉnh Vĩnh Long - địa phương có diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước liên tục giảm mạnh, tác động trực tiếp đến thu nhập và đời sống hàng chục nghìn hộ nông dân.

Đo cảm biến IoT năng lượng mặt trời giám sát mực nước, độ mặn ở Cà Mau.

“Phù sa mới” cho Đồng bằng sông Cửu Long

ĐBSCL đang đối diện nghịch lý sông rạch dày đặc nhưng mùa khô vẫn thiếu nước sinh hoạt. Khi giải pháp công trình truyền thống dần bộc lộ giới hạn, khoa học dữ liệu và hợp tác quốc tế được kỳ vọng tạo “phù sa mới”, mở lối thích ứng bền vững cho hơn 19 triệu dân vùng châu thổ.

Ngành dừa Việt Nam đã phát triển được gần 90 dòng sản phẩm.

Khai thác sâu giá trị cây dừa

Biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng tiêu cực đến nông nghiệp Việt Nam, buộc sản xuất phải thích ứng với hạn hán, xâm nhập mặn... Trong bối cảnh đó, cây dừa nổi lên như lựa chọn chiến lược ở Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần mở hướng sinh kế bền vững cho người dân.

Với chính sách mới vừa ban hành, ngư dân Cà Mau được hỗ trợ 100% chi phí cước thuê bao hằng tháng trên thiết bị VMS đến hết năm 2028.

Tin tức

• HĐND tỉnh Cà Mau vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế thiết bị giám sát hành trình (VMS) và chi trả cước thuê bao.