Trong đó chỉ rõ, từ ngày 1/7/2026, sẽ thực hiện vùng phát thải thấp thí điểm tại một số khu vực trong vành đai 1.
Để thực hiện vùng phát thải thấp (LEZ), Sở Xây dựng đã ban hành kế hoạch triển khai các nhóm biện pháp phát triển hạ tầng giao thông nhằm hỗ trợ việc chuyển đổi phương tiện; rà soát, bố trí các điểm dừng đỗ, điểm trung chuyển phục vụ kết nối giữa các loại hình vận tải hành khách công cộng, các điểm giao thông tĩnh với phương tiện giao thông cá nhân và phát triển hệ thống trạm tiếp năng lượng sạch công cộng, hạ tầng thu gom và xử lý pin xe điện sau thải bỏ...
Theo Trưởng ban Vận động Net Zero 2050 Phạm Hoài Trung, có nhiều nguồn phát thải, từ giao thông, điện năng, hạ tầng, chất thải đô thị..., trong đó nguồn phát thải giao thông đường bộ được đánh giá là lớn nhất và dễ đo lường nhất. Vì thế các phương tiện giao thông là điểm vào phù hợp nhất cho kiểm kê LEZ trong giai đoạn đầu để có các chính sách tác động rõ ràng và nhanh nhất. Thông qua dữ liệu đánh giá, các ngành chức năng sẽ thiết kế các chính sách hỗ trợ người dân trong chuyển đổi giao thông, để LEZ góp phần cải thiện chất lượng sống.
Ông Phạm Hoài Trung nhấn mạnh, để triển khai hiệu quả việc kiểm kê và giảm phát thải LEZ, cần xác định rõ yêu cầu và phạm vi, tránh dàn trải; áp dụng chuẩn mực một cách linh hoạt, dùng chuẩn làm công cụ hỗ trợ, không làm rào cản; truyền thông đúng để tạo đồng thuận; đào tạo và nâng cao nhận thức cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng.
Làm rõ hơn thực trạng chất lượng không khí tại Hà Nội, TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam cho biết, thành phố Hà Nội đã nhận diện vấn đề ô nhiễm không khí từ khá sớm và triển khai nhiều giải pháp, nhưng tình trạng ô nhiễm vẫn có xu hướng gia tăng, kéo dài, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.
Hà Nội có địa bàn rộng, bao gồm cả khu vực nội thành và ngoại thành, song ô nhiễm không khí chủ yếu tập trung tại khu vực nội đô. Ô nhiễm không khí tại Hà Nội mang tính chất theo mùa, thường diễn ra từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, do ảnh hưởng lớn của điều kiện khí hậu.
Vào mùa hè, tình trạng ô nhiễm không khí thường giảm hơn do có gió, mưa và không xuất hiện nghịch nhiệt, giúp các chất ô nhiễm khuếch tán lên tầng cao. Bên cạnh đó, các hoạt động như đào đường, xây dựng cũng là nguyên nhân góp phần làm gia tăng ô nhiễm.
TS Hoàng Dương Tùng cho biết, tại khu vực nội đô, các cơ quan chức năng đã chỉ rõ nhiều nguồn gây ô nhiễm, nhất là các phương tiện giao thông. Tuy nhiên, việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh từ xe xăng sang xe điện chưa phải là “cây đũa thần”, bởi, nếu chỉ giảm xe chạy xăng mà vẫn giữ nguyên lượng phương tiện thì hiệu quả mang lại sẽ không lớn do lưu lượng giao thông vẫn quá tải và các ảnh hưởng khác của xe điện trong quá trình sạc điện, sử dụng phanh…
Do đó, thành phố Hà Nội cần một tổ hợp giải pháp đồng bộ, trong đó ưu tiên giảm phương tiện cá nhân, tăng cường phương tiện giao thông công cộng.
Cùng quan điểm này, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách công cộng Hà Nội Nguyễn Hoàng Hải cho biết, vận tải công cộng của thành phố đang đứng trước cơ hội đóng vai trò trụ cột trong xây dựng mô hình vùng phát thải thấp. Tuy nhiên nền tảng giao thông công cộng chưa đủ năng lực thay thế vai trò của phương tiện cá nhân trong ngắn hạn, nếu áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện một cách đột ngột có thể gây “sốc” về giao thông và xã hội.
Hiệp hội kiến nghị việc hạn chế, cấm phương tiện sử dụng xăng theo lộ trình nhiều giai đoạn, theo vùng và theo đối tượng, gắn chặt với việc ưu tiên tuyệt đối cho giao thông công cộng. Về phương tiện, cần đẩy nhanh chuyển đổi sang buýt điện, buýt xanh; đồng thời phát triển phương tiện cỡ nhỏ phù hợp khu vực lõi đô thị. Đáng chú ý, về kết nối, cần thúc đẩy mô hình đa phương thức, liền mạch, gồm xe buýt - metro - xe đạp công cộng - đi bộ, hướng tới “một chuyến đi, nhiều phương tiện, một vé”.
