Thực trạng nêu trên được ông Ngô Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường chia sẻ tại Tọa đàm “Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng, từ quy hoạch đến nâng cao chất lượng đời sống người dân” do Báo Thanh niên tổ chức sáng 23/10.
Phường Vĩnh Hưng cách Hồ Gươm khoảng 4km. Sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, phường có diện tích 4,47km2, dân số khoảng 80.000 người, giữ vai trò là khu vực nội đô mở rộng kết nối trung tâm với hướng phát triển phía nam và đông nam Thủ đô. Với vị trí như vậy nhưng lãnh đạo phường cho biết, địa phương này còn chưa được đầu tư về hạ tầng,
Rất nhiều câu hỏi được đặt ra về câu chuyện tái thiết đô thị Vĩnh Hưng. Phó Tổng Biên tập Báo Thanh niên Trần Việt Hưng cho rằng, khi một khu vực đô thị được nghiên cứu tái thiết, điều được đặt lên bàn không chỉ là những bản vẽ quy hoạch hay những công trình sẽ được xây dựng. Đó còn là tương lai của một vùng đất, là chất lượng sống của cộng đồng dân cư, là những ngôi nhà, sinh kế và mối gắn bó của người dân với nơi mình đã sống qua nhiều năm tháng.
Ông Trần Việt Hưng nhấn mạnh, với người dân đang sinh sống tại Vĩnh Hưng, những câu hỏi về nơi ở, điều kiện tái định cư, sinh kế, chi phí và cuộc sống sau tái thiết là những mối quan tâm hàng đầu, cần được lắng nghe và trả lời đầy đủ. Vì vậy, tái thiết đô thị vừa là yêu cầu phát triển, vừa là một quá trình cần được nghiên cứu thấu đáo, thông tin minh bạch và tổ chức thực hiện với trách nhiệm cao nhất.
Ủng hộ việc chọn Vĩnh Hưng làm điểm đột phá tái thiết đô thị của Hà Nội, thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Tiến sĩ, kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam nhận định: Vĩnh Hưng đang đứng trước cơ hội thành trung tâm hiện đại ở trục phát triển phía đông Thủ đô. Tuy nhiên, vấn đề tái thiết đô thị Hà Nội là chủ đề rất nóng hiện nay. Trước hết cần trả lời là vì sao lại chọn Vĩnh Hưng làm điểm tái thiết đầu tiên, làm điểm đột phá quy hoạch trong vô số lựa chọn của Hà Nội?
Ngày 12/10, Ủy ban nhân dân phường Vĩnh Hưng bắt đầu niêm yết công khai, lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với dự thảo Quy hoạch chi tiết dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng, tỉ lệ 1/500. Thời gian lấy ý kiến đến ngày 1/11/2026.
Lý giải cụ thể vì sao lại chọn Vĩnh Hưng làm điểm đột phá tái thiết trong quy hoạch tổng thể 100 năm của Hà Nội, theo ông Nghiêm, trong quy hoạch mới, Hà Nội không còn phát triển theo mô hình chùm đô thị vệ tinh nữa mà chuyển sang mô hình 9 cực phát triển.
"Vĩnh Hưng được xác định là cực phát triển phía đông, một trong 9 cực phát triển quan trọng của Thủ đô", ông Nghiêm nói.
Thứ hai, về mặt chức năng, Hà Nội quyết tâm xây dựng Vĩnh Hưng trở thành khu trung tâm dịch vụ và thương mại hiện đại nhằm giảm áp lực cho khu vực nội đô. Người dân Vĩnh Hưng trước đây vốn có đời sống tương đối khó khăn ở vùng ven sông, nay sẽ được nâng cao chất lượng cuộc sống với hạ tầng dịch vụ văn minh, hiện đại.
Người dân được tái định cư tại chỗ là điểm mấu chốt được các chuyên gia tham gia tọa đàm quan tâm, đánh giá cao.
Trong công tác tái thiết đô thị, ông Ngô Mạnh Cường cho biết, phường đặc biệt chú trọng phát triển hạ tầng giao thông, đồng thời bố trí các ô đất dành cho công trình công cộng, dịch vụ và thương mại. Việc phát triển các công trình này không chỉ đáp ứng nhu cầu của người dân, mà còn tạo thêm nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt là lĩnh vực thương mại, dịch vụ trên địa bàn.
Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng đang nghiên cứu, đề xuất phát triển các khu nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư. Phải xây dựng nhà tái định cư trước khi giải phóng mặt bằng. Theo đó, cần xác định trước các vị trí xây dựng và triển khai các công trình nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội ngay từ giai đoạn đầu.
Liên quan đến mô hình nhà ở, ông Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, cần đa dạng loại hình nhà ở, có chung cư, nhưng nên tính đến nhà liền kề, nhà vườn.
Về vấn đề này, Tiến sĩ, kiến trúc sư Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam ủng hộ phương án chung cư cao tầng chiếm tỷ trọng chủ yếu. Quy hoạch Đô thị Vĩnh Hưng có tính đến việc phát triển theo mô hình TOD (mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), vậy nên chung cư cao tầng là phù hợp. Tuy nhiên, việc thay đổi mô hình nhà ở, tái định cư tại các chung cư cao tầng đặt ra một yêu cầu, đó là bảo đảm sinh kế, an cư cho người dân ngay từ khâu quy hoạch. Trong quá khứ nhiều quy hoạch chưa làm tốt điều này - ông Phan Đăng Sơn nhận định.
Với bản quy hoạch tái thiết đô thị Vĩnh Hưng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc: làm sao để người dân hiểu rõ được những gì mà quy hoạch, dự án mang lại.
“Chúng ta phải bắt đầu từ những vấn đề hiện tại, làm rõ cho người dân hiểu tại sao Vĩnh Hưng được chọn. Hà Nội phải thay đổi những khu vực làng, xã, vượt lên trở thành một đô thị. Trong cách tiếp cận phát triển của Hà Nội không thể duy trì đô thị kiểu cũ, phải là đô thị hiện đại, sánh tầm quốc tế, có thể giữ những nét cổ truyền, nhưng không thể nhếch nhác, không để phía sau những đường phố đô thị là những khu vực còn thuộc về quá khứ", ông Trần Đình Thiên nói.
Theo ông Trần Đình Thiên, thành phố Hà Nội cần dành sự quan tâm đặc biệt cho quy hoạch dự án thí điểm này. Đi đầu, phải có cơ chế chính sách mới để tạo điều kiện tốt cho người dân. Nên thiết kế chính sách cụ thể, điều kiện bảo đảm cụ thể, không gian cụ thể, như vậy tính thuyết phục mới cao. Giải quyết những vấn đề sống còn của dân ngay tại thời điểm này, khi đang làm quy hoạch. Người dân đang lo lắng, thành phố cần cùng với chính quyền địa phương đối thoại với người dân, để người dân hiểu và đồng thuận.
