Hội nghị cấp cao G20 với sự có mặt của lãnh đạo các cường quốc hàng đầu thế giới, cũng như nhiều đại diện tổ chức quốc tế và khu vực đã diễn ra ngày 30-11 và 1-12 tại Thủ đô Buenos Aires của Argentina. Tâm điểm của hội nghị lần này là vấn đề chiến tranh thương mại và chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch, trong bối cảnh cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang và Washington đã ra lệnh trừng phạt kinh tế với nhiều quốc gia, trong đó có cả các thành viên G20.
Trước khi diễn ra hội nghị, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở thành tâm điểm của sự công kích, theo đó, phần lớn các ý kiến cho rằng ông chính là người phá đi tính thống nhất trước đây của G20 về thương mại và biến đổi khí hậu. Tại hội nghị, lãnh đạo một số nước lớn tiếp tục chỉ trích chính quyền Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt kinh tế các quốc gia khác. Trong phát biểu của mình, Tổng thống Nga Vladimir Putin cáo buộc việc áp đặt “sai trái” các biện pháp trừng phạt và chủ nghĩa bảo hộ thương mại đã vi phạm Hiến chương LHQ, nguyên tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và các tiêu chuẩn pháp lý được quốc tế công nhận. Theo ông, điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần hợp tác quốc tế, cản trở hoạt động thương mại quốc tế.
Giới phân tích cho rằng, phát biểu của ông Putin dù không nêu đích danh song ám chỉ trực tiếp đến Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh nước Mỹ đang đơn phương áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào một loạt nước như Iran, Nga, Cuba, Venezuela... và cũng là nước “châm ngòi” cho cuộc chiến về thuế với các đối tác thương mại lớn với chính sách “Nước Mỹ trước tiên”. Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng đã cảnh báo các nhà lãnh đạo G20 về việc gia tăng các nguy cơ đối với nền kinh tế toàn cầu, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo G20 “theo đuổi sự mở cửa” cũng như “chèo lái kinh tế thế giới một cách có trách nhiệm”.
Chống chủ nghĩa bảo hộ cũng đã trở thành nội dung trọng tâm của Hội nghị lãnh đạo Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS), gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, diễn ra bên lề Hội nghị cấp cao G20. Tại cuộc họp, các nhà lãnh đạo BRICS đã bày tỏ quan ngại chủ nghĩa đơn phương và bảo hộ đang ngày một gia tăng, đồng thời cho rằng khối này cần có tiếng nói mạnh mẽ, ủng hộ chủ nghĩa đa phương và hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, phản đối chủ nghĩa bảo hộ nhằm bảo đảm hòa bình và an ninh thế giới, duy trì trật tự thế giới dựa trên sự cân bằng và tôn trọng lẫn nhau…
Các nhà lãnh đạo BRICS và lãnh đạo Chile cũng thúc giục cải cách WTO trong bối cảnh mới để phục hồi khả năng tăng trưởng và tạo việc làm. Tuyên bố của Hội nghị lãnh đạo BRICS kêu gọi duy trì thương mại quốc tế mở và củng cố WTO. Tổng thống Chile Sebastian Piñera cho rằng WTO đã “đặt cược quá lâu”, thậm chí không có cơ chế giải quyết những tranh chấp.
Việc chủ nghĩa bảo hộ, chiến tranh thương mại liên tiếp trở thành tâm điểm ở các hội nghị cấp cao của các nhà lãnh đạo thế giới gần đây cũng như Hội nghị cấp cao G20 lần này cho thấy giữa các quốc gia, đặc biệt là giữa các nền kinh tế lớn đang tồn tại bất đồng dai dẳng về vấn đề này. Nếu các nước không sớm cải cách WTO và tìm được tiếng nói chung để hóa giải cuộc chiến thương mại hiện nay, đây sẽ trở thành rào cản lớn cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong những năm tới.
Hội nghị cấp cao G20 đã chính thức khép lại với việc thông qua tuyên bố chung. Dù không đạt được các mục tiêu như kỳ vọng, nhưng với việc các nước đạt được đồng thuận tại hội nghị cho thấy thành công của nước chủ nhà Argentina khi có quá nhiều sự chia rẽ giữa các quốc gia thành viên.
