Hình thành hệ sinh thái sử dụng tiếng Anh
Thời gian qua, tại tỉnh Lạng Sơn, chất lượng dạy học tiếng Anh được cải thiện theo hướng toàn diện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, ngữ pháp và kiến thức ngôn ngữ. Năm học 2025- 2026, toàn tỉnh có 79 trường mầm non, hơn 12.800 học sinh lớp 1, lớp 2 tại 92 trường được làm quen tiếng Anh; hơn 43.000 học sinh tiểu học, hơn 56.000 học sinh trung học cơ sở và hơn 25.000 học sinh trung học phổ thông học tiếng Anh bắt buộc theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Phan Mỹ Hạnh cho biết: “Chúng tôi yêu cầu các cơ sở giáo dục tổ chức đa dạng hoạt động trải nghiệm, xây dựng môi trường sử dụng ngoại ngữ trong trường học để học sinh có cơ hội thể hiện năng lực thông qua các câu lạc bộ cấp trường, ngày hội ngoại ngữ, giao lưu tiếng Anh hay những tiết học kết nối trong và ngoài tỉnh”.
Bên cạnh đó, việc giảng dạy tiếng Anh còn được đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá bằng chuyển đổi số, sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo, học liệu số. Các mô hình thí điểm được xây dựng với nhiệm vụ là “hạt nhân”, tạo tiền đề giúp nhân rộng ra toàn tỉnh.
Là 1 trong 6 đơn vị thí điểm thực hiện đề án, Trường trung học cơ sở Vĩnh Trại tổ chức tiết dạy mẫu môn Hóa học bằng tiếng Anh hết sức sôi động. “Vì được giao tiếp, trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh với cô giáo nên tiết học trở nên rất thú vị, qua đó chúng em vừa được tiếp thu kiến thức vừa được luyện tập nghe, nói và tư duy bằng tiếng Anh”, em Trần Nam Trung, lớp 8A10, chia sẻ.
Theo Nhà giáo Ưu tú Đặng Tuấn Cường, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Vĩnh Trại, ngay từ đầu năm học 2025-2026, trường tập huấn cho 100% giáo viên các bộ môn để xây dựng nền tảng về kiến thức tiếng Anh, nhất là tiếng Anh chuyên ngành. Các môn Toán, Tin, Khoa học tự nhiên sẽ tích hợp nội dung dạy bằng tiếng Anh 10%/tiết/tuần. Đến năm 2030, mỗi giáo viên Toán, Tin, Khoa học tự nhiên, mỗi năm dạy 30% số tiết được soạn và giảng 100% bằng tiếng Anh.
Bên cạnh đó, trường thực hiện dự án “English Radio - Vĩnh Trại Voice” hoàn toàn bằng tiếng Anh, phát sóng 10 phút mỗi sáng thứ hai, thứ tư, thứ sáu hằng tuần với nội dung giới thiệu các danh lam thắng cảnh của địa phương do học sinh tự biên soạn. Trong các giờ nghỉ giải lao, học sinh cũng được tham gia các hoạt động, trò chơi sử dụng tiếng Anh để nâng cao kỹ năng nghe-nói hay thực hiện báo cáo sản phẩm STEM bằng song ngữ giúp rèn luyện tư duy.
Đội ngũ giáo viên là then chốt
Mục tiêu chung của đề án là tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, thường xuyên, hiệu quả trong dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục tại các nhà trường. Việc nâng chuẩn năng lực tiếng Anh không chỉ đến từ các khóa đào tạo, bồi dưỡng của ngành, mà mỗi giáo viên cần chủ động tự học, nâng cao kỹ năng sử dụng ngôn ngữ của bản thân.
Với tâm thế sẵn sàng, tự tin, cùng nhập cuộc với học trò, thầy Cao Sơn Bắc, giáo viên môn Công nghệ, Trường trung học phổ thông Việt Bắc chủ động xây dựng tiết giảng bằng tiếng Anh. Thầy Bắc chia sẻ, phương pháp dạy là không “ép” học sinh phải hiểu ngay mọi từ vựng phức tạp. Trước tiết giảng, thầy và học sinh cùng học các thuật ngữ kỹ thuật cơ bản. Cũng theo thầy Bắc, lợi thế lớn nhất là học sinh hiện nay có nền tảng tiếng Anh tốt nên các em sẵn sàng giúp thầy chỉnh phát âm, ngữ pháp.
Em Nông Gia Huy, lớp 11A10, Trường trung học phổ thông Việt Bắc cho biết: “Ban đầu chúng em khá lo lắng vì đây là môn kỹ thuật, nhiều từ ngữ chuyên ngành nên khó dạy bằng tiếng Anh. Thực tế, thầy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin để thiết kế bài giảng điện tử với hình ảnh trực quan, sơ đồ, bảng so sánh sinh động giúp chúng em tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn”.
Đề án còn giúp nhiều giáo viên tại Lạng Sơn xóa bỏ tâm lý e ngại, dũng cảm bước ra khỏi “vùng an toàn” từng bước làm chủ năng lực tiếng Anh trong giảng dạy. Với tinh thần cầu thị, nhiều thầy, cô giáo đã tự tìm tòi học liệu, chủ động tập giao tiếp với học sinh và đồng nghiệp có chuyên môn ngoại ngữ, qua đó cải thiện năng lực sử dụng tiếng Anh rõ rệt.
