Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học: Cần lộ trình triển khai từng bước

Chiều 26/9, tại Hà Nội, Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức Tọa đàm "Làm thế nào đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học?" nhằm ghi nhận ý kiến cũng như đề xuất của các cơ quan chức năng, chuyên gia và nhà quản lý giáo dục về giải pháp để từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Các đại biểu chia sẻ tại toạ đàm.
Các đại biểu chia sẻ tại toạ đàm.

Trong 10 năm trở lại đây, việc triển khai dạy, học ngoại ngữ tại Việt Nam phát triển rất nhanh, đặc biệt ở các vùng, miền có điều kiện kinh tế-xã hội thuận lợi, các thành phố lớn. Cùng với việc phát triển về quy mô, chất lượng trong việc dạy và học cũng tăng lên, thể hiện ở sự đa dạng, phong phú trong cách người học, người dạy tiếp cận.

Các chuyên gia cho rằng, việc đưa tiếng Anh dần trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường bước đầu sẽ không dễ dàng. Tuy nhiên, không phải là không khả thi bởi những nền tảng pháp lý, hiệu quả thực tế cùng với sự đầu tư về chuyên môn và cơ sở vật chất cũng là nền tảng tốt để thực hiện chủ trương có ý nghĩa lớn này.

Tại tọa đàm, Phó giáo sư, Tiến sĩ Hà Lê Kim Anh, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết, hơn 10 năm trở lại đây, việc giảng dạy tiếng Anh tại Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực. Một số quy định khung pháp lý liên quan đến ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng đã được ban hành. Cùng với các hoạt động tích cực của đề án ngoại ngữ 2020 với sự quan tâm của Đảng, Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc dạy tiếng Anh, phát triển đội ngũ giáo viên tiếng Anh ở bậc phổ thông và đại học được quan tâm, có kết quả nhất định.

Trong Hội thảo Báo cáo thường niên năm 2023 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kết quả khảo sát cho thấy phần lớn học sinh đều hứng thú với học tiếng Anh. Đây là điều kiện thuận lợi để thúc đẩy việc dạy học tiếng Anh ở trường phổ thông, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.

Giám đốc Marketing và Truyền thông, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), Võ Hồng Hạnh Đại học Anh quốc Việt Nam (BUV) cho biết, nếu như các học sinh, sinh viên sử dụng thành thạo tiếng Anh thì sẽ có rất nhiều cơ hội giáo dục rộng mở. Thí dụ như tiếng Anh tốt sẽ mở cho các bạn những cánh cửa đi đến các quốc gia có sử dụng tiếng Anh. Điển hình như các quốc gia đứng đầu trên thế giới về giáo dục đều đang sử dụng tiếng Anh như các nước: Anh, Mỹ, Australia, Canada... Khi mà các bạn có tiếng Anh tốt thì đương nhiên tiếng Anh sẽ trở thành một công cụ giúp cho các bạn có thể tìm được các cơ hội phù hợp các cơ hội liên quan đến học bổng... Nếu như trong điều kiện không cho phép các bạn đi du học thì tiếng Anh cũng vẫn sẽ mở ra những cơ hội tương tự ngay tại Việt Nam.

Từ góc độ cơ quan quản lý giáo dục cấp địa phương, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình (Hà Nội), Tiến sĩ Lê Đức Thuận cho biết, khó khăn chung của việc dạy học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng chủ yếu ở hai vấn đề. Thứ nhất, đội ngũ giáo viên thiếu cả số lượng và chất lượng. Nguyên nhân thì các đại biểu đã phân tích nhiều, từ vấn đề lương, nguồn tuyển sinh của các trường đại học.

Thứ hai, mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã có, nhưng khi thực hiện thì có tình trạng giáo viên dạy để thi. Học sinh học để đi thi, phụ huynh cũng cho con học vì điểm số… cho nên mục tiêu của việc dạy học ngoại ngữ đã bị lệch đi. Với bốn kỹ năng nghe-nói-đọc-viết, học sinh có thể rất tự tin về đọc và viết, nhưng giao tiếp còn nhiều hạn chế.

Để có thể thực hiện được mục tiêu đưa tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Thị Mai Hoa cho rằng, vấn đề đầu tiên là phải tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý. Ngoài ra, phải có chính sách và chiến lược, phải được cụ thể hóa thành các đề án cụ thể và trong các đề án này, phải ưu tiên đề án đào tạo đội ngũ giáo viên. Tiếp theo là những đề án liên quan tới cơ sở vật chất.

Khẳng định, tiếng Anh được xem là công cụ giao tiếp toàn cầu, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân Lê Thanh Kim nhấn mạnh, đây là "chìa khóa" để đến với khối lượng tri thức, kiến thức đồ sộ của nền văn minh thế giới.

Việc hiểu biết và sử dụng tiếng Anh một cách thành thạo giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển và hội nhập quốc tế của đất nước.

Có nhiều quốc gia coi tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai như: Ấn Độ, Singapore, Malaysia, Nigeria, Philippines... Sự khác biệt cơ bản giữa tiếng Anh là một ngoại ngữ và tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai nằm ở mức độ, trình độ sử dụng và tầm quan trọng của nó trong đời sống xã hội và hoạt động hành chính. Ở những nơi tiếng Anh chỉ là ngoại ngữ, nó không được sử dụng rộng rãi ngoài môi trường học tập. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi từ ngoại ngữ sang ngôn ngữ thứ hai hoàn toàn có thể xảy ra nếu có sự thay đổi chính sách và nhu cầu xã hội, như trường hợp của Singapore và Ấn Độ.

Ngày 12/8/2024, Bộ Chính trị ban hành Kết luận 91-KL/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Một nội dung quan trọng được đề cập trong Kết luận 91-KL/TW là: “Tập trung nâng cao năng lực ngoại ngữ của học sinh, sinh viên, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Gần 20% học sinh Việt bị bắt nạt "vài lần mỗi tháng"

[Video] Gần 20% học sinh Việt bị bắt nạt "vài lần mỗi tháng"

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa công bố báo cáo PISA năm 2025 từ cuộc khảo sát hơn 760.000 học sinh 15 tuổi tại 91 quốc gia và nền kinh tế. Tại Việt Nam, chương trình thực hiện khảo sát 7.353 học sinh ở 194 trường trung học cơ sở trên toàn quốc, trong đó phản ánh rõ thực trạng đáng lo ngại về bạo lực học đường.

Tình cảnh thiếu sách giáo khoa trong một nhà sách ở Huế. (Ảnh: DQT)

Để học sinh Huế có đủ sách giáo khoa

Sau hơn một tuần năm học mới, khoảng 21% học sinh Huế chưa có sách giáo khoa bản in. Trong khi các cấp, ngành đang tập trung tháo gỡ nguồn cung, phụ huynh có thể chủ động sử dụng sách điện tử, mượn hoặc photocopy để học sinh có tài liệu theo bài, giảm áp lực tìm mua từng cuốn còn thiếu.

Bốn thầy, cô giáo tiếng Anh đạt 9.0 IELTS tuyệt đối thảo luận về các phương pháp học ngoại ngữ của mỗi người. (Ảnh: VINH SAN)

Vận dụng ngoại ngữ hiệu quả trong bối cảnh "chạy đua" công nghệ AI

Năm học mới 2026-2027 đã bắt đầu. Từ điểm chuẩn chính thức, có thể thấy ngôn ngữ Anh, sư phạm tiếng Anh… luôn thuộc top các ngành có điểm chuẩn cao. Việc vận dụng tiếng Anh hiệu quả không còn gói gọn trong học tập, mà còn áp dụng trong cả công việc, đời sống, nhất là khi công nghệ trí tuệ nhân tạo ngày càng phổ biến. 

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: VĂN MẠNH)

Học tập suốt đời, phát triển con người có bản lĩnh, trách nhiệm

Ngày 9/9, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương và Trường đại học Mở Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Học tập suốt đời để dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung để trở thành người có ích cho xã hội”.

Ông Vương Quang Khải phát biểu tại lễ khai giảng của Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 5/9. (Nguồn ảnh: Zalo)

Nhà sáng lập Zalo tại lễ khai giảng Đại học Bách khoa Hà Nội: Câu chuyện về thất bại và sự lãng mạn

Trở lại Đại học Bách khoa Hà Nội trong lễ đón tân sinh viên và khai giảng năm học mới ngày 5/9, ông Vương Quang Khải, nhà sáng lập Zalo, kể về những thất bại từng đẩy mình đến tuyệt vọng, lựa chọn làm lại từ đầu và một “sự lãng mạn” đã theo ông suốt gần ba thập kỷ làm công nghệ.

Dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ trí tuệ nhân tạo. (Ảnh minh họa có sử dụng AI )

Giáo dục trong kỷ nguyên AI, từ sử dụng đến làm chủ công nghệ

Việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường học đã được thí điểm trong năm học 2025-2026 và định hướng triển khai đại trà từ năm học 2026–2027. Nhìn lại hành trình này, câu hỏi lớn nhất của ngành giáo dục đặt ra lúc này không còn là "có nên dạy AI hay không", mà là dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ.

Hội nghị Kết nối Huế-Nhật Bản năm 2026. (Ảnh: LÊ HOÀNG)

Huế mở rộng không gian hợp tác, kết nối nguồn lực từ Nhật Bản

Trên nền tảng quan hệ hợp tác được vun đắp nhiều năm, Huế đang chủ động mở rộng kết nối với các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản, hướng tới những chương trình cụ thể về công nghệ, giáo dục, y tế, di sản, du lịch và đầu tư, qua đó tạo thêm nguồn lực cho thành phố phát triển nhanh, xanh và bền vững.

Sách giáo khoa bày bán tại một cửa hàng ở Hà Nội. (Ảnh: THÙY LINH)

Tiếp tục tăng cường nguồn cung, in bổ sung sách giáo khoa, sách bài tập để phát hành theo nhu cầu thực tế

Dịp khai giảng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng thêm khoảng 2,5 triệu bản sách giáo khoa, tập trung phục vụ các trường đặt muộn và bổ sung các đầu sách thiếu cục bộ. Trong tháng 9, khoảng triệu bản sách giáo khoa, sách bài tập tiếp tục được in bổ sung để phát hành theo nhu cầu thực tế và làm nguồn dự phòng.

Trại hè thực nghiệm bán trú “The Eclipsed-Những sắc màu khuất lấp” vào tháng 8 vừa qua tại thành phố Vĩnh Yên (tỉnh Phú Thọ), thu hút hơn 50 học sinh trung học cơ sở từ 12 đến 14 tuổi (lớp 7, 8, 9) tham gia. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đánh thức những tiềm năng đa diện của thế hệ trẻ

Trong môi trường học đường, kết quả học tập và các kỳ thi vẫn là thước đo quen thuộc đối với học sinh. Tuy nhiên, đằng sau mỗi bảng điểm còn là những giá trị được phản ánh qua khả năng sáng tạo, tư duy không gian, năng khiếu âm nhạc, sự linh hoạt vận động hay năng lực kết nối cộng đồng. 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Đức Thọ, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu tại Lễ khai giảng. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng Chương trình cử nhân quốc tế, liên kết Đại học La Trobe

Ngày 6/9, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Lễ khai giảng khóa 5, Chương trình Cử nhân quốc tế hệ chính quy, liên kết giữa Đại học Kinh tế quốc dân và Đại học La Trobe (Australia). Đại diện lãnh đạo hai trường, Đại sứ quán Australia tại Hà Nội và đông đảo các cơ quan, đơn vị tham dự buổi lễ.

Học sinh Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B trong Lễ khai giảng năm học 2026-2027. (Ảnh: BẢO NGÂN)

Trung học cơ sở Cầu Giấy B đặt mục tiêu nâng chất lượng sau sắp xếp

Năm học 2026-2027 đánh dấu chặng đường mới của Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B sau sắp xếp. Cùng với ổn định tổ chức, nhà trường xác định trọng tâm là phát huy thế mạnh của hai trường trước đây, thống nhất chất lượng giáo dục giữa trụ sở chính và phân hiệu, tạo môi trường để mỗi học sinh được phát triển toàn diện.