Đưa nghệ thuật Chèo trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản nghệ thuật trình diễn dân gian và nghệ thuật Chèo trong xã hội đương đại” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Bình phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 23/11. Hội thảo đã thu hút đông đảo các nhà nghiên cứu văn hóa trong và ngoài nước tham dự.
Toàn cảnh Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)
Toàn cảnh Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)

Phát biểu chào mừng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình Nguyễn Khắc Thận nhấn mạnh: Thái Bình được biết đến là “cái nôi của nghệ thuật hát Chèo”. Toàn tỉnh hiện có 234 câu lạc bộ Chèo; 100% trường học đưa hát Chèo truyền thống vào chương trình giảng dạy - đây là một minh chứng cho sự lan tỏa và sức sống của Chèo trong xã hội đương đại.

Đất và người Thái Bình đã chắp cánh cho nghệ thuật Chèo lan tỏa, thực sự là hồn cốt của người dân quê lúa. Năm 2023, nghệ thuật Chèo ở tỉnh Thái Bình được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận nghệ thuật Chèo là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình đã chỉ đạo Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội và 14 tỉnh, thành phố miền bắc xây dựng hồ sơ “Nghệ thuật Chèo” đệ trình UNESCO xem xét, ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình cho biết: Nghệ thuật Chèo là hồn cốt của người dân quê lúa Thái Bình. (Ảnh: HÀ LINH)

Đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình cho biết: Nghệ thuật Chèo là hồn cốt của người dân quê lúa Thái Bình. (Ảnh: HÀ LINH)

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình khẳng định: Những báo cáo, trao đổi học thuật của các nhà khoa học trong và ngoài nước hôm nay sẽ góp phần quan trọng trong nghiên cứu về di sản trình diễn dân gian và nghệ thuật Chèo dưới góc độ liên ngành và di sản văn hóa phi vật thể theo Công ước 2003 của UNESCO.

Tại Hội thảo, đã có hơn 70 tham luận của các học giả trong nước và quốc tế phân tích, làm rõ sự xuất hiện, hình thành và phát triển của nghệ thuật Chèo qua các thời kỳ của lịch sử dân tộc, nhất là đang bén rễ, ăn sâu vào các miền quê nông thôn và được xem là một sinh hoạt văn hóa truyền thống của quần chúng nhân dân.

Theo Nghệ sĩ ưu tú Lê Cường (Nhà hát Chèo Việt Nam), trong quá trình hội nhập văn hóa hiện nay, việc phát triển Chèo dân gian trở thành Chèo cách tân, với những vở diễn mang hơi thở thời đại là một xu thế tất yếu. Tuy nhiên, để nghệ thuật trình diễn Chèo luôn giữ được bản sắc, không bị lai tạp là cả một quá trình vận động, nhận thức, tiếp nhận.

PGS,TS Filip Kraus, Đại học Palacky (Cộng hòa Séc) đánh giá cao nét đặc sắc của hát Chèo và múa rối nước của Việt Nam. (Ảnh: HÀ LINH)

PGS,TS Filip Kraus, Đại học Palacky (Cộng hòa Séc) đánh giá cao nét đặc sắc của hát Chèo và múa rối nước của Việt Nam. (Ảnh: HÀ LINH)

Chia sẻ suy nghĩ của mình, PGS,TS Filip Kraus, Đại học Palacky (Cộng hòa Séc) cho rằng: Hát Chèo và múa rối nước là hai bản hình của tâm hồn Việt. Theo thời gian, hai thể loại sân khấu này đã thay đổi đáng kể và ở mức độ nào đó được thống nhất bởi nỗ lực bảo tồn của Nhà nước.

Tuy nhiên, theo ông thì Nhà nước cần tách bạch những khác biệt giữa hai loại hình nghệ thuật, hệ thống hóa và sau đó bảo tồn cho các thế hệ tương lai, lý tưởng nhất là trở thành một phần Di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận.

Bên lề Hội thảo, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương chia sẻ: Sự kiện này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình lập hồ sơ “Nghệ thuật Chèo” đệ trình UNESCO xem xét, ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hội thảo sẽ góp phần giữ gìn, bảo vệ các giá trị của nghệ thuật Chèo truyền thống, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội đương đại, tiếp tục khẳng định nghệ thuật Chèo đã góp phần làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam.

Các đại biểu dự Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)

Các đại biểu dự Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)

Theo Thứ trưởng, bảo vệ và phát huy giá trị của nghệ thuật trình diễn dân gian nói chung và nghệ thuật Chèo nói riêng từ góc độ di sản văn hóa phi vật thể luôn là mối quan tâm của Nhà nước, của các cấp chính quyền và ngành văn hóa.

Các nỗ lực tăng cường các hoạt động quản lý nhà nước, hỗ trợ cộng đồng trong việc tổ chức, thực hành di sản góp phần làm giảm thiểu nguy cơ di sản bị mai một, bảo đảm sức sống trường tồn cho thế hệ hiện tại, tương lai và cho sự phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước

Tối 31/1, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật “Hòa nhạc Ánh sáng – Chào năm mới 2026” sẽ chính thức diễn ra. Chương trình được kỳ vọng trở thành một dấu mốc văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng trong thời khắc đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: CHIÊU ANH)

Bản giao hưởng rực rỡ, nồng nàn của mùa xuân

Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.

Đoàn công tác UNESCO khảo sát thực địa tại Tháp Nhạn, Tuy Hòa. (Ảnh: UNESCO)

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp cho Việt Nam sau các thảm họa thiên tai năm 2025

Trước những thiệt hại nặng nề do chuỗi bão lũ gây ra vào cuối năm 2025, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany chính thức công bố khoản hỗ trợ khẩn cấp nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các cộng đồng bị ảnh hưởng với tổng ngân sách huy động khoảng 740.000 USD (tương đương khoảng 19,4 tỷ đồng).

Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong suốt nhiều thế kỷ.

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.

Chương trình nghệ thuật "Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới" chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Chương trình nghệ thuật của người cao tuổi với chủ đề "Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới"

Tối 25/1, tại Hà Nội, Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với chủ đề “Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới”, và tặng quà người cao tuổi tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước lập thành tích chào mừng Đại hội.