Đưa nghệ thuật Chèo trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản nghệ thuật trình diễn dân gian và nghệ thuật Chèo trong xã hội đương đại” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Bình phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 23/11. Hội thảo đã thu hút đông đảo các nhà nghiên cứu văn hóa trong và ngoài nước tham dự.
Toàn cảnh Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)
Toàn cảnh Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)

Phát biểu chào mừng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình Nguyễn Khắc Thận nhấn mạnh: Thái Bình được biết đến là “cái nôi của nghệ thuật hát Chèo”. Toàn tỉnh hiện có 234 câu lạc bộ Chèo; 100% trường học đưa hát Chèo truyền thống vào chương trình giảng dạy - đây là một minh chứng cho sự lan tỏa và sức sống của Chèo trong xã hội đương đại.

Đất và người Thái Bình đã chắp cánh cho nghệ thuật Chèo lan tỏa, thực sự là hồn cốt của người dân quê lúa. Năm 2023, nghệ thuật Chèo ở tỉnh Thái Bình được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận nghệ thuật Chèo là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình đã chỉ đạo Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội và 14 tỉnh, thành phố miền bắc xây dựng hồ sơ “Nghệ thuật Chèo” đệ trình UNESCO xem xét, ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình cho biết: Nghệ thuật Chèo là hồn cốt của người dân quê lúa Thái Bình. (Ảnh: HÀ LINH)

Đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình cho biết: Nghệ thuật Chèo là hồn cốt của người dân quê lúa Thái Bình. (Ảnh: HÀ LINH)

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình khẳng định: Những báo cáo, trao đổi học thuật của các nhà khoa học trong và ngoài nước hôm nay sẽ góp phần quan trọng trong nghiên cứu về di sản trình diễn dân gian và nghệ thuật Chèo dưới góc độ liên ngành và di sản văn hóa phi vật thể theo Công ước 2003 của UNESCO.

Tại Hội thảo, đã có hơn 70 tham luận của các học giả trong nước và quốc tế phân tích, làm rõ sự xuất hiện, hình thành và phát triển của nghệ thuật Chèo qua các thời kỳ của lịch sử dân tộc, nhất là đang bén rễ, ăn sâu vào các miền quê nông thôn và được xem là một sinh hoạt văn hóa truyền thống của quần chúng nhân dân.

Theo Nghệ sĩ ưu tú Lê Cường (Nhà hát Chèo Việt Nam), trong quá trình hội nhập văn hóa hiện nay, việc phát triển Chèo dân gian trở thành Chèo cách tân, với những vở diễn mang hơi thở thời đại là một xu thế tất yếu. Tuy nhiên, để nghệ thuật trình diễn Chèo luôn giữ được bản sắc, không bị lai tạp là cả một quá trình vận động, nhận thức, tiếp nhận.

PGS,TS Filip Kraus, Đại học Palacky (Cộng hòa Séc) đánh giá cao nét đặc sắc của hát Chèo và múa rối nước của Việt Nam. (Ảnh: HÀ LINH)

PGS,TS Filip Kraus, Đại học Palacky (Cộng hòa Séc) đánh giá cao nét đặc sắc của hát Chèo và múa rối nước của Việt Nam. (Ảnh: HÀ LINH)

Chia sẻ suy nghĩ của mình, PGS,TS Filip Kraus, Đại học Palacky (Cộng hòa Séc) cho rằng: Hát Chèo và múa rối nước là hai bản hình của tâm hồn Việt. Theo thời gian, hai thể loại sân khấu này đã thay đổi đáng kể và ở mức độ nào đó được thống nhất bởi nỗ lực bảo tồn của Nhà nước.

Tuy nhiên, theo ông thì Nhà nước cần tách bạch những khác biệt giữa hai loại hình nghệ thuật, hệ thống hóa và sau đó bảo tồn cho các thế hệ tương lai, lý tưởng nhất là trở thành một phần Di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận.

Bên lề Hội thảo, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương chia sẻ: Sự kiện này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình lập hồ sơ “Nghệ thuật Chèo” đệ trình UNESCO xem xét, ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hội thảo sẽ góp phần giữ gìn, bảo vệ các giá trị của nghệ thuật Chèo truyền thống, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội đương đại, tiếp tục khẳng định nghệ thuật Chèo đã góp phần làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam.

Các đại biểu dự Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)

Các đại biểu dự Hội thảo. (Ảnh: HÀ LINH)

Theo Thứ trưởng, bảo vệ và phát huy giá trị của nghệ thuật trình diễn dân gian nói chung và nghệ thuật Chèo nói riêng từ góc độ di sản văn hóa phi vật thể luôn là mối quan tâm của Nhà nước, của các cấp chính quyền và ngành văn hóa.

Các nỗ lực tăng cường các hoạt động quản lý nhà nước, hỗ trợ cộng đồng trong việc tổ chức, thực hành di sản góp phần làm giảm thiểu nguy cơ di sản bị mai một, bảo đảm sức sống trường tồn cho thế hệ hiện tại, tương lai và cho sự phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh chùa Đào Xuyên nhìn từ trên cao.

Nơi lưu giữ di sản và dấu ấn cách mạng

Nằm bên dòng sông Nghĩa Trụ, thuộc xã Bát Tràng, thành phố Hà Nội, chùa Đào Xuyên (Thánh Ân tự) là một trong những ngôi chùa cổ có nhiều giá trị về lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và tín ngưỡng. Trải qua hơn bốn thế kỷ, ngôi chùa vẫn lưu giữ nhiều giá trị đặc biệt, trở thành một phần quan trọng trong dòng chảy văn hóa của dân tộc.

[Ảnh] "Concert quốc gia: Tổ quốc trong tim" hướng tới xây dựng thương hiệu văn hóa-nghệ thuật có bản sắc riêng

[Ảnh] "Concert quốc gia: Tổ quốc trong tim" hướng tới xây dựng thương hiệu văn hóa-nghệ thuật có bản sắc riêng

Chiều 17/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Báo Nhân Dân và Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh công bố Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim”, góp phần lan tỏa tinh thần yêu nước và hướng tới xây dựng thương hiệu văn hóa-nghệ thuật có bản sắc riêng, đóng góp vào sự phát triển của công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Bộ giấy báo trúng tuyển với chủ đề "Dòng chảy tinh hoa". (Ảnh: VNU-SIS)

Bộ giấy báo trúng tuyển đại học độc đáo với chủ đề "Dòng chảy tinh hoa"

Đánh dấu cột mốc lịch sử trọng đại 120 năm truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (1906-2026), hòa chung không khí hào hùng cùng chuỗi hoạt động về sự kiện này, nhân dịp đón các tân sinh viên, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội ra mắt bộ giấy báo trúng tuyển với chủ đề "Dòng chảy tinh hoa".

Các em học sinh tham gia hoạt động tương tác tại Đường sách thành phố trong Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Mang lại sức sống mới cho thị trường sách

Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh (đường Nguyễn Văn Bình) là điểm đến, địa chỉ văn hóa sôi động tại trung tâm thành phố. Tuy nhiên, dù lượng khách du lịch đến Đường sách ngày càng đông nhưng sức tiêu thụ các xuất bản phẩm có dấu hiệu chững lại.

“Tổ quốc trong tim” 2026 diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tối 23/8

“Tổ quốc trong tim” 2026 diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tối 23/8

Chiều 17/8, Báo Nhân Dân và Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức công bố chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” 2026. Chương trình diễn ra lúc 20 giờ ngày 23/8, tại khu đô thị Vạn Phúc City, Thành phố Hồ Chí Minh, với thông điệp “Tổ quốc chẳng ở đâu xa, Tổ quốc là ở trong tim mỗi người”.

Lãnh đạo 2 tỉnh tặng quà lưu niệm tại lễ khai mạc Ngày Văn hóa, Du lịch Khánh Hòa tại Quảng Trị. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Quảng Trị-Khánh Hòa: Từ miền hoa lửa đến vịnh ngọc xanh

Tối 16/8, tại phố đi bộ Regal Legend, phường Đồng Hới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị tổ chức lễ khai mạc Ngày Văn hóa, Du lịch Khánh Hòa tại Quảng Trị năm 2026 với chủ đề “Quảng Trị-Khánh Hòa: Từ miền hoa lửa đến vịnh ngọc xanh”. 

Các em thiếu nhi được tiếp cận tác phẩm văn học, âm nhạc tại Không gian lưu niệm nhà văn Tô Hoài.

Đưa văn học đến với trẻ em qua âm nhạc

Từ sân khấu guitar cổ điển tại Không gian lưu niệm nhà văn Tô Hoài, chuỗi chương trình “Cùng bước chân Dế Mèn - Âm nhạc” đã mang đến luồng gió mới, mở rộng cách tiếp cận với văn học thiếu nhi...

[Video] Những con số ấn tượng trước ngày diễn ra "Concert quốc gia: Tổ quốc trong tim" tại Thành phố Hồ Chí Minh

[Video] Những con số ấn tượng trước ngày diễn ra "Concert quốc gia: Tổ quốc trong tim" tại Thành phố Hồ Chí Minh

Concert Quốc gia: Tổ quốc trong tim tổ chức tại TP Hồ Chí Minh (diễn ra lúc 20h ngày 23/8/2026 tại Khu đô thị Vạn Phúc, TP Hồ Chí Minh do Báo Nhân Dân phối hợp tổ chức) đã lập kỷ lục với 5.729.323 lượt yêu cầu truy cập đăng ký vé trực tuyến và toàn bộ vé miễn phí đã được phát hành chỉ trong 1 phút 27 giây mở cổng.

Nghệ nhân làng Chuông hướng dẫn du khách trải nghiệm các công đoạn làm nón tại không gian học tập cộng đồng ở đình làng Chuông.

Khi lớp học trở về làng

Từ xa xưa, nhiều thế hệ người làng Chuông đã biết khâu nón, và những chiếc nón lá được hình thành qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân đã theo chân các bà, các mẹ, các chị đi muôn nơi, góp phần lan tỏa thương hiệu nón làng Chuông nổi tiếng.

Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa khu vực miền bắc.

Kiến tạo hành lang pháp lý, khơi dòng chảy giá trị văn hóa

Từ ngày 5-24/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, hướng tới hoàn thiện những cơ chế, chính sách then chốt và xây dựng khung khổ pháp lý phù hợp cho lĩnh vực này.

Ảnh minh họa. (Ghép ảnh: K.T)

Thi Tài năng Múa học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2026

Ngày 14/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, nhằm phát hiện, tuyển chọn, tôn vinh tài năng trẻ, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nghệ thuật múa, Bộ đã ban hành kế hoạch tổ chức Cuộc thi Tài năng Múa học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2026.

Các chương trình mang đậm bản sắc văn hóa luôn thu hút đông đảo người xem trên nền tảng số. (Ảnh: KHÁNH AN)

Hướng tới nền tảng số mang bản sắc Việt

Các mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok, Instagram… không chỉ thay đổi cách người dân tiếp cận thông tin, học tập, giao lưu và kết nối mà còn trở thành kênh quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc văn hóa.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh tặng hoa chúc mừng Hội thảo khoa học. (Ảnh: A.T)

Bắc Ninh: Phát huy giá trị hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt

Ngày 14/8, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội thảo khoa học về Bảo tồn và phát huy hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt. 45 bài tham luận của các nhà nghiên cứu, tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ đã làm rõ và khẳng định giá trị của hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt.

Điện ảnh Quân đội nhân dân vinh dự nhận nhiều giải thưởng uy tín. (Nguồn: Điện ảnh Quân đội nhân dân)

Hành trình vẻ vang 66 năm của Điện ảnh Quân đội nhân dân

Kỷ niệm 66 năm Ngày truyền thống Điện ảnh Quân đội nhân dân (17/8/1960-17/8/2026), cán bộ, nghệ sĩ, chiến sĩ của đơn vị có dịp nhìn lại chặng đường vẻ vang và đáng tự hào. Từ chiến trường đến thời bình, đội ngũ làm phim quân đội đã góp phần lưu giữ những giá trị tinh thần đặc biệt quan trọng của đất nước và quân đội.