Hội thảo thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách, cùng các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, trong bối cảnh Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đang được triển khai quyết liệt, tạo động lực mới cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên phạm vi cả nước.
Tại hội thảo, các ý kiến thống nhất cho rằng, khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực kinh tế xanh và bền vững không chỉ là xu hướng, mà đang trở thành yêu cầu tất yếu trước những đòi hỏi ngày càng khắt khe của thị trường, nhà đầu tư và các chuẩn mực quốc tế về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
Blockchain và bài toán minh bạch chuỗi giá trị
Một trong những nội dung được thảo luận sâu tại hội thảo là vai trò của blockchain trong việc nâng cao tính minh bạch chuỗi giá trị - yếu tố then chốt đối với khởi nghiệp bền vững. Các diễn giả cho rằng, khủng hoảng niềm tin trong chuỗi cung ứng hiện nay phần lớn bắt nguồn từ dữ liệu thiếu đồng bộ, thiếu khả năng xác thực và dễ bị can thiệp.
Chia sẻ tại hội thảo, bà Jlo Trần, đồng sáng lập và Giám đốc điều hành VBI Academy, đại diện GFI Ventures, cho rằng, blockchain đang chuyển từ một công nghệ mới nổi sang vai trò của “hạ tầng niềm tin”. Nhờ khả năng lưu trữ dữ liệu bất biến, minh bạch và có thể kiểm chứng, blockchain giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đáng tin cậy, từ đó nâng cao uy tín thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường.
Từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh tại nhiều địa phương, các đại biểu chỉ ra rằng minh bạch chuỗi cung ứng đã trở thành yêu cầu bắt buộc, trong đó truy xuất nguồn gốc không còn là lựa chọn, mà là nền tảng của thương mại bền vững, đặc biệt với các ngành nông nghiệp, thực phẩm, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương.
Theo các chuyên gia, startup và doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện chiếm tới khoảng 97% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, song phần lớn có quy mô nhỏ, dữ liệu phân mảnh và năng lực quản trị còn hạn chế. Đây chính là rào cản lớn khiến nhiều doanh nghiệp khó thuyết phục được thị trường lớn, các tổ chức tài chính hay nhà đầu tư quốc tế khi không có bằng chứng dữ liệu đủ độ tin cậy.
Những dẫn chứng thực tế cho thấy, khi blockchain được ứng dụng bài bản, doanh nghiệp không chỉ nâng cao tính minh bạch, mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt, gia tăng giá trị sản phẩm, giảm rủi ro gian lận và củng cố niềm tin của đối tác, người tiêu dùng. Hiệu ứng tích cực này đang mở ra hướng đi mới cho khởi nghiệp sáng tạo trong kinh tế xanh tại Việt Nam.
Khung pháp lý mở đường cho khởi nghiệp xanh
Các đại biểu cũng phân tích sâu các chính sách, pháp luật mới đang tạo hành lang thuận lợi cho khởi nghiệp sáng tạo gắn với tăng trưởng xanh. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Nghị định số 08/2022/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP; cùng Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg (có hiệu lực từ tháng 8/2025) đã lần đầu tiên ban hành khung phân loại quốc gia, định nghĩa rõ thế nào là dự án xanh.
Bên cạnh đó, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa với chương riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; Nghị định số 264/2025/NĐ-CP về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương; Nghị định số 268/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo… đã cụ thể hóa cơ chế sử dụng ngân sách nhà nước để khuyến khích đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, đồng thời công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Đặc biệt, Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được kỳ vọng sẽ trở thành “khung đánh giá rủi ro” mới, giúp các tổ chức tín dụng và quỹ đầu tư thẩm định dự án số gắn với tài chính xanh một cách minh bạch, hiệu quả hơn.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thị Tuyết Nhung, Phó Hiệu trưởng Trường Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ, Học viện Ngân hàng, nhận định rằng, nhiều doanh nghiệp nhỏ và startup hiện nay có sản phẩm tốt, mô hình kinh doanh bền vững, song lại thiếu dữ liệu chứng minh hiệu quả môi trường, dẫn đến khó tiếp cận các nguồn vốn xanh.
Theo bà Nhung, căn cứ Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, doanh nghiệp cần xác định rõ mô hình kinh doanh, sản phẩm hoặc dịch vụ của mình thuộc nhóm nào trong Danh mục phân loại xanh, như năng lượng sạch, sản xuất xanh, nông nghiệp bền vững, quản lý chất thải và kinh tế tuần hoàn, giao thông xanh hay xây dựng và đô thị bền vững.
Các ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng, trong kỷ nguyên số, niềm tin không còn được xây dựng bằng cam kết hay lời hứa, mà bằng dữ liệu có thể kiểm chứng. Blockchain vì thế không chỉ là công cụ quản lý, mà đang trở thành nền tảng kiến tạo minh bạch, giúp doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển bền vững và vươn ra thị trường khu vực, toàn cầu.
Nhân dịp này, lễ ký kết thỏa thuận hợp tác giữa các đơn vị và Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia đã được tổ chức, mở ra thêm những cơ hội liên kết, hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng startup trong hành trình phát triển kinh tế xanh và bền vững.
