Đối thoại Đông - Tây trên sân khấu Việt

Vở kịch "Pygmalion" vừa được Trường đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội dàn dựng để tham dự Liên hoan các trường đào tạo Sân khấu châu Á lần thứ VIII - 2026 (ATEC) diễn ra tại Trung Quốc vào tháng 5 tới.

Một cảnh trong vở diễn.
Một cảnh trong vở diễn.

Chỉ đạo nghệ thuật - TS, NSƯT Bùi Như Lai và đạo diễn - Thạc sĩ Dương Thị Thanh Huyền đã dựa trên kịch bản của kịch tác gia nổi tiếng George Bernard Shaw viết năm 1912, kể câu chuyện giữa cô gái bán hoa Eliza Dolletti và GS ngữ âm học Henry Higgins cùng Đại tá Pickering.

Đằng sau những màn đối thoại sắc sảo, đôi khi hài hước của các nhân vật là sự mổ xẻ, phơi bày những định kiến ngầm và những rào cản vô hình đã phân chia con người thành giai cấp gắn với những giá trị “được phép tồn tại”. Vì thế, dẫu "Pygmalion” phản ánh một vấn đề hiện hữu của nước Anh đầu thế kỷ XX nhưng tính hiện đại của nó vẫn kéo dài đến hôm nay. Ê-kíp sáng tạo không “kể lại” nguyên bản tác phẩm theo phong cách cổ điển châu Âu, mà hướng tới Việt hóa bằng nhiều thủ pháp sân khấu để tạo nên không gian giao thoa, tiếp biến văn hóa kịch phương Tây trên sân khấu Việt Nam. Người xem vẫn cảm thấy hơi thở gần gũi của nhịp sống, văn hóa Việt Nam thể hiện qua cách bài trí sân khấu gắn với tranh Đông Hồ, âm nhạc Việt Nam, chất liệu trang phục lụa Hà Đông, lời ăn tiếng nói và diễn xuất của diễn viên. Ở đó, khán giả vừa thấy được chất hài hước, sắc sảo của kịch Anh, vừa cảm nhận được cảm quan giàu tính đời sống của sân khấu Việt.

Đặc biệt, nếu ngôn ngữ trong kịch bản của George Bernard Shaw vốn là chìa khóa để phân định địa vị, thì trên sân khấu Việt Nam lại trở thành tấm gương phản chiếu sự đa dạng vùng miền, sự dịch chuyển xã hội và cả những định kiến còn tồn tại. Vở diễn vì thế mang đến cảm giác vừa quen thuộc, vừa mới mẻ. Và hành trình được phản ánh trong tác phẩm, từ học nói đúng, đến học cách được nhìn nhận, theo đó cũng trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn. Người xem khá bất ngờ trước cách xử trí không gian sân khấu. Thay cho việc tắt đèn chuyển cảnh, sân khấu tối giản hết cỡ, ranh giới giữa các lớp cảnh được xử lý linh hoạt thông qua hệ thống 5 tấm mành trong tổng thể một bức tranh dân gian. Những tấm mành vừa là phông, vừa là rèm, lúc mở ra như cánh cửa, lúc đóng lại như cách kết thúc một lớp cảnh. Sự xuất hiện của những chiếc ghế nhiều màu sắc, cao thấp khác nhau trên sân khấu cũng phát huy tác dụng khi tham gia phân tách lớp cảnh, hỗ trợ diễn xuất của diễn viên, và gợi liên tưởng tới những nấc thang trong hành trình tự khẳng định giá trị, nuôi khát vọng vươn lên của con người. Có thể nói, từ ý tưởng dàn dựng của đạo diễn Thanh Huyền đến màu sắc âm nhạc của NSƯT Thành Nam, thiết kế mỹ thuật của họa sĩ Hoàng Duy Đông…, tất cả đã góp phần tạo nên một chỉnh thể "Pygmalion" có dấu ấn riêng, hài hòa và giàu cảm xúc.

Không thể không nói đến sự góp mặt của dàn diễn viên giàu nội lực, gồm: Nguyễn Minh Trà (vai Eliza Dolletti), Hán Quang Tú (vai Henry Higgins), Nguyễn Hoàng Tùng (vai Pickering), Nguyễn Hàm Hương (vai bà Higgins), Đỗ Thị Phương Thanh (vai bà Pearce), Đào Thị Thùy (vai Enford Hill), Bùi Hoàng Mai (vai Clara), Trần Văn Tú (vai Freddy). Hiệu trưởng, NSƯT Bùi Như Lai nhận xét, sự kết hợp giữa những giảng viên đã dày dạn kinh nghiệm như Hoàng Tùng, Hán Quang Tú với các sinh viên tài năng năm thứ ba, thứ tư diễn là cách để các diễn viên trẻ được cọ xát trong môi trường lao động nghệ thuật chuyên nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Ca sĩ Tùng Dương cùng đĩa than "The Voice - Timeless". Ảnh: NVCC

Đĩa than, cuộc chơi của sự cầu toàn

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

35 năm một chiếc nôi văn trẻ

35 năm một chiếc nôi văn trẻ

Sáng 12/4, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã diễn ra lễ kỷ niệm 35 ngày thành lập Câu lạc bộ (CLB) Văn học trẻ Hà Nội. CLB thành lập năm 1991, tập hợp nhiều cây bút trẻ đang sống và công tác tại Hà Nội.

“Tả phù” (tượng ngựa bên tả trong đình làng), tranh của Nguyễn Tuấn Cường bằng sơn mài trên vóc gỗ (110 x 80cm, 2026).

Độc đáo sơn mài trên vóc kính, sắt, nhựa

Chỉ với 14 tác phẩm sơn mài cổ trên vóc gỗ - khổ trung bình của họa sĩ Nguyễn Tuấn Cường và 4 tác phẩm “cách tân” sơn mài khổ nhỏ trên vóc bằng kính, nhựa-plastic và… sắt nữa của nữ họa sĩ Việt kiều Phi Phi Oanh, triển lãm “Hội hè miên man” tại gallery 30 Quang Trung (Hà Nội) đã đem lại “một không gian nghịch lý thị giác”.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ông Hùng và cộng sự đặt mục tiêu kiến tạo nhiều chương trình trải nghiệm văn hóa cho du khách.

Làm du lịch là kiến tạo văn hóa

Ông Hùng điềm đạm, nụ cười thân thiện giữa nhịp sống sôi động của thành phố. Chúng tôi nói về những thành quả và dự định phát triển du lịch, nhưng vượt lên trên những con số và dự án là những suy tư về văn hóa.

"Miền giao hòa" (80x100cm, sơn mài, năm 2026) của họa sĩ Nguyễn Nghĩa Dậu, giảng viên Khoa Đồ họa.

Mùa sáng tạo mới

Đã thành thông lệ, sau tháng Giêng, các giảng viên Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam lại tổ chức một gặp gỡ nghề nghiệp tại triển lãm Xuân trong khuôn viên nhà trường, cùng công bố những sáng tác mới nhất.

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Tác phẩm “Be Happier” của tác giả Trương Hoàng Ngọc Anh vừa đoạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai (2025) do Viện Pháp tại Việt Nam, NXB Kim Đồng và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức.

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Trong thời đại hiện nay, trí tuệ nhân tạo được hứa hẹn sẽ cách mạng hóa giáo dục vì sở hữu rất nhiều ưu thế. Đi đến đâu cũng nghe người ta nhắc về sự thông minh, tiện lợi, độ lan tỏa của AI.

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Một chiều đầu tháng 4, lên tầng hai khu chung cư truyền thống cũ, ngang qua mấy dãy hành lang quen thuộc, vài chậu kiểng nhỏ đặt nép mình bên ô cửa, bất ngờ khi nhận ra mình đang đứng trước một phòng triển lãm tranh mở cửa tự do.

Công trình 19 Lê Thánh Tông trở thành mối quan tâm của giới chuyên môn về đề xuất xây dựng một bảo tàng tôn vinh tri thức. Ảnh: NAM DƯƠNG

Không thể đối xử với di sản 19 Lê Thánh Tông như tài sản thường

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm mới đây có đề xuất quy hoạch công trình 19 Lê Thánh Tông, thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh trên cơ sở di dời Khoa Hóa học - Trường đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội và Trường đại học Dược Hà Nội. Nhiều ý kiến đã bày tỏ về tương lai của công trình này.

“Chân dung 1 - Đối thoại với bàn chân”, tranh sơn dầu Nguyễn Trương Quý vẽ năm 2026.

Đối thoại rồi lan tỏa

Trong mùa chuỗi lễ hội cuối xuân đầu hạ, thì mấy ngày cuối tuần qua, có một sự kiện lớn cần điểm lại là khai hội chùa Bổ Đà suốt trong ba ngày cuối tuần qua (từ 16 đến 18/2 Âm lịch).

Du khách nước ngoài tham quan máy bay C130.

Bỏ phí tiềm năng Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn

Làm du lịch thế nào để thu hút thêm nhiều du khách đến với Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn vẫn là trăn trở của nhiều người tại Quảng Trị, mảnh đất được mệnh danh giàu tiềm năng du lịch, nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Họa sĩ Phạm Luận (đội mũ) và gia đình cùng vợ chồng đại sứ Đỗ Hùng Việt bên cạnh bức tranh tại Bảo tàng The New York Historical.

Từ một ô cửa New York đến hành trình của hội họa Việt

Một tác phẩm hội họa Việt Nam hiện diện trong bộ sưu tập của một bảo tàng danh tiếng tại Mỹ không chỉ là câu chuyện riêng của một họa sĩ, mà còn là một thí dụ giàu ý nghĩa của mỹ thuật Việt Nam trên hành trình hội nhập và chinh phục văn hóa thế giới.

Lớp trẻ được truyền nghề từ các nghệ nhân uy tín của địa phương.

Giữ lễ hội Giẻ Triêng trong đương đại

Từ một lớp tập huấn ở xã Dục Nông, Quảng Ngãi, câu chuyện phục hồi lễ hội truyền thống của đồng bào Giẻ Triêng đang được mở ra theo hướng bài bản hơn khi có sự đồng hành của cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở, nghệ nhân và người trẻ.

“Kết hợp kỷ luật và cảm xúc để thành công”

“Kết hợp kỷ luật và cảm xúc để thành công”

Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội vừa ra mắt, mở thêm cơ hội tiếp cận giữa nghệ thuật giao hưởng và công chúng. Đồng hành trong những buổi hòa nhạc đầu tiên, nhạc trưởng Lê Phi Phi cho rằng chính tinh thần kỷ luật, bản lĩnh của người lính sẽ trở thành nền tảng đặc biệt để dàn nhạc tạo nên bản sắc.

NSƯT Đăng Dương, ca sĩ Trần Hồng Nhung và hợp ca nam nữ thể hiện bài hát "Sáng ngời niềm tin" của nhạc sĩ, NSƯT Thúy My.

Mở chuỗi phát thanh văn nghệ dưới cờ Đảng

Một số tác phẩm tiêu biểu từ Cuộc vận động sáng tác "Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu" của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng những ca khúc, bài thơ, bài dân ca mới đã được trình diễn trong chương trình nghệ thuật “Dưới lá cờ Đảng quang vinh”.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.

Một cuộc tọa đàm về việc ứng dụng AI vào giảng dạy tiếng Việt.

AI vào lớp cùng tiếng Việt

Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách con người học ngôn ngữ. Từ việc phân tích hàng triệu câu văn đến luyện phát âm bằng phần mềm, nhiều công nghệ AI bắt đầu được ứng dụng trong nghiên cứu và giảng dạy tiếng Việt.

Xem “Thầm thì” ở VAC

Xem “Thầm thì” ở VAC

Kỷ niệm ba năm hoạt động, Vietnam Art Collection (VAC) mở ra không gian đối thoại của trưng bày nhóm "Thầm thì".

Bức ảnh nhạc sĩ Văn Cao và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tại nhà em gái Trịnh Vĩnh Trinh.

Có một cách khác để gặp lại Trịnh Công Sơn ở Huế

Nhân 25 năm ngày mất của Trịnh Công Sơn (1/4/2001 - 1/4/2026), thông tin gia đình chính thức chuẩn bị xây dựng Bảo tàng mang tên ông tại Huế không chỉ gợi lại một di sản âm nhạc còn sống động, mà còn mở ra kỳ vọng về một không gian văn hóa xứng đáng với tầm vóc của người nhạc sĩ.