Độc đáo sơn mài trên vóc kính, sắt, nhựa

Chỉ với 14 tác phẩm sơn mài cổ trên vóc gỗ - khổ trung bình của họa sĩ Nguyễn Tuấn Cường và 4 tác phẩm “cách tân” sơn mài khổ nhỏ trên vóc bằng kính, nhựa-plastic và… sắt nữa của nữ họa sĩ Việt kiều Phi Phi Oanh, triển lãm “Hội hè miên man” tại gallery 30 Quang Trung (Hà Nội) đã đem lại “một không gian nghịch lý thị giác”.

“Tả phù” (tượng ngựa bên tả trong đình làng), tranh của Nguyễn Tuấn Cường bằng sơn mài trên vóc gỗ (110 x 80cm, 2026).
“Tả phù” (tượng ngựa bên tả trong đình làng), tranh của Nguyễn Tuấn Cường bằng sơn mài trên vóc gỗ (110 x 80cm, 2026).

Kéo dài gần một tháng nay (từ 24/3 đến 19/4), theo ý kiến của các khán giả nhiều độ tuổi, thì cuộc triển lãm tuy toàn tranh sơn mài khổ trung bình và nhỏ, nhưng hội tụ không chỉ là chất lượng kỹ - mỹ thuật mà còn mang tính… văn chương và tính “lễ hội”. Mỗi ngày nhiều người trung niên và cao tuổi và còn hàng loạt sinh viên trẻ tới xem. Giám tuyển Tú Mai giải thích, sinh viên xem và hỏi rất nhiều, có lẽ là để lấy kiến thức về mỹ thuật - nghệ thuật với những “đặc sản”, “đặc trưng” dân tộc.

Triển lãm “Hội hè miên man” mượn tên một cuốn hồi ký của nhà văn Mỹ nổi tiếng Ernest Hemingway (1899-1961). Có lẽ thích thú với tính văn chương như vậy, nên bốn tác phẩm của họa sĩ Phi Phi Oanh chỉ toàn vẽ các món ăn Việt trong những bữa cỗ bằng các kỹ thuật sơn mài trên vóc kính, sắt và nhựa. Tác phẩm khổ to nhất (60 x 60 cm) vẽ trên nhựa plastic với đầy đủ các món ăn ngon trong một bữa cỗ Tết, đặt lên mâm rồi có thể bê “di động” được.

Sinh ra lớn lên ở Mỹ, họa sĩ thích hội họa và nhận bằng cử nhân vẽ sơn dầu. Năm 2004, cô được Quỹ Fullbright đài thọ học bổng một năm để học về nghệ thuật sơn mài Việt Nam. Ngay lập tức nghề sơn mài “tổ truyền” như thấm vào máu của nữ họa sĩ. Và năm 2007 cô có triển lãm đầu tiên mang tên “Hộp đen” ở Hà Nội, diễn tả những cảm giác kỳ ảo của mình về nghệ thuật sơn mài - loại chất liệu từ nhựa cây sơn, phải “ấp ủ” lâu dài. Từ đó đến nay, đã gần 20 năm Phi Phi Oanh đã có 5 triển lãm cá nhân và hàng loạt triển lãm nhóm ở trong nước và thế giới, đều giới thiệu các tác phẩm sơn mài truyền thống nhưng có nhiều phát hiện kỹ năng mới lạ.

122.jpg
"Hội hè miên man", tranh của Phi Phi Oanh.

Họa sĩ Nguyễn Tuấn Cường (sinh năm 1978) lại dùng sơn mài với phong cách biểu hiện đối lập tương xứng, “chiết xuất” đẩy vào trong tranh những góc không gian có tính đồ thờ - gợi cảm giác “thiêng” - như khi chúng ta đi lễ ở các đình chùa cổ. Tốt nghiệp Trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, anh từng giành giải thưởng trong triển lãm mỹ thuật của tỉnh Hà Tây (cũ). Anh đi sâu vào “tính bí ẩn” của chất liệu sơn mài để sáng tác và năm 2008 đã tham gia triển lãm nhóm tại Vương quốc Anh bằng tác phẩm sơn mài. Từ đó đến nay, ngoài hai triển lãm cá nhân (2021 và 2024), thì hàng năm, họa sĩ đều đặn tham gia các triển lãm nhóm trong và ngoài nước, đều qua các tác phẩm sơn mài.

Theo những khán giả cao tuổi, thì việc thú vị nhất của việc chọn tên tiếng Anh cho triển lãm là từ “moveable feast” lại là ý tưởng ẩn dụ của những người làm nhiệm vụ giám tuyển triển lãm này. Đó là mong muốn “tôn vinh và phục sinh” sơn mài truyền thống Việt.

Có thể bạn quan tâm

Những câu thơ lay gọi

Những câu thơ lay gọi

Quê hương bắt đầu từ mùi điền dã hoai nồng, thấm thía vào máu thịt, khiến kẻ thiên di dù đi đến chân trời viễn mộng nào cũng thấy tâm hồn mình chơi vơi thiếu vắng một khoảng bình yên. Mỗi tấc đất ta đi qua đều viết nên một trang sử của tâm trạng, nơi cái bình thường nhất khi xa lại trở nên bồi hồi.

Ca sĩ Tùng Dương cùng đĩa than "The Voice - Timeless". Ảnh: NVCC

Đĩa than, cuộc chơi của sự cầu toàn

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

Nhạc, triết, tranh và phim đầu hè

Nhạc, triết, tranh và phim đầu hè

Vừa qua, nữ nhạc trưởng người Pháp Zahia Ziouani đến Việt Nam biểu diễn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (miền bắc - VNSO) và Dàn nhạc Giao hưởng Thành phố Hồ Chí Minh (HBSO). Chỉ huy dàn nhạc, luôn là việc hiếm hoi dành cho phụ nữ.

35 năm một chiếc nôi văn trẻ

35 năm một chiếc nôi văn trẻ

Sáng 12/4, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã diễn ra lễ kỷ niệm 35 ngày thành lập Câu lạc bộ (CLB) Văn học trẻ Hà Nội. CLB thành lập năm 1991, tập hợp nhiều cây bút trẻ đang sống và công tác tại Hà Nội.

Lan tỏa tự hào A80 (Hà Nội, 2025). Ảnh: VŨ ANH TUẤN

“Những người ta gặp” như may mắn trong đời

“Mỗi người chúng ta, suốt cả cuộc đời sẽ chứng kiến nhiều việc lớn nhỏ trong cuộc sống, được tiếp xúc, được gặp gỡ nhiều người khác nhau, để rồi có lúc những ký ức xưa trở lại tâm trí ta thật bất ngờ. Với tôi cũng vậy.

Tại nhiều công trình mang đậm dấu ấn giao thoa, tiếp biến văn hóa, còn ít hoạt động mới hướng đến giới trẻ. Ảnh: DƯƠNG XUÂN

Thương hiệu Thành phố sáng tạo cần vun đắp nhiều hơn

Để phát triển công nghiệp văn hóa ở Hà Nội, khẳng định Thành phố sáng tạo, phát triển hướng đến tương lai Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, thì vai trò của nguồn lực văn hóa cần được đánh giá đúng. Hơn thế, cần được kích hoạt mạnh mẽ hơn.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Một cảnh trong vở diễn.

Đối thoại Đông - Tây trên sân khấu Việt

Vở kịch "Pygmalion" vừa được Trường đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội dàn dựng để tham dự Liên hoan các trường đào tạo Sân khấu châu Á lần thứ VIII - 2026 (ATEC) diễn ra tại Trung Quốc vào tháng 5 tới.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ông Hùng và cộng sự đặt mục tiêu kiến tạo nhiều chương trình trải nghiệm văn hóa cho du khách.

Làm du lịch là kiến tạo văn hóa

Ông Hùng điềm đạm, nụ cười thân thiện giữa nhịp sống sôi động của thành phố. Chúng tôi nói về những thành quả và dự định phát triển du lịch, nhưng vượt lên trên những con số và dự án là những suy tư về văn hóa.

"Miền giao hòa" (80x100cm, sơn mài, năm 2026) của họa sĩ Nguyễn Nghĩa Dậu, giảng viên Khoa Đồ họa.

Mùa sáng tạo mới

Đã thành thông lệ, sau tháng Giêng, các giảng viên Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam lại tổ chức một gặp gỡ nghề nghiệp tại triển lãm Xuân trong khuôn viên nhà trường, cùng công bố những sáng tác mới nhất.

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Tác phẩm “Be Happier” của tác giả Trương Hoàng Ngọc Anh vừa đoạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai (2025) do Viện Pháp tại Việt Nam, NXB Kim Đồng và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức.

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Trong thời đại hiện nay, trí tuệ nhân tạo được hứa hẹn sẽ cách mạng hóa giáo dục vì sở hữu rất nhiều ưu thế. Đi đến đâu cũng nghe người ta nhắc về sự thông minh, tiện lợi, độ lan tỏa của AI.

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Một chiều đầu tháng 4, lên tầng hai khu chung cư truyền thống cũ, ngang qua mấy dãy hành lang quen thuộc, vài chậu kiểng nhỏ đặt nép mình bên ô cửa, bất ngờ khi nhận ra mình đang đứng trước một phòng triển lãm tranh mở cửa tự do.

Công trình 19 Lê Thánh Tông trở thành mối quan tâm của giới chuyên môn về đề xuất xây dựng một bảo tàng tôn vinh tri thức. Ảnh: NAM DƯƠNG

Không thể đối xử với di sản 19 Lê Thánh Tông như tài sản thường

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm mới đây có đề xuất quy hoạch công trình 19 Lê Thánh Tông, thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh trên cơ sở di dời Khoa Hóa học - Trường đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội và Trường đại học Dược Hà Nội. Nhiều ý kiến đã bày tỏ về tương lai của công trình này.

“Chân dung 1 - Đối thoại với bàn chân”, tranh sơn dầu Nguyễn Trương Quý vẽ năm 2026.

Đối thoại rồi lan tỏa

Trong mùa chuỗi lễ hội cuối xuân đầu hạ, thì mấy ngày cuối tuần qua, có một sự kiện lớn cần điểm lại là khai hội chùa Bổ Đà suốt trong ba ngày cuối tuần qua (từ 16 đến 18/2 Âm lịch).

Du khách nước ngoài tham quan máy bay C130.

Bỏ phí tiềm năng Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn

Làm du lịch thế nào để thu hút thêm nhiều du khách đến với Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn vẫn là trăn trở của nhiều người tại Quảng Trị, mảnh đất được mệnh danh giàu tiềm năng du lịch, nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Họa sĩ Phạm Luận (đội mũ) và gia đình cùng vợ chồng đại sứ Đỗ Hùng Việt bên cạnh bức tranh tại Bảo tàng The New York Historical.

Từ một ô cửa New York đến hành trình của hội họa Việt

Một tác phẩm hội họa Việt Nam hiện diện trong bộ sưu tập của một bảo tàng danh tiếng tại Mỹ không chỉ là câu chuyện riêng của một họa sĩ, mà còn là một thí dụ giàu ý nghĩa của mỹ thuật Việt Nam trên hành trình hội nhập và chinh phục văn hóa thế giới.

Lớp trẻ được truyền nghề từ các nghệ nhân uy tín của địa phương.

Giữ lễ hội Giẻ Triêng trong đương đại

Từ một lớp tập huấn ở xã Dục Nông, Quảng Ngãi, câu chuyện phục hồi lễ hội truyền thống của đồng bào Giẻ Triêng đang được mở ra theo hướng bài bản hơn khi có sự đồng hành của cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở, nghệ nhân và người trẻ.

“Kết hợp kỷ luật và cảm xúc để thành công”

“Kết hợp kỷ luật và cảm xúc để thành công”

Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội vừa ra mắt, mở thêm cơ hội tiếp cận giữa nghệ thuật giao hưởng và công chúng. Đồng hành trong những buổi hòa nhạc đầu tiên, nhạc trưởng Lê Phi Phi cho rằng chính tinh thần kỷ luật, bản lĩnh của người lính sẽ trở thành nền tảng đặc biệt để dàn nhạc tạo nên bản sắc.

NSƯT Đăng Dương, ca sĩ Trần Hồng Nhung và hợp ca nam nữ thể hiện bài hát "Sáng ngời niềm tin" của nhạc sĩ, NSƯT Thúy My.

Mở chuỗi phát thanh văn nghệ dưới cờ Đảng

Một số tác phẩm tiêu biểu từ Cuộc vận động sáng tác "Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu" của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng những ca khúc, bài thơ, bài dân ca mới đã được trình diễn trong chương trình nghệ thuật “Dưới lá cờ Đảng quang vinh”.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.