Có hơn 3ha đất sản xuất, nhưng gia đình ông Hoàng Văn Đằng vẫn thuộc diện hộ nghèo của địa phương. Bởi trên diện tích đất canh tác, đá dung nham núi lửa bao phủ kín bề mặt, chủ yếu chỉ trồng được một vụ ngô vào mùa mưa; đến mùa nắng đất khô cằn, thiếu nước tưới cho nên đành để đất vườn hoang hóa.
Không cam chịu cảnh nghèo đói, năm 2017 ông Đằng tiến hành trồng thử nghiệm 0,5ha giống vải U Hồng. Quá trình trồng và chăm sóc cây vải luôn phát triển xanh tốt, cho năng suất cao, ít sâu bệnh, được đánh giá là phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng của vùng đất đá núi lửa. Điều khác biệt, trái vải U Hồng vùng đá núi lửa Krông Nô có hương vị đặc trưng so với trái vải được trồng ở các vùng đất khác. Ông Đằng cho biết, do cây được hấp thụ nhiều khoáng chất, dinh dưỡng từ đá dung nham cho nên mang lại hương vị riêng, được người tiêu dùng ưa chuộng, mùa thu hoạch thương lái đến tận vườn thu mua vải.
Nhận thấy cây vải U Hồng có tiềm năng, thu nhập cao hơn so với các loại cây trồng khác cho nên năm 2021, ông Đằng tiếp tục tự nhân giống để trồng thêm 2,5ha. Đến nay, ngoài diện tích hơn 1ha vải cho thu chính vụ hơn 20 tấn quả, diện tích vải trồng mới cũng đã cho thu bói vụ đầu tiên khoảng 6 tấn quả. Với giá bán hiện nay dao động từ 35 đến 40.000 đồng/kg, hơn 26 tấn vải U Hồng đã mang về cho gia đình ông Đằng hàng trăm triệu đồng.
Không dừng lại ở mô hình độc canh cây vải U Hồng, ông Đằng tiếp tục trồng thử nghiệm trên vùng đất đá dung nham núi lửa 500 cây nhãn Hương Chi. Nhờ có kinh nghiệm canh tác lâu năm trên vùng đất này cho nên cây nhãn sau khi xuống giống đều phát triển tốt, năng suất cao. Hiện nay, 500 gốc nhãn đã bước vào giai đoạn thu hoạch chính vụ, mỗi năm cho sản lượng khoảng 5 tấn quả. Tất cả đều được thương lái thu mua tại vườn, giá trung bình 20.000 đồng/kg. Theo ông Đằng, thu nhập từ cây nhãn Hương Chi như hiện nay đã lãi cao hơn so với cây trồng khác. Tuy nhiên, qua theo dõi thị trường thì vải trái vụ vẫn có giá bán cao hơn, vì thế ông sẽ tiếp tục thay đổi biện pháp canh tác để nhãn ra quả trái vụ cung cấp theo nhu cầu của thị trường. Nếu thành công thì giá trị kinh tế của cây nhãn Hương Chi sẽ cao hơn nhiều so với nhãn chính vụ hiện nay.
Để vườn cây ăn trái phát triển bền vững, cho sản lượng ổn định, gia đình ông không chạy theo sản lượng trước mắt mà luôn chú trọng kỹ thuật canh tác, hạn chế tối đa việc sử dụng phân hóa học, chủ yếu sử dụng phân hữu cơ vi sinh, tận dụng các phế phẩm hữu cơ vào sản xuất nhằm hướng đến canh tác xanh, bảo vệ môi trường. Cùng với đặc trưng riêng của hương vị trái cây vùng dung nham núi lửa, gia đình sẽ hướng đến sản phẩm trái cây sản xuất hữu cơ đạt chứng nhận để vươn ra thị trường lớn.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Buôn Choáh Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết, từ một hộ nghèo hằng năm phải nhận hỗ trợ của Nhà nước, gia đình ông Hoàng Văn Đằng đã trở nên giàu có nhờ sự sáng tạo, ham học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Mô hình trồng cây ăn trái trên vùng đất đá dung nham núi lửa của ông Đằng được đánh giá là mô hình tiêu biểu trong phát triển kinh tế; được nhiều hộ dân trong vùng học hỏi, triển khai nhân rộng.
Với đặc trưng hương vị của trái cây vùng núi lửa sẽ tạo cơ hội trong xây dựng sản phẩm đặc trưng địa phương, mở ra hướng đi mới cho người dân vùng núi lửa phát triển kinh tế.
