Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm
Để triển khai tổ chức thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành các nghị quyết, quyết định, kế hoạch, trên cơ sở đó các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện, tập trung vào các dự án, tiểu dự án và các chính sách giảm nghèo như: tín dụng ưu đãi; khuyến nông, lâm và phát triển thủy sản; học nghề; y tế; giáo dục, đào tạo…theo lĩnh vực và địa bàn. Công tác đôn đốc, chỉ đạo, giải quyết khó khăn, vướng mắc, giám sát và đánh giá theo từng nội dung, dự án thành phần của Chương trình được chú trọng, góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân nguồn vốn bảo đảm đúng quy định.
Bên cạnh triển khai thực hiện các chính sách giảm nghèo, các chương trình, dự án khác đã được lồng ghép, hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo phát triển sản xuất, tiếp cận các dịch vụ xã hội như: nguồn vốn cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội, các chính sách dạy nghề, khuyến nông, hỗ trợ về y tế, giáo dục, nhà ở, trợ giúp pháp lý, góp phần tạo việc làm, giảm nghèo và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục đã tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền và các tầng lớp nhân dân, nhất là hộ nghèo về mục tiêu giảm nghèo bền vững, tạo đồng thuận và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự đồng tâm, hiệp lực của toàn xã hội; khắc phục tình trạng trông chờ, ỷ lại, khơi dậy ý chí chủ động, vươn lên của người nghèo. Từ đó, tiếp nhận và sử dụng có hiệu quả các chính sách, nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước để thoát nghèo, vươn lên khá giả; phát động phong trào thi đua “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” trên địa bàn toàn tỉnh.
Tổng vốn ngân sách thực hiện Chương trình trong 4 năm (2021-2024) là 1.263.511 triệu đồng. Cùng với nguồn vốn ngân sách Trung ương, tỉnh Đắk Lắk cũng đã cân đối, bố trí nguồn vốn ngân sách địa phương đối ứng để thực hiện Chương trình.
Nhiều dự án, tiểu dự án được triển khai hiệu quả, với 450 mô hình giảm nghèo đa dạng hóa sinh kế, hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp. Tại xã Cư M'gar, nhiều hộ dân trồng sầu riêng, cà phê, tiêu phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, đời sống ngày một khấm khá. Bà con được hỗ trợ, hướng dẫn trồng, chuyển sang canh tác sinh học, vận chuyển, thu mua bảo đảm đạt năng suất cao. Các hộ cũng tích cực học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm. Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” lan tỏa ngày càng mạnh mẽ. Hội Nông dân tuyên truyền vận động, hỗ trợ nông dân đăng ký thi đua và cam kết sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng, đẩy mạnh liên kết, hợp tác nhằm mở rộng quy mô sản xuất.
Công tác phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn, hỗ trợ việc làm được tăng cường. Trường Trung cấp Đắk Lắk, trường Cao đẳng công nghệ Tây Nguyên (Cao đẳng Đắk Lắk) được đầu tư cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới cơ sở vật chất; tổ chức các phiên giao dịch việc làm, thu thập thông tin thị trường lao động; truyền thông qua hệ thống phát thanh, tài liệu về các chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm tại các thôn, buôn. Kết hợp giữa các chính sách hỗ trợ trực tiếp như tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ cho vay vốn, các chương trình phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là sự nỗ lực cố gắng vượt qua khó khăn và chủ động của người lao động, toàn tỉnh giải quyết việc làm cho khoảng hơn 100 nghìn người lao động.
Giai đoạn 2021-2024, hơn 2 nghìn hộ nghèo, hộ cận nghèo được hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở, bảo đảm diện tích sử dụng tối thiểu 30m2, “3 cứng” (nền cứng, khung - tường cứng, mái cứng) và tuổi thọ từ 20 năm trở lên.
Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm bình quân 2,14%/năm, từ 12,79% cuối năm 2021 với 63.642 hộ xuống còn 6,38% cuối năm 2024 với 34.434 hộ; Tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân 4,34%, từ 26,74% cuối năm 2021 với 41.515 hộ xuống còn 13,71% cuối năm 2024 với 24.282 hộ, đều vượt chỉ tiêu đề ra.
Còn thiếu chiều sâu, bền vững
Thẳng thắn nhìn nhận, công tác giảm nghèo chưa có nhiều đột phá, căn cơ, bền vững, chưa có chiều sâu. Đào tạo lao động còn nhiều bất cập, chưa tạo được việc làm tại chỗ, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số ở một số địa phương vẫn cao, chủ yếu tập trung ở các xã, thôn, buôn đặc biệt khó khăn. Đến cuối năm 2024, hộ nghèo thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản còn chiếm tỷ lệ cao như: nhà tiêu hợp vệ sinh, diện tích nhà ở bình quân đầu người; việc làm, chất lượng nhà ở…
Đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cơ sở thường xuyên thay đổi, công tác lãnh đạo, chỉ đạo tại một số địa phương chưa quyết liệt, chưa thật sự nêu cao vai trò, trách nhiệm trong triển khai thực hiện Chương trình và công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo hằng năm. Giải ngân vốn sự nghiệp thực hiện Chương trình trên địa bàn tỉnh còn chậm và tỷ lệ thấp. Việc ban hành Nghị quyết quy định về hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh; mức hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện (cũ) nghèo từ ngân sách địa phương còn chậm.
Quá trình khảo sát, rà soát, thống kê đối tượng thụ hưởng ở về nhà ở một số nơi còn chưa chặt chẽ, có sai lệch thông tin cần phải điều chỉnh, hoàn thiện hồ sơ, ảnh hưởng đến tiến độ công tác triển khai hỗ trợ. Hình thức tuyên truyền chưa phong phú, đa dạng, vẫn còn một số hộ nghèo chưa nắm bắt và tiếp cận kịp thời các chủ trương, chính sách về giảm nghèo, thiếu ý chí tự lực vươn lên, còn có tư tưởng chưa muốn thoát nghèo, tìm cách để tiếp tục được hưởng một số chế độ, chính sách hỗ trợ, ưu tiên đã trở thành rào cản trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Đắk Lắk phấn đấu đến cuối năm 2025 tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh còn dưới 3%. Tỉnh tập trung tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành của cấp ủy chính quyền; sự phối hợp chặt chẽ giữa Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp gắn với phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Đẩy mạnh tuyên truyền nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong giảm nghèo bền vững; phát huy mạnh mẽ truyền thống đoàn kết, tinh thần tương thân, tương ái, khơi dậy ý chí tự lực tự cường của người nghèo, chủ động vươn lên thoát nghèo, không trông chờ, ỷ lại vào sự giúp đỡ của Nhà nước và xã hội.
Muốn giảm nghèo bền vững, hạn chế tái nghèo, không thể thiếu huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư cho công tác giảm nghèo, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, không để xảy ra tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong quản lý và sử dụng vốn thực hiện các chính sách giảm nghèo. Ngoài kinh phí từ ngân sách Trung ương phân bổ, huy động tối đa các nguồn lực xã hội, bố trí vốn đối ứng từ ngân sách địa phương hợp lý, phù hợp tình hình thực tế tại địa phương và huy động đóng góp của người dân, đối tượng thụ hưởng.
Bên cạnh đó, triển khai hiệu quả hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng các mô hình giảm nghèo phù hợp từng thành viên nhóm hộ và từng địa phương; hoạt động tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo. Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp; thực hiện tổng hợp, đồng bộ các cơ chế, chính sách, phát triển đa dạng các ngành, nghề, đặc biệt là các ngành, nghề mà địa phương có thế mạnh để tạo ra nhiều việc làm bền vững cho người lao động. Việc tổ chức rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo bảo đảm chính xác, khách quan, công khai, dân chủ; ưu tiên nguồn lực để hỗ trợ hộ nghèo giảm các chiều thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản cũng được quan tâm.
