Nghệ nhân gìn giữ hồn cốt văn hóa Xơ Đăng

Giữa nhịp sống hiện đại vẫn còn đó những con người thầm lặng gìn giữ, bảo tồn và lan tỏa nét đẹp truyền thống của cộng đồng dân tộc thiểu số.

Nghệ nhân Ưu tú A Thui (bên phải) tận tình truyền dạy nhạc cụ dân gian cho thế hệ trẻ.
Nghệ nhân Ưu tú A Thui (bên phải) tận tình truyền dạy nhạc cụ dân gian cho thế hệ trẻ.

Nghệ nhân Ưu tú A Thui, người con của thôn Long Loi, xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi, chính là tấm gương tiêu biểu trong công cuộc giữ lửa văn hóa cồng chiêng và các nhạc cụ truyền thống của dân tộc Xơ Đăng.

Hơn 30 năm gắn bó với văn hóa dân tộc, Nghệ nhân Ưu tú A Thui không chỉ là biểu tượng của niềm đam mê, mà còn là nhịp cầu kết nối các thế hệ chung sức, đồng lòng bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Sinh ra và lớn lên tại vùng đất giàu truyền thống văn hóa Đăk Hà, được sống trong nhịp điệu cồng chiêng rộn ràng của buôn làng, ông A Thui nguyện gắn bó trọn đời với di sản văn hóa dân tộc mình. Với cương vị trưởng thôn đã giúp ông gần dân, sát dân, hiểu hơn giá trị nguyên bản, đặc sắc của văn hóa dân tộc Xơ Đăng. Đó là tiếng cồng, tiếng chiêng vọng vang mỗi dịp lễ hội; là những điệu xoang nhịp nhàng trong tiếng đàn T’rưng, Krông Púc. Không để văn hóa truyền thống phai mờ, ông bước vào hành trình bảo tồn và phát huy di sản với tâm thế của người “giữ hồn buôn làng”. Ông A Thui chia sẻ: “Phải giữ gìn văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Nếu mất tiếng cồng, tiếng chiêng, mất lễ hội làng... là mất hết”.

Với suy nghĩ đó, ông không ngừng nỗ lực truyền dạy cồng chiêng, nhạc cụ dân tộc thế hệ trẻ. Nhờ đó, thôn Long Loi đã gây dựng được đội cồng chiêngxoang thanh thiếu niên, thường xuyên tập luyện và tham gia biểu diễn trong các lễ hội tại địa phương, đồng thời đại diện cho tỉnh đi giao lưu tại các sự kiện lớn.

Điều đặc biệt ở nghệ nhân A Thui là sự nỗ lực sáng tạo để làm mới văn hóa truyền thống mà vẫn giữ nguyên giá trị tốt đẹp. Ông đã sáng tạo đàn T’rưng làm từ ống kim loại, một bước cải tiến trong vật liệu nhưng vẫn giữ đúng âm sắc truyền thống. Sáng kiến này không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên rừng mà còn bảo tồn giá trị âm thanh nguyên gốc, phù hợp với đời sống hiện đại. Năm 2015, ông được Thủ tướng Chính phủ phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú, phần thưởng xứng đáng cho hơn 30 năm âm thầm cống hiến. Với ông A Thui, sự vinh danh đó không chỉ tiếp thêm động lực cá nhân, mà còn là nguồn cảm hứng để lớp trẻ của Long Loi và nhiều buôn làng khác tin tưởng vào giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Không chỉ là “người thầy” âm nhạc truyền thống, ông còn là một cán bộ mẫu mực được nhân dân tín nhiệm. Trong suốt nhiều năm công tác tại thôn, ông luôn là tấm gương sáng để dân làng noi theo, thường xuyên vận động gia đình và người dân sống đoàn kết, tự giác chấp hành pháp luật Nhà nước, các quy định của địa phương. Nhiệt huyết đó được ghi nhận bằng nhiều giấy khen, bằng khen của các cấp, khẳng định vai trò tích cực của nghệ nhân giữa lòng cộng đồng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đăk Hà Nguyễn Minh Vương cho biết: “Nghệ nhân A Thui là niềm tự hào của làng trong việc giữ gìn văn hóa cồng chiêng, một người sống mẫu mực, có trách nhiệm với cộng đồng. Trong các phong trào của làng, ông luôn đi đầu và tạo ảnh hưởng tích cực đến thế hệ trẻ”.

Từ mô hình đội cồng chiêng thiếu niên do nghệ nhân A Thui trực tiếp truyền dạy, thôn Long Loi không chỉ gìn giữ được bản sắc dân tộc, mà còn trở thành điểm sáng trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”. Các chương trình văn hóa, văn nghệ do thôn tổ chức đều có sự đóng góp nổi bật từ đội cồng chiêng-xoang thanh thiếu niên, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, củng cố khối đoàn kết dân tộc.

Gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống là một hành trình dài, bền bỉ và đong đầy tâm huyết. Ở đó, nghệ nhân A Thui không chỉ là người nghệ sĩ dân gian đích thực, mà còn là người truyền lửa văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ dân tộc Xơ Đăng. Đặc biệt, trong bối cảnh các giá trị truyền thống đang dần bị mai một, hình ảnh Nghệ nhân Ưu tú A Thui tỏa sáng như một lời nhắc nhở về trách nhiệm bảo tồn hồn cốt văn hóa dân tộc, không chỉ riêng với dân tộc Xơ Đăng, mà là bài học quý cho nhiều dân tộc thiểu số phía tây tỉnh Quảng Ngãi.

Có thể bạn quan tâm

Nhờ áp dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, vườn cà-phê của gia đình chị Puih H’Ani đạt năng suất cao trong những năm qua.

Lan tỏa tinh thần vượt khó

Trên cánh đồng cà-phê trải dài tại Gia Lai, một người phụ nữ Gia Rai đã âm thầm viết nên câu chuyện vượt khó đầy cảm hứng. Chị Puih H’Ani, làng Blang 1, xã Ia Hrung không chỉ làm giàu từ nông nghiệp mà còn trở thành điểm tựa cho nhiều hộ nghèo trong cộng đồng.

Anh Vũ Văn Hiếu (đội mũ) chuyển sang canh tác hữu cơ giúp năng suất ổn định, thu nhập tăng cao.

Lan tỏa phương pháp canh tác nông nghiệp bền vững

Từng là vùng đất bạc màu, năng suất chất lượng cây trồng thấp, vườn hồ tiêu rộng 10 ha của gia đình anh Vũ Văn Hiếu ở thôn Tam Điệp, xã Kon Gang (tỉnh Gia Lai) giờ đây đã hồi sinh mạnh mẽ nhờ chuyển đổi sang canh tác hữu cơ.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười.

Dấu ấn Chương trình “Tôi làm cán bộ xã” minh chứng chủ trương đúng đắn, sát thực tiễn

Tháo gỡ khó khăn trong thời gian đầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Lâm Đồng triển khai Chương trình “Tôi làm cán bộ xã”, điều động 730 cán bộ thuộc sở, ngành, lực lượng vũ trang về hỗ trợ cho các xã, phường. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười chia sẻ chuyển biến tích cực sau triển khai.

Anh Vũ Tiến Đạt bên chim công xanh trong khu chuồng nuôi.

Trại chim công trên vùng đất B'Lao

Yêu thích vẻ đẹp sặc sỡ, lộng lẫy của chim công, anh Vũ Tiến Đạt ở phường B'Lao, tỉnh Lâm Đồng, quyết định khởi nghiệp với loài chim kiêu sa này.

Cán bộ, nhân dân xã Đăk Hà tham gia trồng cây, tạo hàng rào xanh trên địa bàn.

Đổi mới diện mạo nông thôn Đăk Hà

Hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, xã Đăk Hà đã phát động phong trào “Xây dựng xã Đăk Hà Xanh-Sạch-Đẹp-An toàn-Văn minh” nhằm tạo khí thế thi đua sôi nổi trong toàn dân. Phong trào thể hiện quyết tâm đổi mới mạnh mẽ về diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống tinh thần của người dân sau sáp nhập tỉnh, hướng đến một Đăk Hà phát triển bền vững, xứng đáng là nơi đáng sống của tỉnh Quảng Ngãi.

Giải đua ngựa không yên dưới chân núi Lang Biang.

Câu lạc bộ kỵ mã dưới chân núi Lang Biang

Ngày xưa, ngựa là con vật không thể thiếu đối với người Cơ Ho dưới chân núi Lang Biang, tỉnh Lâm Đồng. Ngựa giúp người dân qua đèo dốc hiểm trở, dùng cưỡi đi “thăm trâu, thăm bò”, để đổi chác và tung vó trong các hội đua ngựa truyền thống.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Phí Nguyễn Công Sơn (áo trắng) kiểm tra công tác trồng dưa lưới trên địa bàn.

Hướng đi mới cho nông nghiệp hiện đại và bền vững

Giữa bối cảnh nhiều loại cây trồng truyền thống gặp khó khăn vì đầu ra bấp bênh, giá cả thiếu ổn định, mô hình trồng dưa lưới công nghệ cao tại xã Ia Phí, tỉnh Gia Lai đã và đang trở thành điểm sáng đầy triển vọng, góp phần quan trọng vào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mang lại thu nhập bền vững cho người dân.

Các hộ nhận khoán và lực lượng chuyên trách tuần tra, bảo vệ rừng.

Hiệu quả từ chính sách khoán bảo vệ rừng

Cùng với tăng cường quản lý, bảo vệ, Ban quản lý Vườn quốc gia Tà Đùng (Vườn quốc gia), tỉnh Lâm Đồng đã chủ động giao khoán hàng nghìn héc-ta rừng tự nhiên cho các hộ, nhóm hộ đồng bào dân tộc thiểu số vùng đệm quản lý, bảo vệ.

Trồng sầu riêng giúp nhiều hộ gia đình tăng thu nhập, thoát nghèo.

Công tác giảm nghèo ở Đắk Lắk nhiều khởi sắc

Giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ, mục tiêu ưu tiên, được cụ thể hóa thành Chương trình của Tỉnh ủy, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân, kế hoạch của Ủy ban nhân dân các cấp và từng đơn vị của tỉnh Đắk Lắk. Công tác triển khai đồng bộ góp phần cải thiện, nâng cao đời sống, bảo đảm an sinh xã hội cho người nghèo.

Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 716 trao bảng tượng trưng cặp hươu giống cho người dân.

Hướng sinh kế bền vững cho người dân vùng biên

Để phát huy hiệu quả các mô hình hỗ trợ, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương, Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 716 (Binh đoàn 15) đã chuyển hướng từ hỗ trợ bò giống sang hươu giống sinh sản cho người dân tại các xã Ia Đal và Ia Tơi, tạo thêm động lực giảm nghèo bền vững nơi vùng biên Quảng Ngãi.

Trao bò, trao sinh kế để giúp người dân vươn lên thoát nghèo bền vững tại xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi.

Đồng hành với người dân giảm nghèo bền vững

Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi đang triển khai thực hiện mô hình “Đồng hành với người dân giảm nghèo bền vững”, góp phần mang lại sinh kế cho người dân.

Một em nhỏ đặt câu hỏi về tình huống giao thông, thể hiện sự quan tâm đến an toàn khi đi trên đường phố.

Gieo mầm văn hóa giao thông

Những ngày trung tuần tháng 11, khi tiếng trống trường vang lên ở phố núi Pleiku (tỉnh Gia Lai), một không gian giáo dục đặc biệt mở ra. Đó là những bài học về an toàn giao thông được gieo vào tâm trí trẻ thơ bằng sự tận tâm của những chiến sĩ công an phường.

Nhờ được hỗ trợ tham gia xuất khẩu lao động tại Hàn Quốc, anh Y Thông đã xây dựng căn nhà khang trang, cuộc sống tốt hơn trước.

Hỗ trợ thanh niên dân tộc thiểu số vươn lên

Nhằm tạo mọi điều kiện, hỗ trợ thanh niên dân tộc thiểu số (DTTS) thoát nghèo, chính quyền xã Quảng Phú (tỉnh Lâm Đồng) đã chủ động phối hợp với các sở, ngành, đơn vị tín dụng, giúp thanh niên tiếp cận vốn vay, xây dựng nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, tham gia xuất khẩu lao động. Nhờ đó, nhiều hộ dân có cuộc sống khá giả hơn.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đức Lập (Lâm Đồng) đến nhà hỗ trợ các đối tượng yếu thế hoàn thiện thủ tục hành chính.

Chủ động hỗ trợ người yếu thế về thủ tục hành chính

Để kịp thời hỗ trợ các đối tượng yếu thế thực hiện thủ tục hành chính, xã Đức Lập (Lâm Đồng) chủ động triển khai mô hình “Đi đến dân - Hỗ trợ người gặp khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính”. Đến nay, mô hình bước đầu đạt kết quả tốt, được nhân dân đồng tình ủng hộ.

Ông A Băn chăm sóc vườn sầu riêng của gia đình.

Đồng bào Rơ Măm vươn lên, ổn định cuộc sống

Từ một hộ gia đình thuộc diện khó khăn tại xã Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi, ông A Băn, người con của cộng đồng dân tộc Rơ Măm, đã mạnh dạn thay đổi nếp nghĩ, cách làm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, cải tạo vườn tạp, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Cư M’gar ký kết hợp đồng tín dụng và giải ngân vốn vay theo Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg cho hộ ông Vũ Lê Mai ở tổ dân phố 8, xã Quảng Phú.

Tiếp thêm động lực cho sinh viên ngành STEM

Những ngày cuối tháng 9, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Ủy ban nhân dân xã Quảng Phú tổ chức giải ngân vốn vay theo Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg ngày 28/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người học ngành khoa học-công nghệ, kỹ thuật và toán (gọi tắt là STEM).

Mô hình nuôi dúi của ông Trần Văn Toàn được nhiều người đến tham quan học tập và được địa phương khuyến khích nhân rộng.

Mô hình nuôi dúi ở vùng biên

Nhiều năm gắn bó với các loại cây nông nghiệp truyền thống nhưng chưa đạt hiệu quả kinh tế, ông Trần Văn Toàn, xã biên giới Thuận Hạnh, tỉnh Lâm Đồng quyết định chuyển hướng nuôi dúi má đào.

Truyền nghề cho thế hệ trẻ.

Khai thác hiệu quả nghề truyền thống ở Ia Ly

Tại xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai, một tổ chức nghề truyền thống đang từng bước khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế nông thôn và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc là Tổ liên kết đan lát.

Hiệu quả từ nuôi trùn quế

Hợp tác xã phụ nữ Trùn quế Đơn Dương, xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng đang khẳng định hiệu quả hoạt động trong việc sử dụng phế phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi để sản xuất trùn quế, cung cấp phân hữu cơ và sản phẩm từ trùn quế...

Những bông hoa tô đẹp núi rừng

Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, những đổi thay tích cực trong đời sống kinh tế-xã hội không chỉ đến từ các chương trình, chính sách của Đảng và Nhà nước, mà còn từ tinh thần trách nhiệm và nỗ lực bền bỉ của những đảng viên người dân tộc thiểu số.

Ngọt ngào bánh quy vị cà-phê

Với mong muốn nâng tầm đặc sản cà-phê địa phương, anh Nguyễn Văn Hoài Nam ở phường Xuân Hương-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng đã làm ra những chiếc bánh quy độc đáo mang hương vị cà-phê.

Trung úy Lê Tuấn Thành là đoàn viên trẻ tiêu biểu trong lực lượng công an Gia Lai.

Người chiến sĩ Công an trẻ với trái tim thiện nguyện

Giữa những đổi thay của xã hội hiện đại, vẫn có những thanh niên âm thầm góp sức, tận tâm mang lại bình yên và niềm tin cho cộng đồng. Trong lực lượng Công an tỉnh Gia Lai, một đoàn viên trẻ tiêu biểu đã không ngừng nỗ lực, hiến dâng tuổi thanh xuân để thực hiện lý tưởng “vì nước quên thân, vì nhân dân phục vụ”.

Những ngôi nhà ấm áp tình thương

Hưởng ứng phong trào thi đua xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025, nhiều nguồn lực xã hội được huy động để chăm lo cho gia đình chính sách, người có công với cách mạng, hộ nghèo...