...góp phần bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp tuần hoàn và tạo thu nhập ổn định cho các thành viên.
Năm 2018, sau khi nắm bắt các thông tin về mô hình sản xuất phân trùn quế ở huyện Củ Chi (cũ), Thành phố Hồ Chí Minh, chị Phạm Thị Thanh Tuyền ở huyện Đơn Dương (cũ), tỉnh Lâm Đồng tìm đến học hỏi, mua giống trùn quế và đưa về thử nghiệm thành công tại Đơn Dương. Ban đầu, chị Tuyền sử dụng 20 m2 đất, tận dụng phế phẩm nông nghiệp như rau, củ, quả dư thừa và phân bò từ các hộ lân cận để nuôi trùn quế. Sau ba tháng, mô hình này cho ra đợt phân bón đầu tiên để sử dụng cho cây trồng tại vườn, giúp giảm chi phí đầu vào trong sản xuất. Nhận thấy tiềm năng kinh tế và lợi ích môi trường, sau hơn một năm, chị Tuyền mở rộng diện tích nuôi trùn quế lên 400 m2 và bắt đầu cung cấp phân hữu cơ ra thị trường. Mô hình thành công đã thu hút 9 phụ nữ địa phương tham gia. Trong thời gian này, Hợp tác xã phụ nữ Trùn quế Đơn Dương chính thức được thành lập, do chị Phạm Thị Thanh Tuyền làm giám đốc.
Các thành viên hợp tác xã tiến hành thu gom nguồn phân bò, lợn và phế phẩm nông nghiệp, xử lý theo quy trình khoa học để làm thức ăn cho trùn quế. Sau mỗi chu kỳ ba tháng, một nửa sản lượng phân trùn quế được các thành viên sử dụng cho canh tác, phần còn lại đóng gói và bán ra thị trường. Chị Phạm Thị Thanh Tuyền cho biết, hợp tác xã áp dụng quy trình nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn môi trường. Phân gia súc được phối trộn và xử lý vi sinh trước khi đưa vào ô nuôi trùn quế. Rau, củ, quả và các phế phẩm nông nghiệp khác được gom và sử dụng trực tiếp làm thức ăn cho trùn quế… Quy trình này không chỉ xử lý hiệu quả chất thải, mà còn tạo ra sản phẩm phân bón hữu cơ chất lượng cao.
Từ quy mô ban đầu 400 m2, hợp tác xã đã mở rộng lên 1.500 m2, với sự tham gia của 14 thành viên và liên kết với 21 hộ dân trong vùng. Hợp tác xã đã hướng dẫn, hỗ trợ các hộ liên kết xây dựng mô hình tại nhà để thuận tiện cho sản xuất. Đồng thời, hợp tác với khu du lịch canh nông Avocado Farm tổ chức tham quan, giới thiệu quy trình, kỹ thuật sản xuất phân trùn quế và trải nghiệm các cánh đồng rau, hoa tại địa phương. “Mô hình này không chỉ giúp xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình, mà còn tận dụng phế thải chăn nuôi, phế phẩm nông nghiệp để nuôi trùn, tạo ra các sản phẩm phân bón phục vụ cho sản xuất, giúp giảm chi phí đầu tư và thúc đẩy sản xuất bền vững”, chị Phạm Thị Thanh Tuyền chia sẻ.
Hiện nay, mỗi năm hợp tác xã xử lý khoảng 350 tấn phân gia súc và 300 tấn phế phẩm nông nghiệp, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường; cung ứng ra thị trường 170-180 tấn bột phân trùn quế, 5 tấn phân ép viên, khoảng 1.500 lít dịch trùn quế và 5-7 tấn trùn giống. Hợp tác xã cũng đang mở rộng liên kết với các hộ chăn nuôi và trồng trọt trên địa bàn để nâng cao năng lực sản xuất, mục tiêu là xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp tuần hoàn, bền vững, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng nông thôn.
Bà Thái Thị Ngọc Trang, phụ trách công tác phụ nữ, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Quảng Lập cho biết: Đây là mô hình đầu tiên trên địa bàn xã Quảng Lập hoạt động rất hiệu quả trong việc sử dụng phế phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi để sản xuất trùn quế, góp phần bảo vệ môi trường gắn với tiêu chí của Hội Phụ nữ trong thực hiện mô hình “5 không, 3 sạch". "Thời gian tới, chúng tôi sẽ nhân rộng mô hình này để thu hút chị em trên địa bàn tham gia vào việc xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình, nhất là tận dụng phế phẩm nông nghiệp, chất thải chăn nuôi, tạo ra các sản phẩm phân bón phục vụ cho sản xuất, góp phần bảo vệ môi trường, hướng tới một nền sản xuất sạch, an toàn", bà Trang cho biết.
