Đổi mới sáng tạo là động lực phát triển kinh tế-xã hội

Chiều 20/4, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2023 với chủ đề: Đổi mới sáng tạo - Nền tảng thúc đẩy phát triển quốc gia hiện đại.
Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng phát biểu ý kiến.
Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng phát biểu ý kiến.

Phát biểu ý kiến tại Lễ hưởng ứng, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng cho biết, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực, nền tảng trong phát triển kinh tế-xã hội của các quốc gia.

Ở Việt Nam, quan điểm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để trở thành động lực, nền tảng phát triển kinh tế-xã hội đất nước đã được thể hiện trong nhiều văn kiện của Đảng và pháp luật, chính sách Nhà nước.

Với vai trò quan trọng của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào phát triển kinh tế-xã hội, việc tăng cường, đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động nhằm tôn vinh, ghi nhận thành tựu đó, nâng cao nhận thức của cộng đồng, xã hội về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là rất cần thiết.

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực, nền tảng trong phát triển kinh tế-xã hội của các quốc gia.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng

Ông Christian Manhart, Trưởng đại diện Tổ chức Unesco tại Việt Nam cho biết, đổi mới và sáng tạo là trung tâm của phát triển bền vững; khi thế giới của chúng ta ngày càng phát triển và biến động, các giải pháp đổi mới và sáng tạo càng trở nên cần thiết hơn.

Ông Christian Manhart nêu rõ: Một môi trường thuận lợi cho đổi mới và sáng tạo cũng bao gồm việc trao quyền cho thanh niên. Cần thiết lập các nền tảng để thanh niên được nói lên tiếng nói của mình và hiện thực hóa các ý tưởng và sáng kiến của mình, để từ đó họ có thể đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của Việt Nam. Chúng ta cần bảo đảm cơ hội bình đẳng để tất cả mọi người có thể tham gia đóng góp, cần giải phóng tiềm năng to lớn của Việt Nam để có thể trở thành một trung tâm sáng tạo và đổi mới.

Ngày 21/4 hằng năm được Liên hợp quốc chọn làm Ngày Đổi mới sáng tạo thế giới, nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của sáng tạo và đổi mới trong mọi khía cạnh của sự phát triển con người.

Năm 2022 là năm đầu tiên Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì tổ chức hưởng ứng Ngày Đổi mới sáng tạo thế giới. Sự kiện hưởng ứng Ngày Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2023 tiếp tục được tổ chức với mong muốn kêu gọi sự chung tay, góp sức của các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức, cá nhân trong toàn xã hội thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần thiết thực phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Ngày Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2023 được Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức với mong muốn chia sẻ, nâng cao nhận thức về vai trò của đổi mới sáng tạo toàn dân, là con đường để nhanh chóng tận dụng được sức mạnh của khoa học, công nghệ, rút ngắn khoảng cách với các quốc gia phát triển và đưa Việt Nam tới thịnh vượng.

Các đại biểu dự Lễ phát động.

Các đại biểu dự Lễ phát động.

Theo bảng xếp hạng chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2022 do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố, Việt Nam hiện tại được đánh giá có năng lực đổi mới sáng tạo xếp vào hạng cao nhất trong số những quốc gia đang phát triển; xếp vị trí 48/132 quốc gia, nền kinh tế giữ vị trí thứ 4 khu vực Đông Nam Á, sau Singapore (thứ 7), Malaysia (thứ 36) và Thái Lan (thứ 43). Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam được đánh giá ở vị trí 54 trên thế giới, thứ 12 khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong năm 2022 (theo đánh giá của Startup Blink).

Khai thác, vận dụng và ứng dụng sức mạnh của trí tuệ, của mô hình kinh doanh, của khoa học và công nghệ để tạo ra giá trị gia tăng, giải quyết các thách thức, vấn đề của bản thân, của cộng đồng và của xã hội, cần trở thành kim chỉ nam cho hành động của cả quốc gia, dân tộc.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng

Thứ trưởng Trần Văn Tùng cho rằng, đổi mới sáng tạo không phải là việc của chỉ riêng cá nhân, tổ chức, mà phải là tư duy, triết lý được thấm nhuần, thực thi trong từng hành động, từng nhiệm vụ. Khai thác, vận dụng và ứng dụng sức mạnh của trí tuệ, của mô hình kinh doanh, của khoa học và công nghệ để tạo ra giá trị gia tăng, giải quyết các thách thức, vấn đề của bản thân, của cộng đồng và của xã hội, cần trở thành kim chỉ nam cho hành động của cả quốc gia, dân tộc.

Do đó, việc chung tay cùng xây dựng và phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, phát triển hệ thống giáo dục, đào tạo theo hướng đổi mới sáng tạo, đổi mới công nghệ, đẩy mạnh thương mại hóa, khai thác và phát triển quyền sở hữu trí tuệ và tài sản trí tuệ, hình thành và phát triển hệ thống doanh nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển hệ thống các trung tâm, mạng lưới đổi mới sáng tạo liên kết toàn cầu là những nhiệm vụ khó khăn, thách thức nhưng phải được thực hiện.

Đồng hành cùng mục tiêu trên, PGS. TS Vũ Văn Tích, Trưởng Ban Khoa học công nghệ, Đại học quốc gia Hà Nội kiến nghị, Chính phủ và Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục đầu tư hơn nữa, hình thành cho được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của 4 thành phần: Chính phủ - doanh nghiệp - trường đại học - viện nghiên cứu, làm động lực cho phát triển kinh tế-xã hội, trong đó coi trọng các đại học lớn để đầu tư.

Để triển khai được nội dung trên, PGS. TS Vũ Văn Tích cũng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cho phép Đại học quốc gia Hà Nội triển khai một số chương trình thí điểm tổ chức hợp tác giữa các bên trong hệ sinh thái. Các trường đại học được thí điểm một số cơ chế chính sách mang tính đột phá, để sớm đưa các kết quả của hoạt động đổi mới sáng tạo vào cuộc sống.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau chủ trì hội nghị.

Cà Mau đẩy mạnh chuyển đổi số, đột phá công nghệ để định hình tương lai

Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu cho thấy tư duy và hành động mạnh mẽ của địa phương trong việc đi tắt đón đầu để định hình tương lai.

Việc phối hợp đào tạo nhân lực theo nhu cầu của thị trường sẽ góp phần “tạo nguồn” để cơ cấu lại lao động.

AI định hình thế hệ lao động mới

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi rất mạnh của thị trường lao động: Dân số bắt đầu già hóa, lao động giá rẻ không còn là lợi thế, trí tuệ nhân tạo (AI) đã đi vào mọi ngành nghề...

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Cùng với việc trao quyền mạnh mẽ hơn cho các tổng công trình sư, vẫn còn một câu hỏi khác: đâu là những bài toán thật sự cần mô hình này? Nếu danh mục nhiệm vụ được mở rộng quá mức, trong khi nguồn nhân lực dẫn dắt còn hạn chế, nguy cơ phân tán nguồn lực và chồng lấn trách nhiệm là điều khó tránh khỏi.

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Khi khả năng viết tin, biên tập văn bản, dựng hình ảnh, sản xuất video hay phân tích dữ liệu của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng vượt trội, câu hỏi đặt ra với các cơ sở đào tạo báo chí trở nên trực diện và cũng thiết thực hơn - đó là “đào tạo điều gì để phóng viên trẻ không bị đào thải bởi chính AI?”.

Sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết quả thực hiện nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Phát triển đại học tinh hoa và công nghệ chiến lược: Lời giải cho những "điểm nghẽn" nguồn nhân lực

Tại buổi làm việc với ngành giáo dục mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy 'quản lý giáo dục' sang 'quản trị phát triển giáo dục'. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực cao, nhất là nhân lực khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Trong thời đại công nghệ đa phương tiện phát triển mạnh mẽ, các hình thức kể chuyện bằng video, đồ họa, dữ liệu ngày càng phổ biến, nhưng phóng viên ảnh vẫn giữ một vị trí riêng với ảnh báo chí, thể loại mà giá trị thời sự chân thực tại hiện trường mang lại là không thể thay thế.

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Sau Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi tiếp xúc cử tri Hà Nội đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các xã, phường theo mô hình “xã/phường xã hội chủ nghĩa” - những đơn vị quản trị hiện đại, gần dân, phục vụ dân tốt hơn trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số.

Người dân sử dụng ví điện tử để thanh toán thay cho tiền mặt ngày càng phổ biến. (Ảnh: Phạm Việt)

Đưa chuyển đổi số đến từng hộ kinh doanh

Chuyển đổi số tại Việt Nam đang lan tỏa tới khu vực kinh tế cơ sở, từ các cửa hàng bán lẻ, hộ kinh doanh đến doanh nghiệp nhỏ. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, việc ứng dụng công nghệ giúp mở rộng thị trường, nâng cao năng suất, đồng thời trở thành yêu cầu để tăng sức cạnh tranh.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng nguồn nhân lực cho nghiên cứu cơ bản

Để xây dựng nền khoa học cơ bản mạnh, Việt Nam cần một đội ngũ nhà khoa học đủ năng lực theo đuổi các hướng nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, việc nhiều tổ chức nghiên cứu đang gặp khó khăn trong việc thu hút và duy trì đội ngũ nghiên cứu trẻ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng lực lượng kế cận cho các lĩnh vực khoa học cơ bản.

Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế vinh danh 14 sinh viên/nhóm sinh viên đạt thành tích xuất sắc trong hoạt động nghiên cứu khoa học giai đoạn 2025-2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Sinh viên Đại học Huế: Bám thực tiễn để nghiên cứu khoa học

Hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2025-2026 do Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế tổ chức là diễn đàn học thuật quan trọng, ghi nhận tinh thần sáng tạo của sinh viên, đồng thời cho thấy nhiều đề tài nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, bám sát các vấn đề kinh tế-xã hội hiện nay.

Phó Tổng Biên tập VnExpress Nguyễn Thu Hương. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Trí tuệ nhân tạo - công cụ giải phóng sức lao động, giúp nhà báo tập trung vào giá trị cốt lõi

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang được tích hợp sâu vào quy trình sản xuất và phân phối nội dung, phóng viên Báo Nhân Dân đã phỏng vấn Phó Tổng Biên tập VnExpress Nguyễn Thu Hương về kinh nghiệm triển khai và tối ưu các ứng dụng AI của VnExpress - một trong những tòa soạn báo điện tử hàng đầu tại Việt Nam.

Hành vi vi phạm trên các nền tảng số ngày càng diễn biến phức tạp.

Tăng cường cơ chế pháp lý, tạo đòn bẩy xét xử án sở hữu trí tuệ

Trong tiến trình cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế, việc xây dựng cơ chế xét xử chuyên sâu đối với các tranh chấp, vi phạm về sở hữu trí tuệ là yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, khi công nghệ phát triển, sự xuất hiện vô vàn hình thức xâm phạm sở hữu trí tuệ đã đặt ra không ít khó khăn đối với công tác xét xử.