"Đo" mức độ đổi mới sáng tạo ở địa phương

Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các chuyên gia của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã xây dựng Bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) để áp dụng đối với toàn bộ các tỉnh, thành phố trong cả nước. Dự kiến đưa vào triển khai từ tháng 12/2023. Mục tiêu xây dựng bộ chỉ số nhằm hoàn thiện hệ thống đo lường năng lực, hỗ trợ và thúc đẩy từng địa phương.
Hà Nội có số điểm về chỉ số đổi mới sáng tạo năm 2022 cao nhất trong 20 địa phương thử nghiệm. Trong ảnh: Học sinh Hà Nội tham gia Ngày hội Robocon.
Hà Nội có số điểm về chỉ số đổi mới sáng tạo năm 2022 cao nhất trong 20 địa phương thử nghiệm. Trong ảnh: Học sinh Hà Nội tham gia Ngày hội Robocon.

Trên thế giới, hiện có Bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) đánh giá dựa trên 80 tiêu chí. Với Việt Nam, các chỉ số được lựa chọn theo cấu trúc của Bộ chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu nhưng chỉ chọn 51 chỉ số để phù hợp với các địa phương. Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy, PII được kỳ vọng sẽ là công cụ để mỗi tỉnh, thành phố xác định rõ điểm mạnh, yếu và yếu tố tiềm năng, điều kiện cần thiết để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Năm 2022 là năm đầu Bộ Khoa học và Công nghệ thử nghiệm xây dựng và đánh giá bộ chỉ số đối với 20 địa phương. Kết quả cho thấy, Hà Nội dẫn đầu với điểm số cao nhất là 61.07 điểm. Tiếp theo là Đà Nẵng 56.69 điểm, xếp thứ 2; Thành phố Hồ Chí Minh 52.27 điểm, xếp thứ 3; Quảng Ninh 49.97 điểm, xếp thứ 4 và Hải Phòng 47.61 điểm, xếp thứ 5.

Sau khi đánh giá kết quả thử nghiệm, các chuyên gia tiếp tục cập nhật thay đổi chỉ số thành phần cho phù hợp. Việc điều chỉnh các chỉ số đổi mới sáng tạo toàn quốc cũng tương tự như cách Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu thực hiện hằng năm, nhằm phù hợp bối cảnh phát triển kinh tế-xã hội. Thí dụ gần đây, Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu đưa chỉ số phát triển sản phẩm số hoặc sản phẩm sáng tạo trên môi trường số trở thành một trong chỉ số đầu ra quan trọng để đánh giá chỉ số mỗi quốc gia. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn quốc của Việt Nam cũng sẽ cân nhắc một số chỉ số đầu vào như trường đại học, nhân lực nghiên cứu hoặc nguồn lực doanh nghiệp để phù hợp với các địa phương.

Trong quá trình xây dựng, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới đã hỗ trợ về kỹ thuật chuyên môn về khung lý thuyết, khung chỉ số và chỉ số thành phần; đồng thời đào tạo chuyên gia về phương pháp, mô hình, kỹ thuật tính toán và kiểm định kết quả phân tích, quy trình xây dựng bộ chỉ số bảo đảm theo đúng chuẩn quốc tế.

Ông Trần Văn Nghĩa, Phó Giám đốc Học viện Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), đơn vị xây dựng và triển khai bộ chỉ số cho biết, Hà Nội có những số liệu vượt trội so với các tỉnh, thành phố khác, thí dụ số lượng đơn đăng ký bảo hộ sáng chế cao hơn. Hà Nội có nhiều lợi thế về điều kiện kinh tế, tập trung các trường đại học, viện nghiên cứu, các khu công nghiệp, công nghệ cao. Tuy nhiên, bảng xếp hạng chỉ ra các điểm yếu của Hà Nội thông qua một số chỉ số xếp hạng thấp như: Chi cho giáo dục; cơ sở hạ tầng chung; tỷ lệ trường THCS, THPT có đào tạo STEM/STEAM.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Hồng Sơn, thông qua số liệu về đo lường, đánh giá từ bộ chỉ số, Hà Nội có được tầm nhìn tổng thể, đa ngành, đa lĩnh vực về năng lực đổi mới sáng tạo của địa phương. Hà Nội có thể nhận diện được các vấn đề cần chú trọng để chỉ đạo, điều hành trong việc xây dựng và thực hiện các biện pháp, giải pháp thúc đẩy phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, năng lực đổi mới sáng tạo.

Đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã báo cáo Chính phủ việc triển khai đánh giá trong năm 2023 ở phạm vi toàn quốc. Khung chỉ số sẽ được xây dựng mang tính tương đồng hơn để phù hợp điều kiện, tiềm lực địa phương. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ hướng dẫn và hỗ trợ các địa phương tìm hiểu phương pháp, cách tính toán, ý nghĩa của các chỉ số xếp hạng và cách thức thu thập, cung cấp thông tin phục vụ đánh giá, xếp hạng.

Các chuyên gia kỳ vọng, thông qua bộ chỉ số sẽ phản ánh được bản chất các hoạt động và loại hình đổi mới sáng tạo đa dạng ở các địa phương, chỉ ra được các điểm mạnh, điểm yếu của từng địa phương về đổi mới sáng tạo, từ đó, giúp địa phương đưa ra các mục tiêu và theo dõi được tiến bộ trong quá trình thực hiện, trở thành công cụ theo dõi, đánh giá hữu ích cho chính quyền địa phương về các nỗ lực cải thiện năng lực và kết quả đổi mới sáng tạo.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.