Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, định hướng 5 vùng động lực

Ngày 6/5, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ dự.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc biểu dương nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương đã phối hợp chặt chẽ, hiệu quả cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong việc nghiên cứu, xây dựng, tham mưu Chính phủ trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng cho ý kiến trước khi trình Quốc hội thông qua điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch 6 Vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động rất nhanh, khó lường, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt; ở trong nước, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh đặt ra ngày càng cấp thiết, công tác quy hoạch càng có ý nghĩa to lớn đối với đất nước.

Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng đã được điều chỉnh kịp thời để cập nhật các quan điểm, mục tiêu, định hướng của Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và các chủ trương mới được ban hành, trong đó có xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, các khâu đột phá, phương hướng phát triển và tổ chức không gian phát triển các ngành, lĩnh vực ở cấp độ quốc gia và cấp vùng.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh, điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia là công cụ để cụ thể hóa các chủ trương, đường lối, chiến lược của Đảng về tổ chức không gian phát triển; là bước cụ thể hóa các mục tiêu, định hướng trong các nghị quyết, kết luận, chiến lược của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về phát triển kinh tế-xã hội thành tổ chức không gian cụ thể gắn với phân bổ nguồn lực theo ngành và theo lãnh thổ.

Khẳng định việc triển khai thực hiện các quy hoạch được công bố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hình không gian phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, các vùng theo hướng thống nhất, hiệu quả, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc đề nghị các cấp, các ngành khẩn trương tổ chức công bố công khai Quy hoạch đối với các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt theo quy định. Tập trung bố trí nguồn lực, đề xuất ban hành các cơ chế, chính sách để thực hiện hiệu quả các nội dung của quy hoạch; khẩn trương hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030 cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Huy động nguồn lực đầu tư để thực hiện điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng, trong đó, tập trung ưu tiên bố trí nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng an ninh, các chương trình, dự án theo chương trình hoạt động của Trung ương thực hiện nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các dự án liên vùng của các địa phương.

Bảo đảm nguyên tắc bố trí vốn tập trung, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, liên tỉnh; tập trung giải quyết dứt điểm các dự án còn tồn đọng kéo dài, khẩn trương hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng để thúc đẩy tăng trưởng, góp phần tăng trưởng hai con số.

Khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật có quy định liên quan đến Quy hoạch, bảo đảm thống nhất với Luật Quy hoạch năm 2025 cũng như tính đồng bộ thống nhất của hệ thống pháp luật và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế để khơi thông các nguồn lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới, nhất là sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026….

Xây dựng cơ chế chính sách huy động nguồn lực phát triển các công trình hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi, trung tâm dữ liệu quốc gia; các mô hình kinh tế đột phá gồm đặc khu kinh tế, đặc khu công nghệ, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế….

Về thu hút đầu tư phát triển, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc đề nghị các bộ ngành, địa phương tập trung thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cơ cấu lại nền kinh tế chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, lấy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành kinh tế, thúc đẩy và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, phát triển mạnh mẽ các ngành, lĩnh vực, mô hình kinh tế mới, động lực tăng trưởng mới gắn với chuyển đổi số, phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, công dân số…

Bên cạnh đó, cần tập trung thực hiện các giải pháp phát triển nguồn nhân lực, phát triển văn hóa xã hội, bảo vệ môi trường và phòng, chống thiên tai; tăng cường quản lý kiểm soát, phát triển đô thị và nông thôn, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, quản trị, quy hoạch xây dựng và phát triển đô thị, nông thôn; đẩy mạnh hợp tác quốc tế, bảo đảm quốc phòng an ninh, tăng cường hợp tác với các quốc gia, vùng lãnh thổ, tổ chức quốc tế, tổ chức tài chính, cơ quan tài trợ để huy động nguồn lực tài chính cho các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, dự án hỗ trợ kỹ thuật…

Phát biểu đáp từ, Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương cho biết Bộ Tài chính sẽ cụ thể hóa ý kiến chỉ đạo của đồng chí Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ và ý kiến tham luận của các bộ ngành, địa phương trong chương trình hành động thực hiện nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và kế hoạch thực hiện điều chỉnh quy hoạch của các vùng.

Bộ Tài chính rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về công tác quy hoạch, sự quan tâm đồng hành của các đối tác phát triển, các nhà đầu tư trong và ngoài nước, các chuyên gia, nhà khoa học để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của quy hoạch đã đề ra.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng có ý nghĩa quan trọng nhằm tổ chức lại, mở ra không gian phát triển mới phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xác định những định hướng tổng thể, đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là văn kiện Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của quốc gia, vùng, địa phương để đạt mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số…

Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới gắn với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực theo hướng phát triển nền công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cao, có khả năng tham gia sâu vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; phát triển khu vực dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế với chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh cao và hội nhập quốc tế; phát triển kinh tế nông nghiệp có sức cạnh tranh cao thuộc nhóm dẫn đầu khu vực và thế giới.

Về tổ chức không gian phát triển kinh tế-xã hội, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã định hướng tập trung phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng quan trọng để hình thành các đầu tàu dẫn dắt sự phát triển của đất nước; điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia bao gồm vùng động lực phía Bắc, vùng động lực phía nam, vùng động lực miền trung, vùng động lực đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới.

Tiếp tục hình thành và phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc-Nam, các hành lang kinh tế Đông-Tây, các vành đai kinh tế ven biển; phát triển các vành đai công nghiệp-đô thị-dịch vụ tại các vùng động lực, vùng đô thị lớn, nhất là gắn với vành đai 4, vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội và vành đai 3, vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh.

Đáng lưu ý, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế-xã hội mới phù hợp với các đơn vị hành chính sau sắp xếp, tạo điều kiện khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các vùng và từng địa phương trong vùng, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng.