Đề Vật lý thi tốt nghiệp THPT 2025: Xuất hiện câu hỏi chùm đánh giá năng lực tư duy theo chuỗi

Đề thi Vật lý Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay cho thí sinh theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 gồm 28 câu trắc nghiệm khách quan. Nhiều câu hỏi được gắn với bối cảnh khoa học-thí nghiệm và đời sống, cũng như xuất hiện dạng câu hỏi chùm, đánh giá tư duy theo chuỗi cho thấy sự chuyển hướng trong cách ra đề thi mới. 

Thí sinh trong buổi thi tốt nghiệp THPT năm 2025, sáng 27/6 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)
Thí sinh trong buổi thi tốt nghiệp THPT năm 2025, sáng 27/6 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Theo nhận xét của các giáo viên, năm 2025 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong kiểm tra đánh giá, với định hướng đặt trọng tâm vào phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, theo đó, đề thi tốt nghiệp THPT môn Vật lý năm nay cũng thể hiện rõ tinh thần này.

Đề Vật lý chính thức có cấu trúc 28 câu hỏi trắc nghiệm khách quan (40 lệnh hỏi; thực hiện trong thời gian 50 phút), được chia làm 3 phần: Phần I gồm 18 câu hỏi trắc nghiệm bốn lựa chọn; Phần II gồm 4 câu hỏi trắc nghiệm đúng sai (mỗi câu hỏi có 4 ý hỏi); Phần III gồm 6 câu hỏi trắc nghiệm trả lời ngắn.

"Nội dung đề thi bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Vật lý, chủ yếu thuộc chương trình lớp 12, và một phần nhỏ kiến thức thuộc chương trình lớp 11", các giáo viên Tổ Vật lý, Hệ thống Giáo dục HOCMAI phân tích.

Tỷ lệ câu hỏi theo cấp độ tư duy Biết/ Hiểu/ Vận dụng khoảng 40%/ 30%/ 30%, tập trung đánh giá 3 thành phần của năng lực Vật lý: Nhận thức Vật lý; Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ Vật lý; Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học.

Theo phân tích của giáo viên, điểm khác biệt của đề thi tốt nghiệp THPT môn Vật lý năm 2025 với các năm trước đó không chỉ ở cấu trúc đề thi và dạng thức câu hỏi mới (câu hỏi đúng sai và câu hỏi trả lời ngắn) mà chủ yếu ở nội dung và cách thức đặt câu hỏi theo xu hướng gắn kiến thức Vật lý với các bối cảnh có ý nghĩa, tạo ra tình huống thực tiễn và giàu giá trị giáo dục: Bối cảnh đời sống (Ảnh, ứng dụng thực tiễn, lệnh hỏi có ý nghĩa); Bối cảnh khoa học (Thí nghiệm, có mô hình, số liệu).

Cụ thể, câu 3,4,5,6 của phần III (Trắc nghiệm trả lời ngắn), mã đề 0220, bối cảnh liên quan đến những ứng dụng thực tế trong đời sống, câu 3 và 4 có tích hợp các nội dung liên quan đến lĩnh vực Hóa học. Các lệnh hỏi được thiết kế có chủ đích để đánh giá đúng năng lực tư duy suy luận và giải quyết vấn đề của học sinh.

Câu 3, 4 phần II (Trắc nghiệm đúng sai) của mã đề 0220 lấy bối cảnh là các mô hình thí nghiệm trong chủ đề Từ trường và Vật lý nhiệt. Để nắm rõ các thiết bị đo, mô hình hiện tượng, đòi hỏi học sinh đọc hiểu và xử lý dữ liệu khoa học như một người làm thí nghiệm.

Bên cạnh đó, đề thi xuất hiện một số câu hỏi tích hợp kiến thức 11 (câu 1 phần II tích hợp kiến thức về Sóng), đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng kiến thức nền tảng ở lớp dưới để phân tích hiện tượng và giải quyết tình huống trong câu hỏi có bối cảnh thuộc kiến thức lớp 12. Cách tiếp cận này thể hiện định hướng đánh giá theo mạch nội dung của chương trình mới.

Một điểm mới đáng chú ý trong đề thi tốt nghiệp THPT năm nay là dạng câu hỏi chùm – một ngữ liệu đi kèm 2 câu hỏi thành phần. Thí dụ, chùm câu hỏi 2,3 và chùm câu hỏi 4,5 của phần III, mã đề 0220, các câu liên tiếp cùng xoay quanh một chủ đề giúp đánh giá năng lực tư duy theo chuỗi: Từ hiểu ngữ cảnh → nhận diện hiện tượng → thực hiện tính toán → giải thích hoặc so sánh kết quả.

Đề thi tốt nghiệp THPT môn Vật lý năm 2025 cho thấy rõ sự thay đổi tư duy đánh giá trong giáo dục phổ thông. Đây là căn cứ quan trọng giúp học sinh và giáo viên điều chỉnh phương pháp học – dạy theo hướng tích cực, chủ động, tăng cường yếu tố ứng dụng, thực hành.

Với học sinh các khóa sau, đặc biệt là học sinh lớp 12 năm học 2025–2026, việc học cần theo hướng hiểu bản chất vật lý – vận dụng linh hoạt – gắn kiến thức với thực tiễn.

"Việc chuẩn bị sớm, hệ thống hóa kiến thức theo mạch nội dung chương trình, tăng cường kỹ năng đọc hiểu dữ liệu, phân tích bối cảnh và tư duy tích hợp liên môn sẽ là chìa khóa giúp học sinh không chỉ vượt qua kỳ thi tốt nghiệp, mà còn làm chủ tri thức vật lý để ứng dụng vào học tập, đời sống và các lĩnh vực khoa học–công nghệ trong tương lai", giáo viên đưa ra tư vấn.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Gần 20% học sinh Việt bị bắt nạt "vài lần mỗi tháng"

[Video] Gần 20% học sinh Việt bị bắt nạt "vài lần mỗi tháng"

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa công bố báo cáo PISA năm 2025 từ cuộc khảo sát hơn 760.000 học sinh 15 tuổi tại 91 quốc gia và nền kinh tế. Tại Việt Nam, chương trình thực hiện khảo sát 7.353 học sinh ở 194 trường trung học cơ sở trên toàn quốc, trong đó phản ánh rõ thực trạng đáng lo ngại về bạo lực học đường.

Tình cảnh thiếu sách giáo khoa trong một nhà sách ở Huế. (Ảnh: DQT)

Để học sinh Huế có đủ sách giáo khoa

Sau hơn một tuần năm học mới, khoảng 21% học sinh Huế chưa có sách giáo khoa bản in. Trong khi các cấp, ngành đang tập trung tháo gỡ nguồn cung, phụ huynh có thể chủ động sử dụng sách điện tử, mượn hoặc photocopy để học sinh có tài liệu theo bài, giảm áp lực tìm mua từng cuốn còn thiếu.

Bốn thầy, cô giáo tiếng Anh đạt 9.0 IELTS tuyệt đối thảo luận về các phương pháp học ngoại ngữ của mỗi người. (Ảnh: VINH SAN)

Vận dụng ngoại ngữ hiệu quả trong bối cảnh "chạy đua" công nghệ AI

Năm học mới 2026-2027 đã bắt đầu. Từ điểm chuẩn chính thức, có thể thấy ngôn ngữ Anh, sư phạm tiếng Anh… luôn thuộc top các ngành có điểm chuẩn cao. Việc vận dụng tiếng Anh hiệu quả không còn gói gọn trong học tập, mà còn áp dụng trong cả công việc, đời sống, nhất là khi công nghệ trí tuệ nhân tạo ngày càng phổ biến. 

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: VĂN MẠNH)

Học tập suốt đời, phát triển con người có bản lĩnh, trách nhiệm

Ngày 9/9, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương và Trường đại học Mở Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Học tập suốt đời để dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung để trở thành người có ích cho xã hội”.

Ông Vương Quang Khải phát biểu tại lễ khai giảng của Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 5/9. (Nguồn ảnh: Zalo)

Nhà sáng lập Zalo tại lễ khai giảng Đại học Bách khoa Hà Nội: Câu chuyện về thất bại và sự lãng mạn

Trở lại Đại học Bách khoa Hà Nội trong lễ đón tân sinh viên và khai giảng năm học mới ngày 5/9, ông Vương Quang Khải, nhà sáng lập Zalo, kể về những thất bại từng đẩy mình đến tuyệt vọng, lựa chọn làm lại từ đầu và một “sự lãng mạn” đã theo ông suốt gần ba thập kỷ làm công nghệ.

Dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ trí tuệ nhân tạo. (Ảnh minh họa có sử dụng AI )

Giáo dục trong kỷ nguyên AI, từ sử dụng đến làm chủ công nghệ

Việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường học đã được thí điểm trong năm học 2025-2026 và định hướng triển khai đại trà từ năm học 2026–2027. Nhìn lại hành trình này, câu hỏi lớn nhất của ngành giáo dục đặt ra lúc này không còn là "có nên dạy AI hay không", mà là dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ.

Hội nghị Kết nối Huế-Nhật Bản năm 2026. (Ảnh: LÊ HOÀNG)

Huế mở rộng không gian hợp tác, kết nối nguồn lực từ Nhật Bản

Trên nền tảng quan hệ hợp tác được vun đắp nhiều năm, Huế đang chủ động mở rộng kết nối với các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản, hướng tới những chương trình cụ thể về công nghệ, giáo dục, y tế, di sản, du lịch và đầu tư, qua đó tạo thêm nguồn lực cho thành phố phát triển nhanh, xanh và bền vững.

Sách giáo khoa bày bán tại một cửa hàng ở Hà Nội. (Ảnh: THÙY LINH)

Tiếp tục tăng cường nguồn cung, in bổ sung sách giáo khoa, sách bài tập để phát hành theo nhu cầu thực tế

Dịp khai giảng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng thêm khoảng 2,5 triệu bản sách giáo khoa, tập trung phục vụ các trường đặt muộn và bổ sung các đầu sách thiếu cục bộ. Trong tháng 9, khoảng triệu bản sách giáo khoa, sách bài tập tiếp tục được in bổ sung để phát hành theo nhu cầu thực tế và làm nguồn dự phòng.

Trại hè thực nghiệm bán trú “The Eclipsed-Những sắc màu khuất lấp” vào tháng 8 vừa qua tại thành phố Vĩnh Yên (tỉnh Phú Thọ), thu hút hơn 50 học sinh trung học cơ sở từ 12 đến 14 tuổi (lớp 7, 8, 9) tham gia. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đánh thức những tiềm năng đa diện của thế hệ trẻ

Trong môi trường học đường, kết quả học tập và các kỳ thi vẫn là thước đo quen thuộc đối với học sinh. Tuy nhiên, đằng sau mỗi bảng điểm còn là những giá trị được phản ánh qua khả năng sáng tạo, tư duy không gian, năng khiếu âm nhạc, sự linh hoạt vận động hay năng lực kết nối cộng đồng. 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Đức Thọ, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu tại Lễ khai giảng. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng Chương trình cử nhân quốc tế, liên kết Đại học La Trobe

Ngày 6/9, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Lễ khai giảng khóa 5, Chương trình Cử nhân quốc tế hệ chính quy, liên kết giữa Đại học Kinh tế quốc dân và Đại học La Trobe (Australia). Đại diện lãnh đạo hai trường, Đại sứ quán Australia tại Hà Nội và đông đảo các cơ quan, đơn vị tham dự buổi lễ.

Học sinh Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B trong Lễ khai giảng năm học 2026-2027. (Ảnh: BẢO NGÂN)

Trung học cơ sở Cầu Giấy B đặt mục tiêu nâng chất lượng sau sắp xếp

Năm học 2026-2027 đánh dấu chặng đường mới của Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B sau sắp xếp. Cùng với ổn định tổ chức, nhà trường xác định trọng tâm là phát huy thế mạnh của hai trường trước đây, thống nhất chất lượng giáo dục giữa trụ sở chính và phân hiệu, tạo môi trường để mỗi học sinh được phát triển toàn diện.