Viêm tụy cấp là căn bệnh phổ biến trong số các bệnh lý về đường tiêu hóa do nhiều nguyên nhân gây ra trong đó có liên quan đến sử dụng bia, rượu. Hiện tại, tần suất mắc bệnh viêm tụy cấp thường vào khoảng 25-75 trường hợp/100.000 người/năm. Trong đó có 10-30% là viêm tụy cấp nặng.
Thạc sĩ, bác sĩ Cao Ngọc Tuấn, Phó Trưởng Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, viêm tụy cấp là tình trạng viêm và tự hủy mô tụy cấp tính. Mặc dù không phải tất cả trường hợp bệnh đều nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, người bệnh không nên lơ là, nhất là trong thời điểm cuối năm thường có tiệc tùng liên miên.
Phần lớn nguyên nhân gây ra viêm tụy cấp thường do uống rượu, bia; sỏi đường mật; nhiễm giun sán; tăng triglyceride máu; chấn thương vùng bụng từ ngoài; tăng canxi huyết. Ngoài ra, một số loại thuốc cũng có thể gây nên nên bệnh viêm tụy cấp.
Dấu hiệu để nhận biết viêm tụy cấp chiếm 90% là đau bụng, chủ yếu là đau vùng thượng vị. Cơn đau dữ dội, xảy ra đột ngột sau một bữa ăn thịnh soạn nhiều chất đạm, nhiều mỡ hoặc sau khi uống nhiều rượu bia. Đau kéo dài liên tục hoặc từng cơn, đau lan ra sau lưng hoặc lan sang hạ sườn 2 bên, giảm khi gập người lại. Cơn đau này rất dễ bị nhầm với đau do viêm dạ dày.
Tình trạng nôn/buồn nôn chiếm khoảng 70%. Nôn nhiều và liên tục, nôn xong không giúp giảm đau. Bệnh nhân thường nôn ra dịch mật, dịch dạ dày hoặc có khi ra máu.
Chướng bụng hoặc kèm theo các triệu chứng khác như rối loạn ý thức, tụt huyết áp, đi tiểu ít,...
Viêm tụy cấp với các cơn đau dữ dội kèm nôn ói thường xuất hiện sau bữa ăn nhiều đạm, hoặc khi người bệnh sử dụng quá nhiều rượu bia nên dễ gây nhầm lẫn với các cơn đau dạ dày. Nếu không nhận biết đúng và điều trị chậm trễ sẽ gây ra biến chứng vô cùng nguy hiểm. Điển hình là suy đa tạng, đe dọa đến tính mạng của người bệnh.
Bác sĩ Tuấn đặc biệt lưu ý, cơn đau do viêm tụy cấp sẽ không thuyên giảm kể cả khi sử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc điều trị đau dạ dày. Vì vậy, nếu thấy đau bụng liên tục và không bớt khi đã dùng thuốc, người bệnh cần đến bệnh viện ngay để hạn chế thấp nhất các biến chứng có thể xảy ra.
Nếu người bệnh đã từng mắc viêm tụy cấp, bệnh có thể tái diễn nếu người bệnh không thay đổi lối sống. Để ngăn ngừa bệnh tái phát, chúng ta có thể phòng tránh và khắc phục tùy thuộc vào nguyên nhân. Cách tốt nhất để ngăn ngừa tái phát bệnh, chúng ta có thể phòng tránh và khắc phục tùy thuộc vào nguyên nhân, duy trì một lối sống lành mạnh để tăng cường sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh.
Đối với bệnh nhân mắc viêm tụy cấp, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình điều trị. Các loại thực phẩm có khả năng hỗ trợ cải thiện bệnh gồm bông cải xanh, nấm, khoai lang, nho, sữa chua.
Với những người đã, đang và có nguy cơ cao mắc viêm tụy cấp thì việc đầu tiên phải làm đó là từ bỏ hoặc hạn chế đến mức thấp nhất việc sử dụng rượu bia, đồ uống có cồn. Vì chỉ có ngừng sử dụng rượu bia, các chất kích thích thì mới có thể bảo tồn được phần nào nhu mô tụy còn lại.
