Điển hình trường hợp người bệnh T.T.T. (37 tuổi, Long An), nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau dữ dội vùng bụng trên, bên trái, vã mồ hôi, mạch nhanh 140 lần/phút, huyết áp 130/80 mmHg, bụng chướng căng, sốt cao 38 độ C, môi khô, khát nước. Anh T. cho biết, do gia đình kinh doanh bia nên hay uống bia. Uống nhiều thành quen nên trong nhiều năm nay, ngày nào cũng uống khoảng 0,5 đến 1L bia.
Trước khi nhập viện 3 ngày, sau một cuộc nhậu dịp gần Tết, anh T. đau bụng nhiều tăng dần, kèm nôn ói, bụng chướng dần. Anh T. nhanh chóng được thực hiện CT scan bụng và các xét nghiệm máu. Kết quả chẩn đoán hình ảnh gợi ý có viêm tụy hoại tử nặng, bụng chứng nhiều hơi.
Đánh giá đây là một trường hợp viêm tụy nặng cần theo dõi sát, anh T. được chuyển ngay vào khoa Hồi sức Tích cực và Chống độc nơi bệnh nhân được điều trị phối hợp đa chuyên khoa. Bệnh nhân lập tức được bù dịch, truyền kháng sinh. Sau một ngày, tình trạng bệnh không cải thiện. Chức năng thận xấu dần, máu vẫn cô đặc, người bệnh đau vật vã. Các bác sĩ quyết định lọc máu liên tục cho người bệnh, đồng thời theo dõi lượng dịch ổ bụng trên siêu âm và hội chẩn bác sĩ phẫu thuật để dẫn lưu ổ tụ dịch hoại tử.
Sau một ngày hậu phẫu và lọc máu, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ, chức năng thận trở về bình thường, không còn cô đặc máu. Sau bốn ngày được điều trị, người bệnh thoát khỏi cơn nguy kịch và tập ăn uống lại với nước đường, cháo loãng… Vào ngày thứ 5, tình trạng sức khỏe anh T. ổn định hơn, anh được chuyển lên Khoa Gan-Mật-Tụy để tiếp tục điều trị. Anh được xuất viện sau tám ngày nhập viện, không còn đau đớn như ngày đầu cấp cứu.
Theo ThS, BS, Nguyễn Thanh Phương, Phó trưởng Khoa Hồi sức Tích cực và Chống độc Bệnh viện Bình Dân, khoảng 80% các trường hợp viêm tụy hoại tử nặng phải điều trị, chăm sóc đặc biệt trong dịp đầu năm là nam giới, độ tuổi trung bình từ 30-40 tuổi và khởi phát đau sau khi uống rượu. Thời gian trung bình phải chăm sóc tại Khoa Hồi sức Tích cực và Chống độc là sáu ngày và tổng thời gian người bệnh phải nằm điều trị khoảng 15-20 ngày. Người bệnh T. là một trong những trường hợp điển hình viêm tụy cấp hoại tử rất nặng, tiên lượng dè dặt được điều trị thành công tại khoa nhờ phối kết hợp điều trị đa chuyên khoa từ dùng kháng sinh, phẫu thuật đặt dẫn lưu ổ tụ dịch và lọc máu. Phương pháp điều trị cho kết quả tốt, người bệnh qua khỏi nguy kịch và phục hồi nhanh.
BS Nguyễn Thanh Phương cho biết thêm, phần lớn các trường hợp, nguyên nhân gây viêm tụy là do sỏi đường mật hoặc do uống rượu bia. Đặc biệt, lạm dụng rượu bia được xác định là nguyên nhân của 70% trường hợp viêm tụy mạn tính. Suy gan, xơ gan do rượu là điều mà mọi người thường hay nhắc đến, nhưng viêm tụy cấp do rượu gây tử vong nhanh chóng nếu diễn tiến nặng. Cách dự phòng duy nhất là hạn chế sử dụng rượu bia quá mức.
“Khi có dấu hiệu như đau bụng dữ dội, bí trung đại tiện, nôn ói, chướng bụng sau bữa ăn thịnh soạn hoặc uống rượu bia kéo dài, cần nghĩ đến trước tiên khả năng xảy ra viêm tụy cấp để đến bệnh viện điều trị kịp thời”, BS Nguyễn Thanh Phương khuyến cáo.
