Thành phố đã và đang tập trung đầu tư hàng loạt khu tái định cư quy mô lớn nhằm giải quyết chỗ ở cho người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án, đồng thời kiến tạo những khu đô thị mới đồng bộ, hiện đại.
Đến nay, nhiều khu tái định cư đã hoàn thành và bố trí dân vào ở như: Khu tái định cư An Bình (phường An Bình), Phong Điền (xã Phong Điền) và Long Hòa (phường Bình Thủy). Các khu này có hạ tầng kỹ thuật và xã hội khá đồng bộ, đáp ứng nhu cầu sinh sống, học tập và làm việc của người dân.
Ông Trần Văn Mến, người dân khu tái định cư An Bình chia sẻ: “Khu tái định cư có đường giao thông rộng rãi, hệ thống điện ngầm, công viên, trường học cấp 1, cấp 2 bảo đảm cho con em học tập. Điều kiện và môi trường sống khá tốt, người dân có thể kinh doanh hoặc tự tạo việc làm sau khi bị thu hồi đất”.
Để chủ động trong công tác giải phóng mặt bằng cho các công trình trọng điểm, Cần Thơ đang triển khai 5 khu tái định cư mới với tổng mức đầu tư hơn 2.400 tỷ đồng, cung cấp khoảng 2.568 nền đất cho người dân.
Cụ thể, Khu tái định cư Phong Điền giai đoạn 2 có tổng mức đầu tư 333 tỷ đồng, diện tích 5,9 ha, bố trí 248 nền; Khu tái định cư (khu D) Khu di tích lịch sử Lộ Vòng Cung, tổng vốn hơn 377,6 tỷ đồng, diện tích 7,54 ha, với 360 nền; Khu tái định cư Vĩnh Thạnh giai đoạn 2 có tổng vốn 960 tỷ đồng, diện tích 29,74 ha, với 851 nền; Khu tái định cư Thới Lai đầu tư 432 tỷ đồng, diện tích 13,13 ha, với 805 nền; Khu tái định cư phường Thới An có tổng vốn 326,2 tỷ đồng, diện tích 6,76 ha, với 304 nền.
Ông Lê Tiến Dũng, Phó Giám đốc Thường trực Sở Xây dựng cho biết: Thành phố chú trọng xây dựng các khu tái định cư quy mô lớn, phục vụ cho nhiều dự án cùng lúc, tránh tình trạng tái định cư phân tán, nhỏ lẻ. Các khu tái định cư phải bảo đảm hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, hệ thống giao thông thông suốt, kết nối tốt với các tuyến đường hiện hữu; hệ thống xử lý nước thải và thoát nước mưa đồng bộ, có giải pháp chống ngập úng hiệu quả. Đồng thời, khu tái định cư có trường học, chợ, dịch vụ thương mại và các tiện ích công cộng đi kèm để tạo thành một khu dân cư lớn, phát triển nằm trong tổng thể quy hoạch đô thị của thành phố.
Tuy đạt được nhiều kết quả tích cực, công tác xây dựng khu tái định cư tại Cần Thơ vẫn gặp không ít khó khăn, vướng mắc. Trước hết là thiếu quỹ đất sạch để bố trí tái định cư cho người dân. Nhiều dự án phải kéo dài tiến độ vì vướng công tác giải phóng mặt bằng.
Một nguyên nhân khác là chênh lệch giữa giá bồi thường và giá nền tái định cư khiến một bộ phận người dân chưa đồng thuận. Có trường hợp giá bồi thường đất ở chỉ khoảng 4,5 triệu đồng/m², trong khi giá thu tiền sử dụng đất tại khu tái định cư lại dao động từ 14,5 đến 21,6 triệu đồng/m² tùy vị trí. Sự chênh lệch này dẫn đến khiếu nại, làm chậm quá trình bố trí tái định cư và ảnh hưởng đến tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm.
Bên cạnh đó, một số khu tái định cư đã khởi công từ lâu nhưng hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn thiện; hệ thống điện, nước, giao thông, trường học, chợ… chưa đồng bộ theo quy hoạch được duyệt, gây khó khăn cho cuộc sống người dân. Có dự án kéo dài qua nhiều giai đoạn, vướng mắc do điều chỉnh quy hoạch, thay đổi quy định của Luật Đất đai hoặc chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Trước những tồn tại nêu trên, thành phố Cần Thơ đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ và chất lượng các khu tái định cư. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Hòa cho biết: Các cơ quan chức năng như Sở Tài chính, Sở Tài nguyên và Môi trường đang rà soát, tính toán lại suất đầu tư và giá thu tiền sử dụng đất tại các khu tái định cư, bảo đảm mức giá hài hòa, phù hợp với khả năng chi trả của hộ bị thu hồi đất. Thành phố kiên quyết thực hiện nguyên tắc bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất, đồng thời bảo đảm chất lượng hạ tầng và tiện ích xã hội tại khu tái định cư tốt hơn hoặc tương đương nơi ở cũ.
Cùng với đó, Cần Thơ đang tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo Quyết định số 18/2024/QĐ-UBND, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, thống nhất, hạn chế khiếu kiện, so sánh trong dân. Nguồn vốn đầu tư công được ưu tiên cho các dự án tái định cư trọng điểm, đồng thời tăng cường giám sát, đôn đốc tiến độ thi công, đẩy nhanh giải ngân để bảo đảm nguồn lực thực hiện liên tục.
Sở Xây dựng được giao rà soát, đề xuất chuyển đổi công năng các dự án nhà ở thương mại hoặc nhà ở tái định cư đã hoàn thành nhưng chưa sử dụng sang quỹ nhà ở xã hội hoặc quỹ nhà tái định cư nếu cần thiết. Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật từng nền và bản đồ địa chính các khu tái định cư để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân ngay sau khi nhận nền, bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân.
Công tác tái định cư không chỉ là việc bố trí nơi ở mới, mà còn là cam kết của chính quyền thành phố trong bảo đảm sinh kế, ổn định đời sống và niềm tin của người dân. Mỗi khu tái định cư được hoàn thiện sẽ là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, đồng hành cùng nhân dân trong quá trình xây dựng và phát triển Cần Thơ trở thành đô thị trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
